Nú lokum við fréttavakt dagsins en fyrst skulum við fara yfir þau atriði sem hafa komið fram í dag.
- Fjórir undirráðherrar hafa sagt sig úr stjórn Keir Starmers, forsætisráðherra Bretlands.
- Hátt í hundrað þingmenn Verkamannaflokksins skora á leiðtoga sinn Keir Starmer að segja af sér eftir sögulega slakt gengi flokksins í sveitarstjórnarkosningum í síðustu viku.
- Alls eru 86 þingmenn sem hafa farið fram á afsögn Starmers.
- Starmer ætlar þó ekki að láta af embætti forsætisráðherra. Prófessor í stjórnmálafræði segir það hans mesta styrkleika að það sé enginn augljós arftaki innan flokksins.
Hér fyrir neðan má nálgast umfjöllun kvöldfrétta um málið.
John Curtice, prófessor í stjórnmálafræði og stjórnmálaskýrandi hjá BBC segir það vera helsta styrk Keirs Starmers sem stendur að enginn hafi skorað hann á hólm í kjöri um leiðtogasætið.
Mögulegir frambjóðendur sem hafi verið í umræðunni séu Wes Streeting heilbrigðisráðherra, Angela Rayner. fyrrverandi varaforsætisráðherra og borgarstjóri Manchester, Andy Burnham, sem ekki á sæti á þingi.
Stuðningsmenn Streeting vilja að Starmer hætti strax en stuðningsmenn Burnham, aftur á móti, vilja að það verði leiðtogakjör í september. Þeir vona að í millitíðinni geti borgarstjórinn mögulega tryggt sér sæti á þingi í svokölluðum aukakosningum. Curtice telur að þessi sundrung geti mögulega verið vatn á myllu Starmers þannig að hann geti setið aðeins lengur. Samkvæmt reglum Verkamannaflokksins verður einhver að skora leiðtoga flokksins formlega á hólm og safna ákveðnum fjölda undirskrifta til að hægt verði að boða til leiðtogakjörs.
Ólöf Ragnarsdóttir fréttamaður ræddi við Curtice í dag. Hluta viðtalsins má lesa hér fyrir neðan. Eins verður viðtal við hann í sjónvarpsfréttum klukkan 19:00.
Yfir 100 þingmenn Verkamannaflokksins hafa í dag lýst yfir stuðningi við Keir Starmer. Í sameiginlegri yfirlýsingu þeirra segir að ekki sé rétti tíminn núna fyrir baráttu um leiðtogasætið.
Vinna við að endurheimta traust kjósenda þurfi að byrja í dag og að flokkurinn þurfi allur að vinna saman að þeim breytingum sem þurfi að verða.
Fjöldi þeirra þingmanna sem fara fram á afsögn Starmers er kominn í 86. Snemma í morgun voru þeir um 70 en hefur fjölgað eftir því sem liðið hefur á daginn. Sjálfur segist Starmer ekki á förum, hann og flokkurinn hafi verið kjörin til að leiða landið og það ætli þau að gera.
Zubir Ahmed, undirráðherra í stjórn Starmers, greindi frá afsögn sinni síðdegis. Hann hefur verið í heilbrigðisráðuneytinu. Þar með bætist hann í hóp þriggja annarra undirráðherra sem hafa sagt af sér í dag í mótmælaskyni við að Keir Starmer ætli að vera áfram í embætti.
Ahmed birti afsagnarbréf sitt á samfélagsmiðlinum X og í því sagði að ljóst væri að almenningur hefði misst alla tiltrú á Starmer í embætti forsætisráðherra.
Alex Davies-Jones undirráðherra (e. junior minister) í dómsmálaráðuneyti Bretlands hefur tilkynnt afsögn sína. Hún er þriðji undirráðherrann í morgun sem tilkynnir slíkt.
Í afsagnarbréfi sínu sem hún birti á samfélagsmiðlinum X segir hún að Verkamannaflokkurinn hafi beðið þess í 14 ár að komast til valda til að bæta líf landsmanna. Nú sé tími róttækra aðgerða.
„Ég sárbæni þig um að vinna í þágu hagsmuna landsins og gefa út áætlun um brottför þína úr embætti,“ segir Davies-Jones í uppsagnarbréfinu.
Jess Phillips hefur sagt af sér sem undirráðherra málaflokks sem verndar viðkvæma hópa, sérstaklega konur og börn, gegn misnotkun og ofbeldi.
Í yfirlýsingu sakar Phillips Keir Starmer um að standa í vegi fyrir löggjöf sem hefði komið í veg fyrir að börn taki nektarmyndir á síma sína. Hún segir Starmer góðan og vel meinandi mann sem sé þó ekki nógu sterkur leiðtogi.
Hún er annar undirráðherrann (e. junior minister) til að segja af sér í dag, en í frétt Guardian segir að afsögn Phillips megi sjá sem hluta af skipulagðri herferð stuðningsmanna Wes Streeting heilbrigðisráðherra til að knýja á um leiðtogakjör í Verkamannaflokknum.
81 af þingmönnum Verkamannaflokksins hafa nú opinberlega lýst því yfir að þeir vilji að Starmer annaðhvort fari strax úr embætti eða leggi fram tímaáætlun um brottför sína. Fyrr í morgun var talan um 70 þingmenn og því ljóst að þrýstingur á hann hefur aukist eftir því sem liðið hefur á daginn.
Síðasti þingmaðurinn til að láta í ljós þessa skoðun sína er Lizzi Collinge sem segir í yfirlýsingu að það sé ljóst að forsætisráðherrann hafi misst alla tiltrú landsmanna.
Það þurfa einmitt 81 þingmaður að samþykkja kröfu um leiðtogakjör innan Verkamannaflokksins til að það geti farið fram.
Ferlið yrði þannig að einhver þingmanna flokksins myndi skora á leiðtogann, bjóða sig fram gegn honum, svo þyrfti undirskriftir 81 þingmanns til að efnt yrði til leiðtogakjörs. Enn sem komið er hefur enginn skorað formlega á leiðtoga flokksins, Starmer.
Kötturinn Larry sem býr í Downingstræti 10 hefur kíkt út í morgun og blandað geði við nokkra af þeim fjölmörgu fjölmiðlamönnum sem hafa verið þar og beðið tíðinda. Larry virðist hinn allra rólegasti þó að það sé titringur innan ríkisstjórnarinnar sem fundaði í Downingstræti í morgun.
Síðasta áratuginn hafa verið sex forsætisráðherrar og sumir segja að Larry hafi á þessum tíma verið tákn um stöðugleika í húsinu enda ekki á förum. Larry hefur búið í Downingstræti síðan 2011 og kom þangað fyrst í tíð Davids Camerons. Áður bjó Larry í dýraathvarfi.
Þegar rætt er um hver ætti að taka við af Starmer sem leiðtogi Verkamannaflokksins kemur nafn Andy Burnhams stundum upp. Hann er borgarstjóri Manchester og sá sem margir sjá sem vænlegasta kostinn til að leiða flokkinn fari Starmer frá. Staðan er hins vegar sú að Burnham á ekki sæti á þingi og myndi því ekki vera kjörgengur yrði blásið til leiðtogakjörs innan Verkamannaflokksins.
Burnham gerði tilraun til að komast á þing í byrjun árs þegar sæti í fulltrúadeild þingsins var laust en framkvæmdastjórn Verkamannaflokksins kom í veg fyrir það. Stuðningsmenn Burnhams sökuðu Starmer og hans helstu bandamenn um tilraunir til að halda Burnham í hæfilegri fjarlægð.
Burnham bauð sig fram í leiðtogasæti flokksin 2015 og laut þá í lægra haldi fyrir Jeremy Corbyn. Hann fór af þingi 2017 og varð borgarstjóri Manchester en hefur síðan verið áhrifamikill meðal þeirra sem teljast til vinstri vængs og miðju innan flokksins.
Nokkrir þeirra ráðherra sem styðja Starmer hafa rætt við fjölmiðlamenn eftir fundinn. Ráðherra vinnu- og eftirlaunamála, Pat McFadden, er einn þeirra. Hann segir Starmer ætla að halda áfram í sínu embætti eins og hann ætti að gera og eins og almenningur búist við að hann geri. „Og ég ætla að halda áfram með mitt starf.“
Þegar McFadden var spurður hvort einhver hefði mótmælt forsætisráðherranum á fundinum sagði hann að margir hefðu látið í ljós stuðning sinn.
Heilbrigðisráðherrann Wes Streeting svaraði ekki spurningum blaðamanna. Vangaveltur hafa verið um það síðustu daga hvort hann hafi hug á að bjóða sig fram til leiðtoga Verkamannaflokksins.
Ráðherrar ríkisstjórnar Keirs Starmers eru nú á leið út af fundi í Downingstræti 10. Reuters hefur eftir Steve Reed húsnæðismálaráðherra að ríkisstjórnin ætli að halda áfram með verkefni sín. Viðskiptaráðherrann Peter Kyle sagði Starmer sýna mikla staðfestu.
Tvö ár eru síðan Verkamannaflokkurinn vann sigur í þingkosningum og síðustu mánuði hefur óánægja með störf Starmers aukist. Stjórnmálaskýrandi BBC, Rob Watson, var spurður í hlaðvarpinu Global News Podcast í morgun hvað hafi farið úrskeiðis eftir sigurinn 2024. Watson sagði ljóst að gott gengi 2024 megi frekar skýra með óánægju með 14 ára valdatíð Íhaldsflokksins en endilega mikilli ánægju með Starmer og Verkamannaflokkinn.
Það er einkum tvennt sem Watson telur skýra óánægjuölduna núna. Í fyrsta lagi líki fólki einfaldlega ekki við Starmer. Í öðru lagi hafi kjósendum verið lofað breytingum í aðdraganda kosninga 2024. Ef til vill segi einhverjir það ósanngjarnt af kjósendum en að mörgum þeirra finnist eins og þessar breytingar hafi ekki orðið að veruleika. Fólk sé reitt í dag og hafi reyndar líka verið reitt fyrir kosningarnar 2024.
Breska forsætisráðuneytið hefur tilkynnt um nokkra punkta sem hafa komið fram í samræðum Starmers við ráðherra sína á fundi sem stendur yfir. Hér fyrir neðan eru nokkrir þeirra:
„Eins og ég sagði í gær þá tek ég ábyrgð á niðurstöðum kosninganna og ég tek ábyrgð á því að koma í gegn þeim breytingum sem við lofuðum.“
„Það eru ferlar innan Verkamannaflokksins til að skipta um leiðtoga og þeir hafa ekki enn verið virkjaðir.“
„Þjóðin býst við því af okkur að við höldum áfram að stjórna. Það er það sem ég er að gera og það er það sem við sem ríkisstjórn verðum að gera.“
Hluti þingmanna Verkamannaflokksins vill fá að kjósa sér nýjan leiðtoga. Til að fá slíka kosningu í gegn þarf samþykki 81 þingmanns flokksins. Alls eru þingmenn flokksins 403. Þegar hafa yfir 70 þingmenn hvatt Starmer ýmist til að fara frá strax eða fara að leggja drög að því.
Catherine West, þingmaður Verkamannaflokksins, tilkynnti í gær að hún ætli að safna undirskriftum þingmanna til að hvetja Starmer til að boða til leiðtogakjörs í september. Þessu lýsti hún yfir eftir ræðu Starmers til flokksmanna í gærmorgun.
Hún sagði að ýmsar góðar hugmyndir hefðu komið fram í ræðunni en að þær hefðu komið fram of seint og væru ekki nóg. Hún hvatti hann til að segja strax af sér embætti forsætisráðherra.
Hart hefur verið sótt að Keir Starmer, leiðtoga Verkamannaflokksins og forsætisráðherra Bretlands, síðustu daga eftir slakt gengi í sveitarstjórnarkosningum í síðustu viku. Fundur ríkisstjórnar hans er að byrja.
Einn undirráðherra í ríkisstjórn Starmers, Miatta Fahnbulleh, sagði af sér í morgun. Hún hvetur Starmer til að gefa út tímaáætlun um brottför sína úr embætti. Þá hafa 70 þingmenn Verkamannaflokksins ýmist hvatt Starmer til að segja af sér eða fara að leggja drög að brottför sinni úr embætti.
Ég heiti Dagný Hulda Erlendsdóttir og ætla hér að greina frá helstu tíðindum úr Downingstræti 10 þennan morguninn.
