Þeirra fjögurra sem sækjast eftir embætti aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna bíður þriggja tíma spurningaflóð fulltrúa allra aðildarríkjanna og frjálsra félagasamtaka á þriðjudag og miðvikudag.
Þetta er í annað sinn sem sá háttur er hafður á, sem ætlað er að auka gegnsæi við valið. Portúgalinn Antonio Guterres lætur af embætti sem 9. framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna 31. desember í ár eftir tíu ára setu. Hann tók við af Suður-Kóreumanninum Ban Ki-moon 1. janúar 2017.
Sjaldan hafa Sameinuðu þjóðirnar staðið frammi fyrir meiri áskorunum vegna stríðsátaka, óstöðugleika og eigin fjárskorts. Það er ekki síst vegna þess að Bandaríkin hafa tregðast við að greiða skuldir sínar við samtökin.
Þau hafa einnig sagt sig frá fjölda alþjóðastofnana í forsetatíð Donalds Trump. Það er raunveruleikinn sem mætir Argentínumanninum Rafael Grossi, Chilekonunni Michelle Bachelet, Rebecu Grynspan frá Kosta Ríka eða Senegalanum Macky Sall.
Úrslitavaldið liggur hjá þeim fimm ríkjum sem eiga fastafulltrúa í öryggisráðinu, sem geta beitt neitunarvaldi að vild.
Mike Waltz, fastafulltrúi Bandaríkjanna, hefur sagst styðja besta frambjóðandann sem verði að fylgja bandarískum gildum og hagsmunum, ekki endilega konu frá Rómönsku Ameríku eins og fulltrúar margra ríkja krefjast, hefðinni samkvæmt. Frambjóðendurnir fjórir heita allir að auka traust til margklofinna Sameinuðu þjóðanna sem urðu áttræðar í fyrra.
Michelle Bachelet
Michelle Bachelet er 74 ára, sósíalisti sem þurfti að þola hroðalegar pyntingar í haldi ógnarstjórnar Augustos Pinochet einræðisherra Chile á árunum 1974 til 1990. Hún varð fyrsti kvenkyns forseti landsins 2006, sama ár og Pinochet lést.
Hún varð síðar mannréttindastjóri Sameinuðu þjóðanna og ýfði fjaðrir fjölda ríkja, þar á meðal Kína vegna ásakana um harðræði þeirra gegn Úígúrum.
Hún kveðst fullviss um að ráða við þann fordæmalausa vanda sem blasir við Sameinuðu þjóðunum. Hún er studd af Mexíkó og Brasilíu en heimalandið dró stuðning sinn til baka eftir að hægrimaðurinn Jose Antonio Kast tók við forsetaembættinu.
Rafael Grossi
Argentínumaðurinn Rafael Grossi er 65 ára, þrautreyndur diplómati, sem hefur stýrt Alþjóðakjarnorkustofnuninni frá 2019. Sú staða þeytti honum inn í hringiðu innrásarstríðs Rússa í Úkraínu og deilnanna um kjarnorkuáætlun Írana.
Bandarísk og rússnesk stjórnvöld hafa gagnrýnt Grossi harðlega fyrir hvernig hann hefur tekið á þeim málum og bæði hafa neitunarvald í öryggisráðinu. Grossi hefur hvatt Sameinuðu þjóðirnar til að hverfa aftur til grunngilda sinna um að vernda mannkynið fyrir ógnum styrjaldarátaka.
Rebeca Grynspan
Rebeca Grynspan er líklegast minnst þekkt frambjóðendanna fjögurra. Hún er 71 árs hagfræðingur sem var varaforseti Kosta Ríka frá 1994 til 1998 og hefur farið fyrir Viðskipta- og þróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna síðan 2021.
Í krafti þess embættis tókst henni að koma á samkomulagi milli Rússa og Úkraínumanna um flutning kornmetis um Svartahaf í kjölfar innrásarinnar.
Hún hefur höfðað til leiðtoga veraldarinnar með því að segja sögu foreldra sinna, gyðinga sem lifðu af helförina áður en þau fluttu búferlum til Kosta Ríka. Grynspan segir stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna áminningu um mikilvægi staðfestu gegn afmennskun, vantrausti og sundrungu.
Macky Sall, fyrrverandi forseti Senegal, er eini frambjóðandinn sem ekki kemur frá Rómönsku Ameríku, þaðan sem hefðin segir að næsti aðalframkvæmdastjóri skuli koma. Hann hefur lagt áherslu á að framþróun fylgi friði.
Friður verði aldrei varanlegur sé haldið aftur af þróun vegna fátæktar, ójafnræðis, útilokunar og varnarleysis í loftslagsmálum.
Stjórnvöld í Búrundi, sem eiga forsæti í Afríkubandalaginu, ýttu undir framboð Salls, en 20 af 55 ríkjum sambandsins eru honum andvíg ásamt ráðamönnum í heimalandi hans. Þeir saka Sall um að hafa af hörku brotið á bak aftur pólitískt andóf á árunum 2021 til 2024, þar sem tugir lágu í valnum.
