Nýjar skýrslur Veðurstofu Íslands um hraunavá sýna glögglega hvar gosið gæti og hraun runnið á Reykjanesskaga og höfuðborgarsvæðinu. Grindavík og Hveragerði teljast í mesta hættuflokki. Vatnsból Hafnfirðinga í Kaldárbotnum og vatnsból Hvergerðinga í Selhæðum eru á efsta hættustigi.
Röskun á starfsemi þessara lykilinnviða getur haft víðtækar afleiðingar og í skýrslunni segir að unnið sé að því að auka rekstrarþol þeirra. Einkum eru vatnsbólin viðkvæm, því hraun getur runnið yfir þau en mengun frá gosi getur einnig spillt bólunum. Almennt eru vatnsból sem taka vatn nálægt yfirborði í meiri hættu en þar sem djúpt er borað.
Tryggja varaleiðir
Pétur Krogh Ólafsson, forstöðumaður sjálfbærni og öryggis innviða hjá Veitum, segir að skýrslan komi ekki beinlínis á óvart enda séu virkjanir á jarðhitasvæðum.
„En þetta er mikilvægt plagg og er góður grunnur að viðbragðsáætlun fyrir Veitur. Við erum að vinna náið með sveitarfélögunum að skoða hraunflæðismatið og hvernig við getum undirbúið okkur betur.“
Hann segir Veitur vinna að varaleiðum í kerfum sínum til að auka viðnámsþrótt við áföllum, meðal annars með varaleiðum sem tryggi þjónustu ef hraun fer yfir lagnir.
„Það sem við erum að tryggja er að það séu til varaleiðir og samtengingar og að þetta sé ekki einangrað kerfi þar sem ef ein lögn fer út þá missir stór hluti höfuðborgarsvæðisins vatn, heitt vatn eða rafmagn.“
Hugsi yfir vatnsbólunum
„Það sem við erum svona aðeins hugsi yfir eru vatnsbólin okkar. Það sem tryggir gæðin á vatninu er auðvitað gamla hraunið sem liggur þarna, af því það sýjar vatnið,“ segir Pétur.
„Mengun vatnsbóla vegna hraunrennslis er kannski aðeins meira mál að kippa í lag samanborið við ef hefðbundin lögn fer í sundur. Við erum að vinna að tengingu milli Vatnsendakrika og Gvendarbrunna, við erum að vinna að deiliskipulagssvæðinu sem eykur vernd vatnsins og við erum að reyna að fjölga vatntökusvæðum.“