Fjársvikarar nota gervigreindartækni í vaxandi mæli og eftir því sem tækninni fleygir fram aukast möguleikar þeirra við svikin. Dæmi eru um að þeir hringi í fólk úr íslenskum númerum og tali íslensku með hjálp talgervla.
„Við erum tiltölulega nýbúin að vara við svokölluðum Microsoft-brotum,“ segir Agnes Ósk Marzellíusardóttir. Þau eru þannig að hringt er í fólk og á línunni er aðili sem segist vera frá Microsoft og að eitthvað sé að tölvu þess sem hringt er í og viðkomandi fenginn til að veita aðgang að tölvunni. Agnes bendir á að til þessa hafi fólk getað áttað sig á að ekki væri allt með felldu þar sem þau sem hringdu töluðu oftast bjagaða ensku. „En breytingin sem hefur orðið núna er þess eðlis að það er verið að hringja í fólk og það er bara töluð mjög góð íslenska, og þá er verið að nota talgervla,“ segir Agnes Ósk.
Viðkomandi getur einnig látið líta út fyrir að hringt sé úr íslensku númeri, án þess að eigendur símanúmeranna viti af því.
„Svo höfum við tiltölulega nýlegt dæmi þar sem bæði nafn og rödd fyrrverandi ríkislögreglustjóra voru notuð við svik,“ segir Agnes Ósk.
Dæmi eru um það erlendis að tölvuþrjótar hafi samband gegnum myndsímtöl, með hjálp gervigreindar. Agnes segir tímaspursmál hvenær slíkt gerist hér. „Það er örugglega bara mjög stutt í það að þessar aðferðir verði notaðar hér, að fjölskyldumeðlimir eða raddir þeirra verði notaðar í netbrotum.“ Þá sé gott að hafa leyniorð innan fjölskyldunnar, þannig að ef einhver hringir og biður um aðgang að reikningum eða öðru þá sé hægt að spyrja viðkomandi um leyniorðið til að ganga úr skugga um hvort hann sé sá sem hann segist vera.
190 milljónir á rúmum mánuði
Í síðasta mánuði var opnuð stafræn tilkynningagátt þar sem hægt er að tilkynna netglæpi og fræðast um slík brot. Fræðslan er meðal annars í formi myndbanda.
„Frá því að gáttin var opnuð fyrir rétt rúmum mánuði hafa borist tilkynningar sem nema um 190 milljónum króna,“ segir Agnes Ósk. Þar séu fyrirframgreiðslusvik fyrirferðamikil en einnig svokölluð ástarsvik. „Það er mjög oft þannig að þá eru brotamenn búnir að tala við viðkomandi jafnvel í einhver ár, áður en þeir fara að óska eftir einhverjum peningum eða einhverju slíku.“
Margir veigri sér við því að tilkynna slík svik. „Fólk upplifir svo oft skömm, og það er ekkert að skammast sín fyrir. Við erum að tala um skipulagða brotastarfsemi. Þetta eru sérfræðingar,“ segir Agnes Ósk. „Með aðstoð gervigreindar þá eru þessi brot alltaf að breytast. Þau eru að verða ódýrari í framkvæmd sem verður til þess að það eru smærri brotahópar sem geta notað þessa aðferð og þetta gerir blekkingarleikinn mun meira sannfærandi.“
Oft herji svikararnir á fólk í viðkvæmri stöðu en það sé ekki algilt. Allir geti orðið skotmark netglæpamanna. „Það eru milljónir að verða fyrir brotum á hverjum einasta degi í Evrópu, þannig að líkurnar á því að það sért þú eru bara talsvert háar,“ segir Agnes Ósk.
