Frumvarp dómsmálaráðherra um brottfararstöð var fest í lög á Alþingi í síðustu viku en það skal vera rekið af lögreglunni á Suðurnesjum þegar lögin taka gildi 1. desember.
Að svo stöddu er ekkert vitað hvar brottfararstöðin skal vera annað en að hún eigi að vera einhvers staðar á Suðurnesjum.
„Það er bara verið að leita að hentugu húsnæði,“ segir Freyr Gígja Gunnarsson, upplýsingafulltrúi dómsmálaráðuneytisins, í samtali við Vísi.
Freyr nefnir að leitin varði bæði húsnæði undir brottfararstöðina sjálfa og einnig undir sérhúsnæði fyrir vistmenn með börn.
„Stefnt verður að því að klára þetta áður en lögin taka gildi,“ bætir upplýsingafulltrúinn við.
Verði fjarri íbúabyggð
Vilhjálmur Árnason, nýr bæjarstjóri í Reykjanesbæ, segir að í þeirri auglýsingu sem hann hafi fengið að sjá en hafi ekki verið birt opinberlega komi fram að húsnæðið sem auglýst er eftir eigi að vera fjarri íbúabyggð.
„Við vorum ánægð með að inni í þeirri auglýsingu var talað um að þetta væri lokað úrræði og fjarri íbúabyggð,“ segir Vilhjálmur, sem var áður þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
„En við höfum sagt það alveg skýrt að fyrsti valkosturinn okkar er að þetta væri innan athafnasvæðis Isavia, það er að segja innan flugvallargirðingarinnar.“
Hann telur lítið því til fyrirstöðu; flugvallargirðingin sé mjög stór og mikið af húsnæði innan haftasvæðisins.
„Þannig að það er mikil starfsemi innan haftasvæðisins. Ef þetta er lokað úrræði þá hlýtur það að geta verið innan girðingar.“
Vilhjálmur segir að brottfararstöðin sé mikilvægt úrræði, en ef að stjórnvöld ætli að koma henni fyrir í bæjarfélaginu vilji sveitarstjórnin að eldri úrræði verði fjarlægð.
„Ef ríkið er að koma með þetta úrræði til okkar þá munum við gera skýra kröfu um að önnur úrræði sem ríkið er með hér í þessum málaflokki fari þá samhliða,“ segir hann og vísar þar til opinna úrræða í Ásbrú og Innri-Njarðvík sem Vinnumálastofnun hefur rekið síðustu ár.
Hverju breytir það?
Vísir hefur beint fyrirspurn til Isavia vegna málsins og væntir svara.
Óvíst er hverju það myndi breyta ef brottfararstöðin yrði innan haftasvæðisins. Meðal þess sem kveðið er á um í nýju lögunum er að fangar í brottfararstöðinni hafi aðgang að fjölmiðlum en aðgangur fjölmiðla að haftasvæðinu er í dag takmarkaður. Til þess að heimsækja flugvallarsvæðið þarf tilskilin leyfi, ýmist frá Isavia eða viðhlítandi gestgjafanum.
Einnig eiga flóttamenn í brottfararstöðinni rétt á útiveru og að fá að iðka tómstundastörf.
Fjöldi mannúðarsamtaka hafði gagnrýnt frumvarp dómsmálaráðherrans um brottfararstöð, sér í lagi vegna þess að það heimilar frelsissviptingu barna. Slíkri frelsissviptingu eru þó settar skorður í lokaútgáfu laganna.
Börn vistmanna skulu samkvæmt lögunum eiga kost á að taka þátt í leikjum og afþreyingu sem hæfir aldri þeirra.
Áætlað er að 188 einstaklingar hefðu verið vistaðir í fyrirhugaðri brottfararstöð árið 2025 ef úrræðið hefði verið til staðar, samkvæmt mati heimferðar- og fylgdardeildar ríkislögreglustjóra frá því í vor sem byggir á tölum yfir fólk sem fylgt var úr landi árið 2025 og hefði mögulega uppfyllt skilyrði laganna.
