Allt bendir til þess að Magdalena Andersson, leiðtogi Jafnaðarmannaflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra Svíþjóðar, endurheimti sæti sitt sem leiðtogi landsins.
Flokkur hennar og samstarfsflokkar í stjórnarandstöðu eru langt komnir með sigur í þingkosningunum í landinu í gær og setjast líklega að ríkisstjórnarborðinu, þrátt fyrir að Jafnaðarmannaflokkurinn hafi fengið sína verstu kosningu í 100 ár.
Magdalena Andersson varð forsætisráðherra Svíþjóðar árið 2021, fyrst kvenna, eftir leiðtogaskipti í Jafnaðarmannaflokknum. Stefan Löfven vék þá úr sæti formanns og Andersson tók við. Verði hún forsætisráðherra núna verður það því í fyrsta sinn sem hún sest í þann stól í kjölfar kosningasigurs.
Andersson sat í tæpt ár áður en rauðgræna blokkin laut í lægra haldi í kosningum fyrir þeirri bláu. Sænskum stjórnmálum má skipta í tvær blokkir, vinstrimiðjuflokka sem skipa þá rauðu og hægriflokka í þeirri bláu.
Andersson er fædd 1967 og verður því sextug á næsta ári. Hún er með mastersgráðu í hagfræði og gekk ung í raðir Jafnaðarmannaflokksins. Í forsætisráðherratíð Görans Person 1996-2006 starfaði hún sem aðstoðarmaður og árið 2014 var hún kjörin á þing fyrir Jafnaðarmannaflokkinn. Strax á sínu fyrsta kjörtímabili tók hún sæti í ríkisstjórn Stefans Löfven sem fjármálaráðherra.
Eftir að Andersson varð forsætisráðherra 2021 sagði Umhverfisflokkurinn sig úr ríkisstjórn og í kosningum 2022 missti rauða blokkin meirihluta sinn á sænska þinginu og Ulf Kristerson varð forsætisráðherra. Síðan þá hefur hún verið leiðtogi stjórnarandstöðunnar.
Tíðar Andersson í embætti forsætisráðherra verður einna helst minnst fyrir Covid-19 faraldurinn en ekki síður inngöngu Svíþjóðar í NATO, sem hefði þótt óhugsandi nokkrum árum áður. Innrás Rússa í Úkraínu breytti mjög afstöðu bæði Svía og Finna sem þangað til höfðu staðið utan bandalagsins. Andersson lenti í afar kröppum dansi þegar Recep Erdogan Tyrklandsforseti stóð í vegi inngöngu Svía. Svo fór þó að lokum að Svíþjóð gekk í NATO, nokkru síðar en Finnland, en sami styr stóð ekki um inngöngu þeirra.
Fyrir kosningarnar í gær höfðu Andersson og Jafnaðarmannaflokkur hennar helst talað fyrir að snúa við einkavæðingu í velferðarkerfi Svíþjóðar, hækkun ellilífeyrisgreiðslna, hækkun fæðingarorlofsgreiðslna og frírri tannlæknaþjónustu fyrir ungmenni. Þá vill hún herða refsingar í málum sem tengjast skipulagðri glæpastarfsemi og brjóta á bak aftur lagskiptingu í sænsku samfélagi og reyna að koma erlendum innflytjendum betur að, með því að herða kröfur er varða samfélagsþátttöku og færni í sænskri tungu.
