Bandaríska stórblaðið New York Times fjallar ítarlega um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna Íslands og Evrópusambandsins í dag. Niðurstaða umfjöllunarinnar er sú að það sé ekki síst framganga Bandaríkjastjórnar gagnvart Grænlandi sem hafi ýtt undir áhuga meðal Íslendinga um að horfa til aðildar að sambandinu. Bendir blaðið einnig á að ESB sé án efa áhugasamt um að fá Ísland sem aðildarríki til að öðlast fótfestu á norðurskautssvæðinu.
Ræddi blaðið við Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra sem sagði:
„Grænlandskrísan snerti sannarlega taug“.
Haft er eftir henni að utanríkismál séu nú ofar í huga kjósenda en áður.
Í umfjölluninni eru færð rök fyrir því að það væri góður kostur fyrir sambandið að fá Ísland sem aðildarríki þar sem það geti með því öðlast fótfestu í heimshluta þar sem stórveldi heimsins séu að bítast um áhrif. Það sem sé hins vegar mest aðlaðandi við aðild fyrir Ísland sé einna helst stöðugleiki.
Þar sem Bandaríkin séu ekki jafn áreiðanleg og áður telji sumir Íslendingar að landið þurfi nýjar öryggistryggingar og minnt er á að Ísland og ESB hafi undirritað samstarf í öryggismálum.
Sjávarútvegur
Blaðamaður New York Times fór í veiðitúr frá Sandgerðishöfn með bátnum Margrét GK-33 en Helgi Haraldsson er skipstjóri á Margréti. Helgi tjáði blaðamanninum að hann hallist að því að hafna því í þjóðartatkvæðagreiðslunni í ágúst að halda viðræðunum áfram þar sem hann hafi áhyggjur af áhrifum aðildar að sambandinu á íslenskan sjávarútveg.
Eins og Íslendingar þekkja vel er það ekki síst sjávarútvegurinn sem vísað er til þegar mögulegri aðild Íslands að ESB er andmælt.
Vísað er í umfjölluninni til þess að gagnrýnendur á Íslandi horfi til Írlands þar sem töluverður niðurskurður hafi verið á aflaheimildum með tilheyrandi áhrif á samfélög þar í landi sem treysti á sjávarútveg en írskt efnahagslíf reiði sig hins vegar ekki eins mikið á þessa atvinnugrein og það íslenska.
Minnt er á að framkvæmdastjóri sjávarútvegsmála hjá ESB hafi lýst yfir samningsvilja þegar kemur að íslenskum sjávarútvegi en það hafi ekki dugað til að sefa áhyggjur manna eins og Helga sem tjáði blaðamanni New York Times að innganga í ESB þýði að erlend fiskiskip muni koma í miklum mæli og veiða í íslenskri landhelgi.
Þess er þó ekki getið í umfjölluninni að á móti hefur verið bent á að við úthlutun aflaheimilda í ríkjum sambandsins sé miðað við veiðireynslu sem þýði að fiskiskip frá núverandi aðildarríkjum muni ekki svo auðveldlega fá aflaheimildir í íslenskri landhelgi gangi Ísland í sambandið.
Verðlag
Í umfjölluninni er einnig dreypt á því sem hefur einna helst verið nefnt þegar kemur að fullyrðingum um nauðsyn inngöngu Íslands í ESB, verðlag.
Nefnt er í því samhengi að kvartað hafi verið yfir háu verði á pylsum á pysluvögnum. Rætt er við Róbert Ímsland kennara og þriggja barna föður sem hristi hausinn yfir verðinu:
„Þótt þær séu ódýrar þá er þetta samt dýrt.“
Sagði Róbert að í ljósi hás matvælaverð á Íslandi lítist honum vel á að Ísland gangi í ESB og taki upp Evru, til að geta keypt mat á lægra verði.
Segir að lokum að kannanir bendi til að það verði mjótt á mununum í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst en umræðan hafi verið á köflum hatröm. Rætt er við Magnús Tryggvason sundþjálfara sem andvarpar yfir því að umræðan um atkvæðagreiðsluna muni vera alltumlykjandi í samfélaginu á næstu mánuðum. Magnús endurtekur setningu sem margir hafa viðhaft og lýst því yfir að hún endurómi vilja þeirra á meðan aðrir segja hana ekki ganga upp og ekkert slíkt sé hægt:
„Sjáum hvað er í pakkanum.“
