Vilja koma böndum á drápsvélmenni en stórveldin neita

Vilja koma böndum á drápsvélmenni en stórveldin neita

Vilja koma böndum á drápsvélmenni en stórveldin neita

Ríki heimsins ætla að freista þess að koma sér saman um bindandi reglur um sjálfvirk vopnakerfi, sem sumir vilja einfaldlega kalla drápsvélmenni (e. killer robots).

Áhyggjur af aukinni notkun slíkra véla hafa aukist en þróun þeirra hefur fleygt fram undanfarið í tengslum við stríðsrekstur víða um heim. Herir reyna í auknum mæli að nýta sér gervigreind á vígvellinum en hún gerir þeim kleift að auðkenna skotmörk og ráðast á þau með mun skjótari hætti en áður var hægt.

Rússar nota nú þegar fullkomlega sjálfvirka árásardróna og varnarmálaiðnaður Úkraínu rær að því öllum árum að koma sér upp sjálfvirkum „drónaskara“.

Þá olli heimildarmyndin NAZA nokkru fjaðrafoki þegar hún afhjúpaði hvernig Ísraelsher beitir gervigreind til að drepa tugþúsundir óbreyttra borgara á Gaza.

Velja skotmörk án mennskrar aðkomu

Samhliða þróuninni eykst ákall um að böndum sé komið á það vald yfir lífi og dauða sem fært er í hendur gervigreindar og sjálfvirkra véla.

Alþjóðanefnd Rauða krossins fer til að mynda fram á að blátt bann verði lagt við tvenns konar sjálfstýrðum vopnum.

Annars vegar verði svonefnd „óútreiknanleg sjálfstýrð vopn“ bönnuð, en það eru vopnakerfi sem geta leitað uppi, greint og ráðist á skotmörk án beinnar íhlutunar frá manneskju. Hins vegar vilja þau að vopn sem eru sérstaklega hönnuð til að beinast að fólki verði bönnuð.

Umræða um málið verður á dagskrá Sameinuðu þjóðanna (SÞ) frá og með deginum í dag en þá hefst ráðstefna um alþjóðasamninga um hefðbundin vopn. Þar koma 128 lönd saman til að ákveða hvort hefja eigi viðræður um lagalega bindandi regluverk í kringum sjálfvirk vopnakerfi.

Lykillönd vilja ekki regluverk

Flest ríki heimsins eru sammála um að þörf sé á reglum, rétt eins og á við um kjarnorkuvopn og aðrar háþróaðar hernaðarlausnir. Nokkur lönd skera sig þó úr og það eru þau sem þegar hafa eignast tæknina og eru jafnvel þegar farin að nota hana.

Á allsherjarþingi SÞ í síðasta mánuði samþykktu 163 ríki ályktun þar sem kallað var eftir viðræðum um reglur um sjálfvirk vopn en fimm lönd kusu gegn ályktuninni. Það voru Bandaríkin, Rússland, Hvíta-Rússland, Ísrael og Norður-Kórea. Níu lönd sátu hjá, þar á meðal Íran, Sádi-Arabía og Kína.

Í ljósi andstöðu nokkurra af helstu stórveldum heims má teljast ólíklegt að samkomulag náist í þessari viku um að hefja viðræður um bindandi reglur fyrir drápsvélmennin.

Þótti fjarstæðukennt árið 2017

Þróunin hefur verið gífurlega hröð en aðeins níu ár eru síðan RÚV fjallaði um þá ógn sem stafað gæti af hönnun sjálfstýrðra vopna. Þá var vísað í kvikmyndirnar um Tortímandann (Terminator) og talað um að mörgum gæti þótt hugmyndir um sjálfstýrð vopn fjarstæðukenndar.

Birta Björnsdóttir ræddi þar við Kristin R. Þórisson, prófessor í tölvunarfræði við Háskólann í Reykjavík og stjórnanda Vitvélastofnunar Íslands. Hann var einn 116 sérfræðinga á sviði gervigreindar sem höfðu þá sent hvatningu til Sameinuðu þjóðanna um að beita sér gegn hönnun sjálfstýrðra vopna.

„Okkur þykir nauðsynlegt núna að vekja fólk til umhugsunar um þetta mál og í rauninni ekki seinna vænna að íhuga alvarlega að setja á bann við svona gervigreindum vopnum,“ sagði Kristinn árið 2017.

„Við erum að tala um framtíð okkar á þessari plánetu. Ef við viljum sjá minnkun á vígvæðingu og vígbúnaði eða allavega ekki aukningu þá er þetta helsti vaxtarbroddurinn og alveg ófyrirséðar afleiðingar sem gætu hlotist af því,“

#böndum #drápsvélmenni #koma #stórveldin #vilja


Upprunaleg slóð:
https://nyr.ruv.is/frettir/erlent/2026-11-16-vilja-koma-bondum-a-drapsvelmenni-en-storveldin-neita-492866

📰 Aðrar fréttir

Met Police missed opportunities stop predatory detective who ran rape unit, BBC finds
📅 17.11.2026 👁️ 0
Met Police missed opportunities stop predatory detective who ran rape unit, BBC finds
Warren Arter used his position - running a team investigating sexual assaults - to target women.
Kaliforníuríki fer í mál við OpenAI
📅 17.11.2026 👁️ 0
Kaliforníuríki fer í mál við OpenAI
Rob Bonta ríkissaksóknari Kaliforníu tilkynnti í gær um málsókn ríkisins á hendur gervigreindarfyrirtækinu OpenAI. Málsóknin er byggð á þeim grundvell...
Sextug kona skotin í höfuðið af landtökumönnum
📅 17.11.2026 👁️ 2
Sextug kona skotin í höfuðið af landtökumönnum
Ísraelskir landtökumenn skutu 60 ára gamla palestínska konu í höfuðið í gær. Hún lést skömmu síðar af sárum sínum. Ísraelsher greinir frá því að pales...
Two major Kyiv bridges hit in Russian attack, mayor says
📅 17.11.2026 👁️ 2
Two major Kyiv bridges hit in Russian attack, mayor says
The reported strikes come a day after Ukraine launched its largest recorded drone attack on Russia since the start of the war, according to Moscow.
US Vice-President Vance will decide 'sometime next year' about presidential run
📅 17.11.2026 👁️ 3
US Vice-President Vance will decide 'sometime next year' about presidential run
The US vice-president tells Fox News that when he makes a decision to run or otherwise, he will "be all in on whatever that decision is".
Rússneskar þotur rufu lofthelgi Japans
📅 17.11.2026 👁️ 3
Rússneskar þotur rufu lofthelgi Japans
Japönsk stjórnvöld greina frá því að orrustuþotur hafi verið sendar af stað eftir að tvær flugvélar sem Japanir telja að séu rússneskar rufu japanska ...
Blaðamaður skotinn til bana í bíl sínum
📅 17.11.2026 👁️ 3
Blaðamaður skotinn til bana í bíl sínum
Kostaríski blaðamaðurinn Camilo Rodriguez var skotinn til bana rétt fyrir utan höfuðborgina San José í dag. Rodriguez var á ferð í bíl sínum þegar tve...
Imran Khan seeks urgent medical care fearing he 'may not return alive'
📅 17.11.2026 👁️ 3
Imran Khan seeks urgent medical care fearing he 'may not return alive'
Pakistan's ex-prime minister, who has been in prison since August 2023, says he has been denied justice.
Failed asylum seekers face removal without five-day notice period
📅 17.11.2026 👁️ 3
Failed asylum seekers face removal without five-day notice period
Under proposed new rules, the Home Office would have six months in which to remove a person without telling them in advance.
Uggandi um að námsleiðin íslenska sem annað mál verði órekstrarhæf
📅 17.11.2026 👁️ 4
Uggandi um að námsleiðin íslenska sem annað mál verði órekstrarhæf
Roberto Luigi Pagani, aðjúnkt við Háskóla Íslands, hefur miklar áhyggjur af því að námsleiðin íslenska sem annað mál verði órekstrarhæf.Háskóli Ísland...
UK weather: Met Office yellow warning in place as snow could disrupt rush hour travel
📅 17.11.2026 👁️ 4
UK weather: Met Office yellow warning in place as snow could disrupt rush hour travel
Snow could bring some transport disruption to the hills of northern England and southern Scotland, as Chris Fawkes explains.
The young people caught up in Britain's Neets crisis
📅 17.11.2026 👁️ 4
The young people caught up in Britain's Neets crisis
BBC News speaks to four of the million young people aged 16 to 24 who are not in work, education or training.
Brýr skotmark bæði Rússa og Úkraínumanna
📅 16.11.2026 👁️ 4
Brýr skotmark bæði Rússa og Úkraínumanna
Úkraínumenn gerðu árás á Krímbrúna annan daginn í röð. Krímbrúin tengir Rússland og Krímskaga saman. Ríkisstjóri Krímskaga greindi frá árásinni á Tele...
Tafir urðu í Hvalfjarðargöngum vegna umferðaróhapps
📅 16.11.2026 👁️ 4
Tafir urðu í Hvalfjarðargöngum vegna umferðaróhapps
Tafir urðu á umferð í og við Hvalfjarðargöng vegna umferðaróhapps. Greint var frá þessu á vef Vegagerðarinnar, Umferðin.is. Í tilkynningu kom fram að ...
James Blunt virðist hafa skipt um nafn - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 5
James Blunt virðist hafa skipt um nafn - Vísir
Söngvarinn sem skaust upp á stjörnuhimininn árið 2004 með plötunni Back To Bedlam var að gefa út spánýja plötu á dögunum, plötuna Airplane mode. Til a...
Guðfaðirinn er látinn: Glæpaveldið sem hann byggði upp breytti Mexíkó fyrir fullt og allt
📅 16.11.2026 👁️ 4
Guðfaðirinn er látinn: Glæpaveldið sem hann byggði upp breytti Mexíkó fyrir fullt og allt
Miguel Ángel Félix Gallardo, einn alræmdasti fíkniefnabarón sögunnar og maðurinn sem lagði grunninn að valdamestu glæpasamtökum Mexíkó, er látinn, 80 ...
'Complete reset' needed to get young people into work, says Milburn review
📅 16.11.2026 👁️ 4
'Complete reset' needed to get young people into work, says Milburn review
Alan Milburn's review will call for sweeping reforms to the education, work and welfare systems.
Nafn dóttur hennar notað til að senda hótanir - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 4
Nafn dóttur hennar notað til að senda hótanir - Vísir
„Málið er að þetta voru ótrúlega margar tilviljanir. Í sumar fæ ég símtal frá forvarnarráðgjafa Hafnarfjarðarbæjar, hún vissi hver ég væri og dóttir m...
Notaði að­gang í nafni dóttur hennar í hótanir - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 4
Notaði að­gang í nafni dóttur hennar í hótanir - Vísir
„Málið er að þetta voru ótrúlega margar tilviljanir. Í sumar fæ ég símtal frá forvarnarráðgjafa Hafnarfjarðarbæjar, hún vissi hver ég væri og dóttir m...
Tæknivandræði hjá stórum bönkum í Bandaríkjunum
📅 16.11.2026 👁️ 4
Tæknivandræði hjá stórum bönkum í Bandaríkjunum
Viðskiptavinir stórra banka í Bandaríkjunum, þar á meðal Bank of America, JP Morgan Chase og Wells Fargo, hafa tilkynnt vandamál með þjónustu bankanna...
Cass report author says she does not support draft conversion practices bill
📅 16.11.2026 👁️ 4
Cass report author says she does not support draft conversion practices bill
The gender care review author says the bill’s wording risks "serious unintended consequences" for parents and therapists.
Ár­bæjar­skóli er sigur­vegari Skrekks 2026 - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 4
Ár­bæjar­skóli er sigur­vegari Skrekks 2026 - Vísir
Í Skrekk fá unglingar í grunnskólum Reykjavíkur á ári hverju að vinna með hugmyndir sínar og þróa sviðsverk fyrir stóra svið Borgarleikhússins fyrir h...
Grét þegar hún varði Jón vantrausti - „Ég hefði átt að standa með eigin sannfæringu“
📅 16.11.2026 👁️ 4
Grét þegar hún varði Jón vantrausti - „Ég hefði átt að standa með eigin sannfæringu“
Jódís Skúladóttir fyrrum þingmaður Vinstri grænna kemur Ingvari Þóroddssyni, sem flutti sig í dag úr Viðreisn í Sjálfstæðisflokkinn, til varnar. Hún m...
Óhugnanlegt fyrirbæri sem milljónir hafa upplifað – „Þetta virðist svo raunverulegt“
📅 16.11.2026 👁️ 2
Óhugnanlegt fyrirbæri sem milljónir hafa upplifað – „Þetta virðist svo raunverulegt“
Þegar Baland Jalal var ungur maður í Kaupmannahöfn varð hann fyrir upplifun sem hann gleymir seint. Hann lá í rúminu sínu þegar honum fannst draugur v...
Margt bendi til þess að Epstein hafi verið myrtur í fangaklefanum
📅 16.11.2026 👁️ 3
Margt bendi til þess að Epstein hafi verið myrtur í fangaklefanum
Bandaríski réttarlæknirinn Michael Freeman telur að bandaríski kynferðisbrotamaðurinn Jeffrey Epstein hafi ekki svipt sig lífi heldur hafi hann verið ...
Allt vitlaust vegna nýrra Netflix-þátta – „Þetta er nánast klám“
📅 16.11.2026 👁️ 5
Allt vitlaust vegna nýrra Netflix-þátta – „Þetta er nánast klám“
Nýir sjónvarpsþættir á Netflix hafa vakið hörð viðbrögð meðal áhorfenda og trúarhópa, sem saka streymisveituna um að ganga allt of langt í kynferðisle...
Sókn í mennta­málum en á­hyggjur af mögu­legum niður­skurði - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 3
Sókn í mennta­málum en á­hyggjur af mögu­legum niður­skurði - Vísir
Fundurinn fór fram í Ráðhúsi Reykjavíkur í dag en undanfari hans eru tvær tillögur sem samþykktar voru í borgarráði í september. Annars vegar um að le...
Nemendur við MR hundfúlir - Segja námið hafa verið gengisfellt og gagnrýna rektor harðlega
📅 16.11.2026 👁️ 5
Nemendur við MR hundfúlir - Segja námið hafa verið gengisfellt og gagnrýna rektor harðlega
Hópur nemenda við Menntaskólann í Reykjavík (MR) gagnrýnir harðlega breytingar á námi við skólann. Segja nemendurnir að rektor MR hafi ekki hlustað á ...
Segir gögn benda til þess að Epstein hafi verið myrtur - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 4
Segir gögn benda til þess að Epstein hafi verið myrtur - Vísir
Rætt er við réttarlækninn Michael Freeman í fréttaþættinum BBC Newsnight í kvöld. Þar segist Freeman hafa farið yfir gögn réttarlæknis New York-borgar...
Kæmi ekki á óvart ef fleiri fylgdu í kjölfarið
📅 16.11.2026 👁️ 4
Kæmi ekki á óvart ef fleiri fylgdu í kjölfarið
Jón Gnarr þingmaður segir að það kæmi sér ekki á óvart ef fleiri þingmenn Viðreisnar segðu sig úr flokknum. Ingvar Þóroddsson tilkynnti í dag að hann ...
Byrja strax á næsta ári að senda fólk til Rúanda
📅 16.11.2026 👁️ 4
Byrja strax á næsta ári að senda fólk til Rúanda
Danmörk og fjögur önnur Evrópuríki ætla að senda fólk sem hefur fengið synjun um alþjóðlega vernd til Rúanda í Afríku strax á næsta ári. Þetta var til...
Ljóst að stundum vanti „landsbyggðargleraugun“ og vonast eftir stefnu­breytingu - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 3
Ljóst að stundum vanti „landsbyggðargleraugun“ og vonast eftir stefnu­breytingu - Vísir
Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir, formaður norðausturráðs Viðreisnar, segist hafa fyrst frétt af úrsögn Ingvars úr þingflokknum í fréttunum í morgun. „Auð...
Hvað veistu um... sund­laugar? - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 4
Hvað veistu um... sund­laugar? - Vísir
Í sundlaugunum gefst fólki tækifæri til að slaka á, spjalla og ræða málin, fjarri amstri hversdagsins, símum og samfélagsmiðlum. Sundlaugar landsins e...
Skibidí Ohio er bara eitthvað sem við segjum
📅 16.11.2026 👁️ 3
Skibidí Ohio er bara eitthvað sem við segjum
Dagur íslenskrar tungu er í dag, verðlaun voru veitt og eldri kynslóðir kenndu þeim yngri íslensku.Í hverri viku hittast börn úr Fossvogi sem eru með ...
James Bond: Robert Pattinson to replace Daniel Craig as 007
📅 16.11.2026 👁️ 4
James Bond: Robert Pattinson to replace Daniel Craig as 007
The 40-year old is best known for his role in films including Twilight, The Batman and The Odyssey.
Tourism groups warn of 455,000 fewer flight seats to the Canaries next summer
📅 16.11.2026 👁️ 4
Tourism groups warn of 455,000 fewer flight seats to the Canaries next summer
Tourism groups have warned that airlines are currently planning 455,320 fewer seats to the Canary Islands for summer 2027, a fall of 3.4% compared to ...
Niðurskurður heilbrigðisstofnana óhjákvæmilegur
📅 16.11.2026 👁️ 4
Niðurskurður heilbrigðisstofnana óhjákvæmilegur
Áætlaður rekstrarhalli heilbrigðisstofnana á landsbyggðinni er 5-15 prósent. Forstjórar sex heilbrigðisstofnana, allra nema höfuðborgarsvæðisins, hafa...
Forensic expert says his analysis raises doubts about how Epstein died
📅 16.11.2026 👁️ 4
Forensic expert says his analysis raises doubts about how Epstein died
Professor Michael Freeman tells BBC Newsnight that he believes the convicted sex offender's injuries are consistent with a homicide.
Forensic expert says his analysis of autopsy photos suggest Epstein was killed
📅 16.11.2026 👁️ 4
Forensic expert says his analysis of autopsy photos suggest Epstein was killed
Professor Michael Freeman tells BBC Newsnight that he believes the convicted sex offender's injuries are consistent with a homicide.
Forensic expert says his analysis of autopsy photos suggests Epstein was killed
📅 16.11.2026 👁️ 4
Forensic expert says his analysis of autopsy photos suggests Epstein was killed
Professor Michael Freeman tells BBC Newsnight that he believes the convicted sex offender's injuries are consistent with a homicide.
Réttað aftur yfir Clancy í mars
📅 16.11.2026 👁️ 4
Réttað aftur yfir Clancy í mars
Ný réttarhöld í máli Lindsay Clancy verða haldin í Massachusetts í Bandaríkjunum í mars á næsta ári. Í september ógilti dómari réttarhöld í máli Clanc...
30 milljarða taprekstur kísilvers PCC á Bakka
📅 16.11.2026 👁️ 5
30 milljarða taprekstur kísilvers PCC á Bakka
PCC BakkiSilicon ehf., sem rekur kísilverið á Bakka á Húsavík, var rekið með rúmlega 30 milljarða tapi árið 2025. Þetta kemur fram í ársuppgjöri fyrir...
Hélt að Við­reisn væri Sjálf­stæðis­flokkur með „Evróputvisti“ - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 4
Hélt að Við­reisn væri Sjálf­stæðis­flokkur með „Evróputvisti“ - Vísir
Um mánuði síðar hefur Ingvar, þingmaður Norðausturkjördæmis, skipt um flokk og stokkið úr Viðreisn í Sjálfstæðisflokkinn. Ingvar segir í viðtali í Rey...
„Al­veg baga­leg vinnu­brögð“ - Vísir
📅 16.11.2026 👁️ 4
„Al­veg baga­leg vinnu­brögð“ - Vísir
Um mánuði síðar hefur Ingvar, þingmaður Norðausturkjördæmis, skipt um flokk og stokkið úr Viðreisn í Sjálfstæðisflokkinn. Ingvar segir í viðtali í Rey...
Hætti við áfrýjun og biðst afsökunar – „Ég tilheyrði heimi sem er ekki lengur til“
📅 16.11.2026 👁️ 4
Hætti við áfrýjun og biðst afsökunar – „Ég tilheyrði heimi sem er ekki lengur til“
Franski kvikmyndaleikarinn Gerard Depardieu hefur hætt við áfrýjun sína eftir kynferðisbrotadóm sinn. Þess í stað biður hann fórnarlömb sín afsökunar....
Einar berst fyrir forvörn gegn byrlunum – Missti handlegg í hræðilegu slysi á Spáni
📅 16.11.2026 👁️ 3
Einar berst fyrir forvörn gegn byrlunum – Missti handlegg í hræðilegu slysi á Spáni
Með forvarnarverkefninu Arnarskjöldur er barist fyrir því að rekstraraðilar veitingastaða, bara, hótela og viðburða og verði skyldaðir til að hafa til...
Emma Barnett: Host to leave Radio 4's Today and start new BBC Show
📅 16.11.2026 👁️ 4
Emma Barnett: Host to leave Radio 4's Today and start new BBC Show
Barnett, who has presented Today and Woman's Hour, will front a multiplatform show in the New Year.
Þrýsta á Apple að ýta á hnappinn
📅 16.11.2026 👁️ 5
Þrýsta á Apple að ýta á hnappinn
Almannarómur og Íslandsstofa skora á tæknifyrirtækið Apple að innleiða íslensku í tækjum sínum. Það er eitt stærsta tæknifyrirtækið sem býður hvergi u...
As new Bond, Pattinson takes on one of film's most high-profile roles
📅 16.11.2026 👁️ 4
As new Bond, Pattinson takes on one of film's most high-profile roles
Robert Pattinson has been announced as the next James Bond, becoming the seventh actor to take up the mantle of 007.
Watch: When will we see Robert Pattinson as James Bond?
📅 16.11.2026 👁️ 4
Watch: When will we see Robert Pattinson as James Bond?
Robert Pattinson has been announced as the next James Bond, becoming the seventh actor to take up the mantle of 007.