Samkvæmt skýrslu Matvælastofnunar, sem fer með eftirlit með hvalveiðum, varð atvikið þann 22. júní síðastliðinn. Dýrið var fyrst skotið klukkan sex mínútur yfir fimm, aftur tíu mínútum síðar og þá tvisvar sinnum og svo aftur ellefu mínútum síðar í fjórða sinn. Þrjátíu mínútur tók að aflífa dýrið.
„Sem er náttúrulega lengri tími en kannski æskilegt er. Lög um velferð dýra og reglugerð um veiðar á langreyðum gera kröfu um það að dýrið skal aflífað með þeim skemmsta hætti og valda sem minnstum sársauka,“ segir Hrönn Jörundsdóttir forstjóri Matvælastofunar.
Hún segir Matvælastofnun nú vera að rannsaka af hverju aflífunin tók þetta langan tíma.
„Við erum með rannsókn í gangi og getum þar af leiðandi kannski lítið tjáð okkur nákvæmlega um þetta. Við erum að skoða það hvort að starfsmenn Hvals eða skipverjar hafi brugðist rétt við og gert allt í sínu valdi til þess að tryggja það að dýrið sé aflífað eins hratt og örugglega og hægt er.“
Sambærilegt atvik átti sér stað sumarið 2023 og voru veiðar Hvals hf. þá stöðvaðar tímabundið á meðan að atvikið var rannsakað frekar og fyrirtækinu gefinn kostur á að bæta ráð sitt.
„Hvað við getum gripið til veltur náttúrulega á niðurstöðum rannsóknarinnar og árið 2023 stöðvuðum við tímabundið hvalveiðar út af atviki sem að okkar niðurstaða leiddi til þess að skipverjarnir hefðu getað brugðist betur við og kröfðumst þá fyrirtækið um ákveðnar úrbætur til að tryggja að slíkt kæmi ekki fyrir aftur. Ef niðurstaðan er sú að það er eitthvað sem fyrirtækið getur breytt eða gert betur, þá náttúrulega munum við væntanlega gera kröfur um slíkt en við þurfum bara að skoða hvað fór úrskeiðis þarna til þess að ákvarða hvernig við beitum okkur eða hvort við beitum okkur á einhvern hátt gagnvart fyrirtækinu.“
Óvíst er hvenær niðurstaða mun liggja fyrir.
„Við munum náttúrulega flýta þessari rannsókn eins og mögulegt er en við viljum líka vanda þetta verk og reyna að tryggja það að við séum að skoða alla anga af þessu máli en að sjálfsögðu náttúrulega viljum við að niðurstaða komi sem fyrst. Þannig að ef það er eitthvað sem fyrirtækið þarf að breyta verði það gert til þess að tryggja það að meðan veiðum verði haldið áfram séu dýrin aflífuð á mannúðlegan hátt.“
Dýraverndunarsamband Íslands krefst þess að veiðarnar verði stöðvaðar og félagið verði svipt veiðileyfi.
„Það er ljóst að það er ekki mögulegt að aflífa hvali á mannúðlegan og skjótan hátt og núna hefur þessi langreyður háð þrjátíu mínútna dauðastríð og er það algjörlega óásættanleg meðferð á dýrum. Við erum með dýravelferðarlög þar sem skýrt er kveðið á um að dýr skuli ekki líða og þau skuli vera aflífuð á skjótan hátt. Það er bara ekki hægt að tryggja það við þessar veiðar,“ segir Linda Karen Gunnarsdóttir formaður sambandsins.
