Á föstudag verður fundur á vegum Alþjóðamálastofnunar og Rannsóknaseturs um smáríki við Háskóla Íslands. Yfirskrift fundarins: Nýjar ógnir, nýjar áherslur: Smáríki og breytt öryggisumhverfi Evrópu. Baldur og Vilborg verða í pallborði og ræða þessi mál þar. Þau voru sammála um að Íslendingar komist ekki hjá því að auka útgjöld til varnarmála.
Ræða gjörbreytt öryggisumhverfi
Í fundarboði segir að öryggisumhverfi Evrópu hafi tekið miklum breytingum. Árásarstríð Rússlands í Úkraínu haldi áfram og óvissa ríki um skuldbindingar Bandaríkjanna við öryggi í Evrópu. Áframhaldandi hótanir Bandaríkjanna í garð Grænlands hafi enn fremur vakið aðkallandi spurningar um framtíð öryggismála á Norður-Atlantshafi.
Fyrir smáríki Evrópu, sem hafi reitt sig á bandalög og skjól stórvelda fremur en hernaðarlegan styrk, sé þetta nýr og krefjandi veruleiki.
Meðal atriða sem verða rædd á fundinum eru hvernig smáríki hafi þurft að endurmeta stöðu sína í breyttu, hvernig smáríki bregðist við vaxandi ógnum og veikingu tengsla yfir Atlantshafið, hvað þau geti lært hvert af öðru og hvaða lærdóm Íslendingar geti dregið af reynslu annarra evrópskra ríkja sem standa frammi fyrir sömu óvissu.
Ofbeldismaður hefur snúið sér að eigin fjölskyldu
Baldur sagði að hann teldi að það mætti líkja Bandaríkjunum við bandalagsríki sín þar til nýlega eins og gott heimilishald þar sem ástríkur heimilisfaðir réði ríkjum. Hann beitti bara ofbeldi utan heimilis.
Nú hafi mál hins vegar snúist þannig að ofbeldismaðurinn hafi snúið sér að eigin fjölskyldu.
Enginn viti hver verði fyrir næsta reiðikasti. Kanada, Panama, Óman, Danmörk og Grænland hafa orðið fyrir hnútukasti Bandaríkjaforseta og Baldur sagði hann hafa hótað öllum ríkjum í Vestur-Evrópu viðskiptastríði.
Skapar óvissu í alþjóðamálum
Vilborg Ása Guðjónsdóttir sagði framferði Bandaríkjaforseta skapa óvissu, það sé fáránlegt og súrrealískt að vera í þeirri stöðu að helsti bandamaður Íslands hóti nágrönnum okkar en Íslendingar taki Bandaríkjamönnum opnum örmum.
Þetta sé staða sem öll Evrópuríki séu í, löndin dansi einhvern í kring og reyni að lágmarka skaða.
Vilborg Ása telur ekki að orð Alexus Grynkewichs, yfirhershöfðingja Atlantshafsbandalagsins, um að það væru hagsmunir Bandaríkjanna og Atlantshafsbandalagsins að hér yrði herlið til lengri tíma þýði breytingar á samskiptum Íslendinga og Bandaríkjamanna. Þetta sé hluti af þróun sem hafi verið síðustu ár.
Danski flotinn getur ekki mannað skip
Í lok Heimsgluggans ræddi Bogi um vandræði danska flotans við Grænland þar sem hætt var við eftirlitsferð sem Hvidbjørnen átti að fara í til Grænlands. Ástæðan er að ekki tókst að manna skipið.
Jon Rahbek-Clemmensen, lektor við Forsvarsakademiet, óttast að þetta geti orðið vatn á myllu Bandaríkjaforseta. Hann hefur ítrekað haldið því fram að Danir geti ekki varið Grænland.
Hvidbjørnen er eitt fjögurra aldraðra skipa í svokölluðum Thetis-klassa. Þau voru byggð frá 1986 til 1991 og hafa annast eftirlit í Norður-Atlantshafi. Ný skip eiga að leysa þau af hólmi eftir 2030.
