Reikna má með því að greiðslubyrði 40 milljóna króna húsnæðisláns hækki um sjö þúsund krónur á mánuði eftir að Seðlabankinn hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig í síðustu viku, úr 7,75% í 8%.
Landsbankinn varð á föstudag fyrstur stóru viðskiptabankanna þriggja til að tilkynna um hækkun vaxta. Fastir vextir á verðtryggðum íbúðalánum hækka um 0,1 prósentustig. Fastir vextir á nýjum óverðtryggðum lánum til 12 mánaða hækka um 0,20 prósentustig en 0,1 prósentustig á lánum til 36 mánaða. Breytilegir óverðtryggðir vextir hækka um 0,25 prósentustig. Breytingarnar taka gildi 27. ágúst.
Heimili sem skulda óverðtryggt „finna fyrir þessu fljótlega“
„Svona vaxtahækkun á miklu greiðari leið beint inni í greiðslubyrði á óverðtryggðu láni eftir vaxtadóminn fyrir tæpu ári. Þannig að þau heimili sem skulda óverðtryggð lán munu finna fyrir þessu fljótlega. Það munu væntanlega allir hækka sína útlánsvexti og innlánsvexti,“ segir Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi.
Hann segir áhrif af vaxtahækkunum eiga eftir að vera misjöfn. Þau ráðist af því hversu skuldsett heimili eru og hvort þau skuldi verðtryggt eða óverðtryggt lán.
„Við getum reiknað með því að greiðslubyrði 40 milljóna króna óverðtryggðs láns sé kannski að fara að þyngjast um einhvern ríflega sjö þúsund kall á mánuði. Þetta þýðir auðvitað inn í heimilisbókhaldið að það þarf að búa til pláss fyrir þessu. Þeir sem skulda verðtryggð lán, þeir finna ekki fyrir þessu með sama hætti.“
Telur óverðtryggð lán heppilegri
Björn hvetur fólk til að fylgjast með því hvaða áhrif vaxtahækkun hefur á greiðslubyrði og afborganir. Hækkunin birtist með ólíkum hætti eftir því hvort lán séu með jöfnum afborgunum eða jöfnum greiðslum. Vaxtahækkun getur því þýtt að minna er greitt inn á höfuðstól mánaðarlega, þrátt fyrir að greiðslubyrðin breytist ekki.
Spurður að því hvort verðtryggð lán eða óverðtryggð séu betri í núverandi árferði segir Björn það stóran kost við óverðtryggð lán að þau taki verðbólgu úr sambandi sem óvissuþátt. Verðtryggð lán bjóði aftur á móti upp á léttari greiðslubyrði.
„Við þurfum að geta komist í gegnum mánaðamótin en við þurfum líka að vera með þokkalegan heildarfjárhag. Það sem verðtryggðu lánin gera er að þau leyfa okkur í upphafi að borga minna á mánuði til þess að það verði auðveldara að komast í gegnum mánuðina. En það fer verra með fjárhaginn okkar til lengri tíma litið. Ef við getum verið með óverðtryggð lán, ef við getum borgað þessa greiðslubyrði án þess að tefla heimilisbókhaldinu í hættu, þá er ég enn þá þeirrar skoðunar að það sé heppilegra.“
