Matvælastofnun hefur birt leiðbeiningar um upprunamerkingu matvara frá hernumdum svæðum Ísraels. Utanríkisráðherra boðaði aðgerðirnar í september í fyrra vegna ástandsins á Gaza og þær hafa síðan verið í vinnslu í utanríkisráðuneytinu og svo í atvinnuvegaráðuneytinu.
Í leiðbeiningunum vísar MAST í úrskurð Evrópudómstólsins frá 2019 um að reglugerðin um matvælaupplýsingar skuli túlkuð með þeim hætti að matvæli frá landsvæðum sem hernumin eru af Ísrael verði að merkja sérstaklega svo að neytendur séu ekki blekktir vegna skorts á merkingum um uppruna vörunnar.
Þar segir jafnframt að ályktanir öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna hafi staðfest að alþjóðlega viðurkennd landamæri Ísraels nái yfir landsvæðið sem laut ísraelskri stjórn fyrir 4. júní 1967 og að Alþjóðadómstóllinn hafi komist að þeirri niðurstöðu að áframhaldandi viðvarandi Ísraels á hernumdum svæðum Palestínu væri ólögleg og að ríkjum bæri skylda til að festa það ólöglega ástand ekki í sessi.
„Þessi landfræðilega afmörkun Ísraelsríkis er einnig grundvöllur landfræðilegs gildissviðs fríverslunarsamnings EFTA við Ísrael. Algengar vörur frá hernumdu svæðunum eru vín, ólífuolía, ávextir, grænmeti og kartöflur.“
Í samræmi við lög um matvæli og reglugerð um miðlun upplýsinga um matvæli til neytenda beri innflytjendum, dreifingar- og söluaðilum að gæta að merkingum.
Í leiðbeiningum MAST segir að ekki megi merkja vörur frá Gaza, Vesturbakkanum eða Gólan-hæðum sem ísraelsk matvæli. Komi matvæli frá ísraelskri landnemabyggð á þessum svæðum þurfi að taka það sérstaklega fram, svo sem svona: „vara frá Vesturbakkanum (ísraelsk landnemabyggð)“.
„Merkingar verða að vera sannar og ekki villandi. Hvort sem merking er skyldubundin eða valfrjáls, verður hún að vera rétt og ekki blekkjandi fyrir neytendur,“ segir í leiðbeiningum MAST.
