Þorgerður Katrín staðfesti í Bítinu á föstudag að henni hefðu borist hótanir í tengslum við þjóðaratkvæðagreiðsluna um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið. Samkvæmt heimildum Vísis var meðal annars um líflátshótanir að ræða.
Þorgerður lagði þingsályktunartillöguna um þjóðaratkvæðagreiðsluna fram á Alþingi í embætti utanríkisráðherra.
Í svari embættis ríkislögreglustjóra við fyrirspurn Vísis segir að öryggi æðstu stjórnar sé á ábyrgð lögreglu og öllum hótunum sé tekið alvarlega. Embættið staðfestir að það sé með slík tilvik til skoðunar.
Embættið veitir ekki upplýsingar um hvaða ráðamenn þurfi aukna öryggisgæslu, á hvaða tíma, hvernig gæslunni sé háttað eða hvers vegna gripið sé til hennar.
„Síðastliðin ár hefur það færst í aukana að efla þurfi öryggisráðstafanir æðstu stjórnar,“ segir í svari frá embætti ríkislögreglustjóra.
Vísir fór yfir fréttaumfjöllun um hótanir gegn ráðherrum, stjórnmálamönnum og embættismönnum í gegnum árin.
Kona handtekin vegna hótana gegn forseta og forsætisráðherra
Í ágúst árið 1998 greindi Bæjarins besta frá því að bréf hefðu verið póstlögð á Ísafirði þar sem Ólafi Ragnari Grímssyni forseta og Davíð Oddssyni forsætisráðherra var hótað lífláti.
Í bréfunum var þess krafist að sýslumanninum á Ísafirði yrði vikið úr embætti. Lögregla handtók 28 ára konu vegna málsins og gerði húsleit á heimili hennar.
Konan kom fram í viðtali við Stöð 2 og neitaði allri aðild að hótununum. Hún leitaði til Örns Clausen hæstaréttarlögmanns vegna aðgerða lögreglu og kærði handtökuna og húsleitina, að því er fram kom í Bæjarins besta.
Tuttugu fyrrverandi ráðherrar í einu hótunarbréfi
Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu rannsakaði árið 2011 hótunarbréf sem barst ritstjórn DV. Í bréfinu var tuttugu fyrrverandi ráðherrum ráðlagt að fá sér lífverði.
Flestir þeirra höfðu tjáð sig jákvætt um Icesave-samningana. Meðal þeirra voru Eiður Guðnason, Friðrik Sophusson, Ragnhildur Helgadóttir, Halldór Blöndal, Jón Baldvin Hannibalsson, Siv Friðleifsdóttir, Sólveig Pétursdóttir, Valgerður Sverrisdóttir og Þorsteinn Pálsson.
Yfirlögregluþjónn sagði bréfið ekki þykja sérstaklega trúverðugt en að það væri engu að síður tekið alvarlega. Ekki hafa fundist opinberar upplýsingar um handtöku, ákæru eða dóm vegna málsins.
Eftirlit aukið við heimili Hönnu Birnu
Hönnu Birnu Kristjánsdóttur, þáverandi innanríkisráðherra, bárust ítrekaðar líflátshótanir og hótanir um líkamsmeiðingar árið 2014 í tengslum við lekamálið svokallaða.
Hótanirnar bárust með tölvupósti og á Facebook. Þar var meðal annars lýst ofbeldi gegn Hönnu Birnu og fjölskyldu hennar.
Lögreglu var gert viðvart en hótanirnar voru ekki formlega kærðar. Lögregla jók eftirlit við heimili ráðherrans og ók reglulega þar um. Engar opinberar upplýsingar liggja fyrir um handtökur eða ákærur vegna hótananna.
Guðlaugi Þór hótað vegna orkupakka
Guðlaugi Þór Þórðarsyni, þáverandi utanríkisráðherra, var hótað á samfélagsmiðlum árið 2019 í tengslum við umræðuna um þriðja orkupakkann.
Utanríkisráðuneytið greip til öryggisráðstafana og tilkynnti málið til ríkislögreglustjóra. Þegar Vísir spurði hvort einhver hefði verið handtekinn eða yfirheyrður neitaði embættið að veita þær upplýsingar.
Niðurstaða greiningar lögreglu var að ráðherranum stafaði ekki sérstök hætta af hótuninni. Ekki kom til opinberrar ákæru.
Forseta Hæstaréttar hótað
Markús Sigurbjörnsson, fyrrverandi forseti Hæstaréttar, sagði í viðtali við Lögmannablaðið árið 2020 að honum hefði aðeins einu sinni verið hótað á um 25 ára ferli sem hæstaréttardómari.
Markús sagði mann hafa hringt heim til hans að næturlagi og boðist til að hjálpa honum „yfir ætternisstapa“. Maðurinn hefði verið ölvaður en gefið upp nafn sitt.
Ekki kemur fram í viðtalinu að Markús hafi kært hótunina og engar upplýsingar hafa fundist um lögreglurannsókn eða önnur eftirmál.
Sigmundur Davíð vildi ekki tilkynna hótanirnar
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sagði árið 2021 að morðhótanir hefðu borist í forsætisráðuneytið þegar hann var forsætisráðherra.
Hann sagði lögreglu hafa talið ástæðu til að taka hótanirnar mjög alvarlega og að hann hefði óttast um líf sitt. Sigmundur Davíð sagðist þó ekki hafa viljað tilkynna hótanirnar.
Ekki hafa fundist upplýsingar um að þær hafi leitt til ákæru eða dóms.
Handtekinn vegna skotárásar en málið fellt niður
Mál Dags B. Eggertssonar, þáverandi borgarstjóra, var annars eðlis en hefðbundin líflátshótun. Skotið var úr riffli á fjölskyldubíl hans fyrir utan heimili hans og á skrifstofur Samfylkingarinnar árið 2021.
Fyrrverandi lögreglumaður var handtekinn, úrskurðaður í gæsluvarðhald og sat þar í nokkrar vikur. Hann neitaði sök.
Héraðssaksóknari felldi síðar niður þann hluta málsins sem varðaði ofbeldi eða hótanir gegn opinberum starfsmanni, hættubrot og eignaspjöll. Sönnunargögn voru ekki talin nægja til sakfellingar.
Maðurinn var því ekki ákærður vegna skotárásarinnar á bíl Dags eða skrifstofur Samfylkingarinnar.
Ríkislögreglustjóri lýsti umsátursástandi við heimili sitt
Sigríður Björk Guðjónsdóttir ríkislögreglustjóri sagði árið 2021 að hún hefði sjálf fengið hótanir vegna starfs síns og upplifað umsátursástand við heimili sitt.
Hún sagði erfitt að vinna við slíkar aðstæður. Ekki voru veittar upplýsingar um hverjir hefðu staðið að hótununum eða hvort þær hefðu leitt til handtöku eða ákæru.
Heiða Björg fékk herta öryggisgæslu
Heiða Björg Hilmisdóttir greindi frá því þegar hún lét af embætti borgarstjóra vorið 2026 að henni hefði verið hótað lífláti.
Öryggisgæsla um Heiðu Björgu var hert eftir að hún tók við embættinu. Ekki hafa verið birtar upplýsingar um handtöku, ákæru eða dóm vegna hótananna.
Hryðjuverkamálið
Í september 2022 handtók lögregla fjóra menn og lagði hald á skotvopn. Tveir þeirra, Sindri Snær Birgisson og Ísidór Nathansson, sátu í gæsluvarðhaldi í ellefu vikur. Í umfjöllun um samskipti þeirra voru Gunnar Smári Egilsson, Sólveig Anna Jónsdóttir, Björn Leví Gunnarsson, Helgi Hrafn Gunnarsson, Smári McCarthy og Guðlaugur Þór Þórðarson nefnd sem möguleg skotmörk.
Sindri og Ísidór voru ákærðir vegna meintra hryðjuverka og vopnalagabrota. Þeir voru sýknaðir af hryðjuverkaákærunni en dæmdir í átján og fimmtán mánaða fangelsi fyrir vopnalagabrot.
Dæmdur fyrir að hóta vararíkissaksóknara lífláti
Skýrasta dæmið í samantektinni um hótun sem leiddi til sakfellingar er mál Helga Magnúsar Gunnarssonar vararíkissaksóknara.
Mohamad Kourani sendi Helga Magnúsi ítrekuð skilaboð þar sem honum og fjölskyldu hans var hótað lífláti. Kourani mætti einnig á skrifstofu ríkissaksóknara og hrópaði að hann myndi myrða Helga Magnús. Fjögur vitni studdu frásögn hans fyrir dómi.
Kourani var sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni og dæmdur í tólf mánaða óskilorðsbundið fangelsi. Refsingin var fyrir fjölda brota sem dæmd voru saman en ekki eingöngu hótanirnar gegn Helga Magnúsi. Landsréttur staðfesti síðar sakfellinguna.
Helgi Magnús greindi frá því árið 2024 að Kourani hefði þá hótað að drepa hann og fjölskyldu hans í þrjú ár.
Líflátshótun varðar almennt sektum eða fangelsi allt að tveimur árum samkvæmt 233. grein almennra hegningarlaga. Beinist hótun um ofbeldi að ráðherra þegar hann gegnir embættisstarfi sínu eða vegna þess getur hún fallið undir brot gegn valdstjórninni samkvæmt 106. grein og varðað fangelsi allt að sex árum.
