Hátt í 20 milljónir barna í heiminum eru ekki nægilega bólusett og 13,5 milljónir þeirra eru alls ekkert bólusett. Þetta kemur fram í skýrslu sem unnin er í samstarfi Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar og UNICEF. Hlutfallið hækkar aðeins frá síðasta ári en enn þá er langt í land að ná til allra barna.
Árið 2019 höfðu 91% barna aðgang að fyrsta skammti bóluefnis gegn kíghósta, stífkrampa og barnaveiki. Þetta hlutfall lækkaði verulega næstu tvö árin vegna aukinnar tortryggni gagnvart bóluefnum í heimsfaraldri og árið 2021 var það komið niður í 86%. Síðan þá hefur það farið upp á við á ný og er 90% núna. 85% hafa aðgang að öllum þremur skömmtum bóluefnisins og það hlutfall hækkar einnig lítillega.
Staðan er misjöfn eftir landssvæðum og jafnvel löndum. Minnst er aðgengi barna að fyrsta skammti grunnbóluefnisins í Papúa Nýju Gíneu og Jemen, 49%. Aðgengið minnkaði í tíu löndum, mest í Venesúela, úr 67% í 57%.
Þá kemur fram að alls eru 13,5 milljónir barna í heiminum algjörlega óbólusett. Þeim fækkar lítillega frá fyrra ári. Þetta er þó langt yfir markmiðum Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar um að fækka þessum börnum um helming til ársins 2030 frá því sem það var 2020. Skýrslan telur þetta markmið í mikilli hættu. Að auki eru rúmlega sjö milljónir barna ekki nægilega bólusett til að fá vernd gegn algengustu sjúkdómum. Ríflega helmingur þeirra er í Afríku, aðallega í Vestur- og Mið-Afríku.
Í skýrslunni eru fleiri góðar og slæmar fréttir. Jákvæðustu fréttirnar eru að bólusetningar gegn HPV-veirunni, kynværavörtu sem meðal annars getur valdið krabbameini í leghálsi hjá konum, fara vaxandi.
Það sem er neikvæðara er að bólusetningar við mislingum eiga nokkuð í land með að ná aftur hlutfalli ársins 2019. Í fyrra voru 7,5 milljón færri börn bólusett við mislingum en 2019. 84% barna voru bólusett samanborið við 86% 2019. 20,8 milljónir barna fengu ekki fyrsta skammtinn af mislingabóluefni í fyrra.
Í heild gefur skýrslan til kynna að bólusetningum fjölgi á ný eftir fækkun 2020 og 2021 en það gerist hægt. Til að hraða þeirri þróun þurfi að fjölga sérstökum bólusetningaráætlunum og styrkja heilbrigðiskerfi þeirra landa sem eiga lengst í land.
