Rannsókn Samkeppniseftirlitsins á viðskiptaháttum Ölgerðarinnar vekur spurningar um stöðu Andra Þórs Guðmundssonar, formanns Viðskiptaráðs Íslands og stjórnarformanns Beru, móðurfélags Ölgerðarinnar. Jafnframt beinast sjónir að lífeyrissjóðum landsmanna, sem eiga verulegan hlut í félaginu, og því hvernig þeir hyggjast gæta hagsmuna sjóðfélaga.

Fréttin.is hefur borist ábending frá velvakanda í kjölfar umfjöllunar fréttaskýringaþáttarins Kveiks um viðskiptahætti Ölgerðarinnar.

Samkeppniseftirlitið framkvæmdi húsleit hjá Beru 9. október vegna rannsóknar á því hvort Ölgerðin og tengd félög hafi misnotað markaðsráðandi stöðu sína. Rannsóknin tekur til meintra brota á undanförnum sex árum.

Í Kveik lýstu keppinautar Ölgerðarinnar því að samningar fyrirtækisins við meðal annars veitingastaði, bari og nemendafélög hefðu takmarkað möguleika þeirra á að koma vörum sínum á framfæri.

Ætti formaður Viðskiptaráðs að stíga tímabundið til hliðar?

Andri Þór Guðmundsson gegndi starfi forstjóra Ölgerðarinnar í um tvo áratugi og er nú stjórnarformaður Beru. Hann hefur jafnframt gegnt formennsku í Viðskiptaráði Íslands.

Í ábendingunni sem Fréttin.is barst er spurt hvort eðlilegt sé að hann stígi tímabundið til hliðar sem formaður Viðskiptaráðs meðan rannsókn Samkeppniseftirlitsins stendur yfir.

Bent er á að slík ákvörðun fæli ekki í sér viðurkenningu á lögbroti heldur gæti verið leið til að standa vörð um trúverðugleika samtaka sem koma fram fyrir hönd íslensks atvinnulífs.

Engin niðurstaða liggur fyrir um að Ölgerðin hafi brotið samkeppnislög.

Lífeyrissjóðir eiga tæplega helming Beru

Hin spurningin snýr að ábyrgð lífeyrissjóða sem fjárfesta fyrir hönd sjóðfélaga sinna.

Samkvæmt umfjöllun Vísis eiga tíu íslenskir lífeyrissjóðir samanlagt tæplega helming hlutafjár í Beru.

Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur þegar tekið til skoðunar hvort kalla eigi eftir skýringum frá stjórnendum félagsins vegna rannsóknarinnar.

Í ábendingunni til Fréttin.is er spurt hvort aðrir lífeyrissjóðir hafi einnig óskað eftir skýringum, rætt málið innan sinna stjórna eða metið hvort tilefni sé til að beita hluthafarétti sínum.

Ölgerðin hafnar ásökunum um lögbrot

Andri Þór hefur hafnað því að fyrirtækið geri einkakaupasamninga við veitingahús og bari sem banni þeim að versla við aðra birgja.

Hann hefur jafnframt sagt að fyrirtækið leggi áherslu á að samningar þess séu í samræmi við lög og að brugðist verði við ef mistök komi í ljós.

Ölgerðin hefur þó viðurkennt að tiltekin einkasöluákvæði hafi verið notuð í samningum við meðal annars nemendafélög og skipuleggjendur útihátíða og hyggst endurskoða verklag við slíka samninga.

Spurningar sem kalla á svör

Málið snýst því ekki eingöngu um niðurstöðu rannsóknar Samkeppniseftirlitsins heldur einnig um stjórnarhætti, trúverðugleika hagsmunasamtaka og ábyrgð stórra fagfjárfesta.

Fréttin.is telur tilefni til að óska svara frá Viðskiptaráði Íslands um hvort staða formannsins hafi verið rædd í ljósi rannsóknarinnar og frá lífeyrissjóðunum um hvaða ráðstafanir þeir telji viðeigandi til að gæta hagsmuna sjóðfélaga.

Rannsókn Samkeppniseftirlitsins er enn á frumstigi og engin niðurstaða um brot liggur fyrir. Spurningarnar um stjórnarhætti og ábyrgð hluthafa standa engu að síður sjálfstætt.