Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra segir stærstu útgerðir landsins spila í annarri deild og jafnvel öðru hagkerfi en restin af atvinnulífinu og íslensk heimili.
„Þar sem þau gera upp í annarri mynt á meðan restin af atvinnulífinu, fyrirtækin sem eru í samkeppni við þessi stóru og sterku útgerðarfyrirtæki og íslensk heimili, eru háð þessari verðtryggðu krónu okkar. Þannig að við verðum einfaldlega að jafna þessar leikreglur ef þetta á að virka til hagsbóta fyrir atvinnulífið í heild sinni og heimili landsins,“ segir atvinnuvegaráðherra.
Tuttugu kvótahæstu útgerðir landsins áttu í árslok 2024 ríflega 400 milljarða í öðrum fyrirtækjum. Stærsti hluti eignanna, 230 milljarðar, er í öðrum útgerðarfélögum, tæplega 130 milljarðar eru í öðrum íslenskum fyrirtækjum og 50 milljarðar í eignum erlendis.
Þetta kom fram í samantekt Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands á eignum tuttugu kvótahæstu útgerðanna en skýrsla þess efnis var lögð fram á Alþingi á föstudag. Hún var unnin að beiðni atvinnuvegaráðherra en áður höfðu Dagur B. Eggertsson þingmaður Samfylkingarinnar og ellefu aðrir þingmenn stjórnarflokkanna farið fram á að skýrslan yrði unnin. Markmiðið var að fá heildarmynd af áhrifum stærstu útgerðanna í íslensku atvinnulífi og að ná utan um eignatengsl.
Gangsæi stóra málið á litlum markaði
Hanna Katrín segir fátt koma á óvart í skýrslunni. Stærstu sjávarútvegsfyrirtæki Íslands séu mjög stór og öflug. Það sé vitað að þau fjárfesti bæði í sjávarútvegi og í óskiptum rekstri. Niðurstöðurnar eigi samt sem áður erindi við heimili landsins.
„Vegna þess að þau eru að skipta við þessi fyrirtæki mörgum sinnum á dag, hvort sem það er þegar þau kaupa í matinn, dæla bensíni á bílinn, við getum nefnt flutningsfyrirtæki, heilbrigðistæknifyrirtæki, fjölmiðla og listinn er býsna langur,“ segir Hanna Katrín.
„Stóra málið er auðvitað að ekki síst á okkar litla fákeppnismarkaði sé gagnsæi.“