Vilja stöðva íslenskar sérlausnir - MBL.IS
📅 2026-06-14 11:30:00
👁️ 0 lesið
Aodh O’Donnell, framkvæmdastjóri samtaka írskra sjávarafurðastöðva (IFPO), lýsir miklum áhyggjum af hugmyndum um sérútbúin skilyrði fyrir fiskveiðar Íslendinga, gangi landið í Evrópusambandið. Ekki komi til greina að takmarka aðgengi írskra skipa að íslenskri lögsögu.
„Evrópusamstarfið getur ekki réttlætt sérstakar fiskveiðireglur fyrir nýtt aðildarríki á meðan írskar sjávarbyggðir halda áfram að bera byrðarnar af kvótaskerðingu, fækkunum í flotanum og gölluðu regluverki ESB.
Nýlegar fréttir af því að ESB gæti boðið Íslandi undanþágur [frá sameiginlegri fiskveiðistefnu sambandsins] eru áhyggjuefni fyrir írskar sjávarbyggðir. Þessar hugmyndir virðast vera hluti af stærra máli tengdu stöðu alþjóðastjórnmála og samskiptum ESB og Íslands. Við óttumst enn og aftur að Írland þurfi að bera kostnaðinn af formlegu samkomulagi strandríkja eða aðild Íslands að sambandinu.“
Eining virðist því vera innan sjávarútvegsins á Írlandi um mögulega aðild Íslands. Fyrri í vikunni sagði Dominic Rihan, framkvæmdastjóri samtaka írskra útvegsfyrirtækja (KFO), í samtali við Morgunblaðið, mögulegar undanþágur og sérlausnir fyrir íslenskan sjávarútveg koma á kostnað írskra sjómanna. „Írskur sjávarútvegur hefur áhyggjur af áhrifum þess að íslensk skip fái aðgang að hafsvæði ESB og að veiðiálag aukist með tilheyrandi samkeppni við okkar skip.“
Í veikri stöðu
Að mati O’Donnells er kýrskýrt að mögulegar sérlausnir eða undanþágur feli í sér töluverðar breytingar á sameiginlegri fiskveiðistefnu ESB. „Þessar breytingar gætu skilað Íslendingum spennandi ávinningi í tengslum við veiðar á deilistofnum uppsjávartegunda eins og makríl og kolmunna. Á sama tíma munu okkar félagsmenn halda áfram að bera mest af tapinu sem kom til vegna Brexit. Þeir halda einnig áfram að þjást því minnihluti ríkja kom í veg fyrir virkjun Haag-fríðindanna 2025.“
Haag-fríðindin eru sérstakt öryggisnet innan sameiginlegu fiskveiðistefnunnar sem komið var á 1976 og felur í sér heimildir til að auka fiskveiðiheimildir írskra skipa við efnahagsáföll. Með því að koma í veg fyrir virkjun þessara réttinda gerðu önnur ESB-ríki það ómögulegt fyrir írsk stjórnvöld að veita veiðiheimildir til að vega upp á móti skerðingum sem urðu í tengslum við úrsögn Bretlands úr sambandinu. „Afstaða IFPO til mögulegrar ESB-aðildar Íslands er skýr. Sérhver liður aðildarferlisins verður að taka mið af því að vernda að fullu hagsmuni írskra sjávarbyggða og sjávarútvegsins í heild.“
Grípa til aðgerða
O’Donnell segir stefnu IFPO óbreytta. Hún hafnar frjálsu aðgengi að írskri lögsögu nema aðildarríki bjóði gagnkvæman aðgang með tilheyrandi ávinningi fyrir írskan sjávarútveg.
„Írski flotinn og strandsamfélögin standa nú þegar frammi fyrir of mikilli óvissu. Sérhvert fyrirkomulag mun líklega einblína á aðgang að deilistofnunum sem finnast á hafsvæðum okkar. […] Írland verður að grípa til aðgerða á vettvangi ráðherraráðsins til að koma í veg fyrir annað tap fyrir uppsjávarflotann okkar vegna breytinga á sjávarútvegsstefnunni.“
Fáðu þér áskrift til að lesa áfram
Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift.
Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu,
rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki
á mbl.is.
