Andy Burnham er formlega orðinn forsætisráðherra Bretlands, sá 59. í sögu landsins. Karl Bretakonungur setti hann formlega í embætti á fundi þeirra í Buckingham-höll á tólfta tímanum.
Samkvæmt yfirlýsingu frá bresku hirðinni segir að Karl konungur hafi beðið Burnham um að mynda nýja ríkisstjórn. „Burnham þáði boð konungs og kyssti hönd hans þegar konungur skipaði hann forsætisráðherra og fyrsta fjármálaráðherra.“
Í umfjöllun The Guardian kemur fram að orðalagið „kysst hönd“ sé aðeins málvenja, enginn kyssi hendur þjóðhöfðingjans lengur.
Andy Burnham er mættur í Buckingham-höll þar sem Karl Bretakonungur setur hann formlega í embætti forsætisráðherra og biður hann um að mynda ríkisstjórn.
Burnham er 59. forsætisráðherra Bretlands og sá sjötti á síðustu tíu árum.
Nú hefur Keir Starmer farið á fund Karls Bretakonungs og formlega beðist lausnar sem forsætisráðherra. Starmer fór ásamt eiginkonu sinni, Victoriu Starmer, á fund konungs í Buckingham-höll eftir að hann hélt stutta kveðjuræðu í Downing-stræti.
Í yfirlýsingu frá bresku hirðinni segir að Starmer hafi átt fund með konungi og beðist lausnar. Konungur hafi náðarsamlega tekið við afsögninni.
Með afsögn Keir Starmers eru níu fyrrverandi forsætisráðherrar á lífi. Í samantekt breska ríkisútvarpsins, BBC, segir að það hafi ekki gerst áður í sögu landsins.
Þetta eru
- John Major
- Tony Blair
- Gordon Brown
- David Cameron
- Theresa May
- Boris Johnson
- Liz Truss
- Rishi Sunak
- Keir Starmer
Major er elstur, 83 ára, en Sunak er yngstur, 46 ára.
Keir Starmer flutti stutta ræðu fyrir utan Downing-stræti rétt í þessu. Starfsfólk og ráðherrar í ríkisstjórn hans tóku á móti honum með lófaklappi þegar hann gekk út á tröppur Downing-strætis til að flytja ræðuna.
Starmer sagðist yfirgefa embættið í góðri trú og með bros á vör. „Starfi mínu er lokið.“
Hann sagði það hafa verið forréttindi lífs síns að gegna embætti forsætisráðherra og sagðist sannfærður um að landið væri sterkara og réttlátara en það hafi verið fyrir tveimur árum þegar hann tók við embætti.
Hagkerfið sé sterkara, opinber þjónusta sé betri, börnum hafi verið lyft úr fátækt, innflytjendur séu færri og alþjóðlegt orðspor Bretlands hafi verið bætt til muna.
Það sem hann taki með sér sé auðmjúkasti þáttur starfsins, „að sjá stórkostlegustu hluti landsins í verki.“
Það sjái hann frá fólki sem þjóni landinu, hvort sem það sé í hernum, í heilbrigðiskerfinu eða nærsamfélaginu.
„Við stöndum frammi fyrir heimi þar sem óvinir okkar svífast einskis til að sundra okkur vegna gilda okkar, frelsis, sóma og vegna óbilandi ákveðni okkar gagnvart hugrökkum Úkraínumönnum.“
Starmer sagði að undir þessari árás væri mikilvægt að muna stórfengleika Bretlands sem væri alltumlykjandi.
„Á meðan við ræðum hvernig við ætlum að leysa vandamál okkar er eitthvað sem við erfðum frá landinu og persónuleika okkar sem getur gefið okkur þá trú að við getum breytt þjóðfélaginu til hins betra, að við getum skapað Bretland þar sem hvert barn getur farið eins langt og hæfileikar þess leyfa, og að við getum sameinað fólk undir sameiginlegum fána okkar ef við gefumst ekki upp fyrir þeirri sundrungu.“
Yfirgefur embættið með bros á vör
Starmer óskaði Burnham alls hins besta í embætti og sagðist styðja hann alla leið. Hann þakkaði eiginkonu sinni og börnum, starfsfólki embættisins og Verkamannaflokksins og öllum þeim sem hafa stutt hann á leiðinni.
„Þrátt fyrir mikla áherslu á einstaklinga verða stjórnmál alltaf liðsíþrótt. Breytingarnar sem við höfum komið á fyrir þjóðina og flokkinn okkar tilheyra öllum sem hafa barist fyrir þeim. Ég þakka þeim enn og aftur í dag. Og ég þakka bresku þjóðinni fyrir tækifærið til að þjóna. Ég yfirgef embættið í góðri trú og fer með bros á vör, stoltur af öllu sem við höfum áorkað. Þakka ykkur kærlega fyrir.“
Það er allt til reiðu í Downing-stræti til að kveðja Keir Starmer. Starfsfólk og ráðherrar í ríkisstjórn Starmers hafa safnast saman fyrir utan Downing-stræti til að hlusta á kveðjuræðu hans. Hann fer síðan á fund konungs þar sem hann biðst lausnar.
Hér eru nokkrar myndir frá morgninum.
Það er ekki úr vegi að rifja aðeins upp hver þessi Andy Burnham er. Fyrir aðeins fimm vikum var hann borgarstjóri Manchester. 18. júní vann hann stórsigur í aukakosningum í Makerfield-kjördæmi á Englandi sem greiddi leið hans að leiðtogasæti Verkamannaflokksins og þar með embætti forsætisráðherra.
Hér er hægt að lesa meira um Burnham.
Andy Burnham, nýr leiðtogi Verkamannaflokksins, tekur við sem forsætisráðherra Bretlands í dag. Hann verður sjötti forsætisráðherra Bretlands á áratug. Theresa May tók við embættinu af David Cameron 13. júlí 2016 eftir þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem Bretar kusu að ganga út úr Evrópusambandinu.
Áður en Burnham tekur við flytur Keir Starmer sína síðustu ræðu fyrir utan Downing-stræti 10 í Lundúnum. Þaðan fer hann á fund Karls konungs þar sem hann biðst lausnar. Því næst fer Burnham á fund konungs þar sem hann verður formlega forsætisráðherra og verður beðinn um að mynda nýja ríkisstjórn.
Burnham fer þaðan í Downing-stræti þar sem hann flytur ræðu, sína fyrstu sem forsætisráðherra. Eftir það hefst hann handa við að mynda nýja ríkisstjórn.
