Geir Ágústsson skrifar:

Þetta með loftslagið og áhrif mannsins á það er ekki einfalt mál. Við reynum að búa til líkön en það er flókið. Loftslagið breytir ekki endilega um hegðun þótt einhver þáttur loftslagsins breytist. Þegar eitthvað fer upp er mögulega eitthvað annað á leið niður, og stundum eru náttúrulegar sveiflur sem eflast eða deyfast með tíð og tíma, óháð því hvort beljurnar okkar reki mikið við eða ekki.

Eitt af því sem menn hafa reynt að gera er að setja upp sviðsmyndir. Hvað ef losun manna á koltvísýringi eykst, eða minnkar, eða eykst aðeins hægar í framtíðinni? Hvaða áhrif hefur það á úrkomu, sýrustig sjávar, jöklana og fiskana?

Ein slíkra sviðsmynda kallast RCP8.5 og er sú öfgafyllsta en frá upphafi líka talin ýkt og helst ætluð til að sjá verstu mögulegu loftslagsbreytingarnar, byggð á fullt af ólíklegum forsendum. Gott og vel, menn gera oft svokallaða næmnigreiningu (sensitivity analysis) án þess að veðja endilega á það ýktasta.

En hvað gerðu blaðamenn og stjórnmálamenn við hina ýktu sviðsmynd? Jú, kölluðu hana lýsingu á núverandi ástandi - „business-as-usual“! Eða með orðum The Guardian (2015):

The study considers human impacts on the world’s oceans under two different scenarios. The first is a business-as-usual high fossil fuel consumption scenario (called RCP8.5 in the latest IPCC report), and the second is a scenario in which humans take immediate serious steps to curb fossil fuel consumption (called RCP2.6). Between now and 2100, RCP8.5 involves 6 times more global carbon pollution emitted by humans than RCP2.6.

Veðurstofan á Íslandi hefur líka gerst sek um að kalla RCP8.5 „business-as-usual“og má því velta fyrir sér hvort þar hafi menn lesið sjálf vísindin eða bara lesið The Guardian:

The scenarios range from a warm business-as-usual-case (RCP8.5) ...

Vísindamenn - þessir raunverulegu - horfðu hissa á og reyndu jafnvel að malda í móinn en ekki dugði það til. Blaða- og stjórnmálamenn héldu áfram að miða við ýkstustu sviðsmyndina og hræða úr okkur líftóruna með henni. Flóð, þurrkar, bráðin heimskaut, nefndu það.

Þar til núna.

Nýlega settust vísindamenn yfir spádóma sína og líkön og báru saman við raunveruleikann. Niðurstaða þeirra: RCP8.5 er ólíkleg sviðsmynd (ekki bara ýkt heldur ólíkleg að auki) og ætti ekki að nota til að lýsa því sem líklegast mun eiga sér stað.

For the 21st century, this range will be smaller than assessed before: on the high-end of the range, the CMIP6 high emission levels (quantified by SSP5-8.5) have become implausible, based on trends in the costs of renewables, the emergence of climate policy and recent emission trends ...

Útblástur á koltvísýringi er áfram að aukast ár eftir ár og styrkleikinn í andrúmsloftinu þar með, svo því sé haldið til haga, og því einkennilegt að menn tali um lækkandi verð á sólarorku til að réttlæta nálgun sína. Það hefur ekkert breyst þegar kemur að útblæstri, og mun líklega ekki breytast í 2-3 áratugi í viðbót (eða lengur ef Afríka kemst í gang). En líkönin og sviðsmyndirnar sem blaða- og stjórnmálamenn hafa notað til að leggja á græna skatta og taka af okkur kjötið hafa reynst orðum auknar eins og margir vísindamenn hafa lengi vitað.

Margir hafa fjallað um þessa hljóðlátu viðurkenningu vísindamannanna (sjá t.d. hér á íslensku) og það hlakkar í sumum, sem er skiljanlegt. Einn blaðamaður kemst svona að orði:

It cannot be over-emphasised how important this finding of implausibility is. It means that almost every fearmongering mainstream media climate headline and story that has been written over the last 15 years is junk.

En hvað þýðir þetta svo í raun? Munu stjórnmálamenn afnema grænu skattana? Varla. Munu blaðamenn vanda sig aðeins meira? Ólíklega. Mun hræðsluáróðrinum linna? Ætli það.

Það eina sem breytist er að í stað þess að þú hafir grun um að það sé verið að blekkja þig að þá veistu að það er verið að blekkja þig. Og það er nú þrátt fyrir allt góð byrjun.