Viðbragðsaðilar í Suður-Kaliforníu hafa í alla nótt unnið að því að koma í veg fyrir að risastór tankur með eitruðum efnum fari að leka eða springi.
Um 50.000 manns á um 23 ferkílómetra svæði í Orange-sýslu var gert að yfirgefa heimili sín. Gavin Newsom, ríkisstjóri í Kaliforníu, hefur lýst yfir neyðarástandi á svæðinu.
Eftir að sprunga uppgötvaðist í tankinum, sem er í GKN Aerospace-verksmiðjunni hafa viðbragðsaðilar reynt að ákvarða hvort hún nái alla leið í gegnum ytra byrði tanksins.
Ef sprungan nær ekki alla leið í gegn gæti enn verið mikill þrýstingur inni í tanknum sem gæti framkallað verstu mögulegu sviðsmynd, að sögn TJ McGovern, starfandi slökkviliðsstjóra slökkviliðs Orange-sýslu, en hann ræddi við CNN.
Líkur á sprengingu eða leka
Yfirvöld hafa varað við tveimur mögulegum sviðsmyndum; sprengingu sem myndi þeyta braki inn yfir heimili og fyrirtæki á stóru svæði eða leka 26.500 lítra af metýlmetakrýlati í jarðveg og andrúmsloft á svæðinu.
Metýlmetakrýlat, eða MMA, getur valdið öndunarfæravandamálum og ertingu í húð og augum við snertingu, samkvæmt Umhverfisverndarstofnun Bandaríkjanna.
McGovern staðfesti í gær að tankurinn læki ekki. Yfirvöld fylgjast stöðugt með loftgæðum á svæðinu.
Farið verður yfir niðurstöður úr aðgerðum næturinnar með morgninum en klukkan í Kaliforníu er rétt rúmlega eitt að nóttu.
Ef þrýstingurinn hefur minnkað í tanknum geta yfirvöld farið að skoða það að minnka rýmingarsvæðið.
Vinsælir ferðamannastaðir á borð við Disneyland og Knott's Berry Farm eru í nágrenni verksmiðjunnar en ekki innan rýmingarsvæðis.
Hvað vitum við?
Tankurinn hóf að ofhitna á fimmtudag. Yfirvöld brugðust við gufuútstreymi úr tankinum sem hafði virkjað öryggisventil og úðara til kælingar. Ventlar reyndust stíflaðir og hitastigið hélt áfram að hækka.
Þegar MMA ofhitnar fer af stað efnahvarf sem erfitt er að stjórna inni í stórum tanki, að sögn Elias Picazo, lektors í efnafræði við háskólann í Suður-Kaliforníu.
Yfirvöld reyna að halda tankinum eins köldum og mögulegt er til að halda efnahvörfunum sem eiga sér stað inni í tankinum stöðugum, að sögn Elaine Bernal, efnafræðikennara við ríkisháskólann í Kaliforníu.
Næstum 800 viðbragðsaðilar
Næstum 800 viðbragðsaðilar af svæðinu og á vefum ríkisins hafa verið sendir á vettvang, þar á meðal eiturefnafræðingar og spilliefnateymi.
Á sunnudagskvöld sást til tveggja slökkviliðsmanna klifra upp á topp tanksins. Slökkviliðið gaf út sprengjusvæðiskort á laugardag sem sýnir svæði sem gætu orðið fyrir áhrifum ef tankurinn springur.
GKN Aerospace-verksmiðjan bað íbúa og fyrirtæki sem þurft hafa að rýma afsökunar í yfirlýsingu í gær og sagðist vinna með neyðarþjónustu og hættuefnateymum við að fylgjast með ástandi efnisins sem um ræðir og vinna allan sólarhringinn að því að draga úr hættu á leka.
Newsom ríkisstjóri lýsti yfir neyðarástandi og lagði fram beiðni til Donalds Trumps Bandaríkjaforseta um að lýsa yfir neyðarástandi til að styðja við áframhaldandi viðbragðsaðgerðir.
Íbúar höfða hópmálsókn
Hjón sem búa á rýmingarsvæðinu hafa höfðað mál gegn GKN Aerospace-verksmiðjunni. Þau halda því fram að fyrirtækið hefði geymt og meðhöndlað MMA af gáleysi. GKN Aerospace hefur neitað að tjá sig um málsóknina, sem var höfðuð sem fyrirhuguð hópmálsókn. Um 100 til 120 aðrir íbúar hafa þegar lýst yfir áhuga á að taka þátt í hópmálsókninni.
Snerting við MMA getur valdið ógleði, svima og verulegri ertingu í lungum og nefgöngum, sagði m.a. Dr. Regina Chinsio-Kwong, heilbrigðisfulltrúi Orange-sýslu. Efnið getur gefið frá sér ávaxtakennda lykt, þó að það að finna lyktina þýði ekki að maður hafi orðið fyrir nægilegri snertingu til að fá einkenni.
Yfirvöld hafa sagt að efnið hafi ekki mælst í andrúmslofti en sumir íbúar segjast hafa fundið fyrir einkennum.
Fyrri brot og sátt
GKN Aerospace segir að starfsstöð þeirra í Garden Grove sé leiðandi í heiminum í framleiðslu á gagnsæjum kerfum fyrir herflugvélar og gagnsæjum hlutum fyrir farþegaflugvélar. Gagnsæ kerfi fyrir flugvélar innihalda meðal annars flugstjórnarklefa, framrúður og glugga.
Vandamál sem komu í ljós við skoðun í nóvember 2020 í verksmiðjunni í Garden Grove leiddu til tilkynningar um brot og GKN Aerospace greiddi næstum eina milljón dollara í sátt.
Skoðun svæðisbundinnar mengunarvarnastofnunar – leiddi í ljós að fyrirtækið hafði ekki haldið og varðveitt nauðsynlegar skrár sem skjalfestu losun rokgjarnra lífrænna efna (VOC), sem valda lélegum loftgæðum ef þeim er sleppt í skaðlegu magni.
Eftirlitsmenn komust einnig að því að GKN hafði rekið nýjan búnað án þess að afla leyfis sem og núverandi búnað sem passaði ekki við lýsinguna í leyfinu. Fyrirtækið breytti einnig leyfisskyldum búnaði án þess að sækja um leyfisbreytingu, sem stofnunin krefst.
Fyrirtækið fékk tvær tilkynningar sem kröfðust úrbóta í desember 2020 og febrúar 2021, en fór ekki að þeim. Það leiddi til tilkynningar um brot í apríl 2021 og einkaréttarlegrar sektar upp á um 900.000 dollara sem GKN greiddi.
Tvær tilkynningar til viðbótar um að fara að reglum voru gefnar út til GKN í mars á síðasta ári þar sem óskað var eftir rekstrarskrám auk umsókna um skráningu ákveðins búnaðar og breytingu á eignarhaldi verksmiðjunnar.
