Úkraínskur maður búsettur á Íslandi hefur birt hjartnæman og áhrifamikinn pistil á Facebook-síðunni Ísland í augum Odessa-búa, þar sem hann lýsir því hvernig 26 ára sonur hans, Anton, flúði nýverið frá Úkraínu með því að ganga 101 kílómetra yfir Karpatáfjöllin til Rúmeníu ásamt tveimur vinum sínum.
Ferðin tók tíu daga og var að sögn föðurins bæði líkamlega erfið og andlega lamandi.
„Við hjónin erum himinlifandi að sjá hann á lífi og heilan á húfi,“ skrifar hann.
En pistillinn er ekki aðeins saga um flótta sonar hans. Í honum má einnig finna hvassa gagnrýni á úkraínska ríkið og því sem maðurinn lýsir sem kerfisbundinni spillingu og mannaveiðum undir yfirskini herkvaðningar.
„Ríkið vinnur gegn eigin fólki“
Í pistlinum segir maðurinn mikilvægt að greina á milli landsins sjálfs og ríkisins.
Hann segist elska ættjörð sína og samlanda sína, en telur að úkraínska ríkið hafi smám saman þróast í kerfi sem þjóni fyrst og fremst eigin hagsmunum fremur en fólkinu.
Hann rifjar upp fyrstu daga stríðsins þegar þúsundir sjálfboðaliða flykktust á eigin frumkvæði til að verja borgir sínar, meðal annars heimaborg hans, Odessa, þar sem menn óttuðust innrás rússneskra herskipa af Svartahafi.
Samkvæmt honum var þá um raunverulega þjóðarvakningu að ræða.
En sú samstaða hafi smám saman vikið fyrir örvæntingu, þreytu og vantrausti.
„Smátt og smátt hætti fólk að bjóða sig fram sjálfviljugt í stríðið,“ skrifar hann.
Segir herkvaðningu orðna að spillingarvél
Harðasta gagnrýnin í pistlinum beinist að því sem hann lýsir sem spillingarvæddu herkvaðningarkerfi.
Hann segir að mönnum sé nú „smalað saman eins og dýrum“ á götum úti og að margir neyðist til að greiða háar fjárhæðir til embættismanna eða milliliða til að sleppa við víglínuna.
Samkvæmt frásögn hans snúist þetta í mörgum tilfellum ekki lengur um að manna herinn heldur um að kreista fé úr óttaslegnum borgurum.
„Ef maður er tekinn, byrjar samtalið um frelsið á upphæð sem jafngildir virði lítillar íbúðar,“ skrifar hann.
Hann segir að þeir sem ekki hafi efni á að borga séu líklegastir til að enda á vígvellinum, á meðan efnameiri menn reyni að kaupa sig undan skyldunni.
Afleiðingin sé sú að margir úkraínskir karlar þori varla út úr húsi.
Karlmenn yngri en sextugt mega ekki yfirgefa Úkraínu löglega meðan herlög eru í gildi, sem hefur leitt til þess að fjölmargir reyna að flýja landið ólöglega.
Faðirinn segir ákvörðun sonar síns hafa verið erfiða, en nauðsynlega.
„Við sögðum honum að við myndum styðja hvaða ákvörðun sem hann tæki.“
Pistillinn varpar ljósi á þá flóknu og oft þögguðu hlið stríðsins í Úkraínu; ekki aðeins baráttuna gegn ytri óvini, heldur einnig togstreituna innan samfélagsins sjálfs, þar sem sífellt fleiri fjölskyldur standa frammi fyrir því að velja á milli föðurlands og frelsis.
