Þjóðaratkvæðið, kjördæmin og nýr ófriður

Páll Vilhjálmsson skrifar:
Í þjóðaratkvæðagreiðslunni um ESB-umsóknina sögðu Reykjavíkurkjördæmin tvö já en en hin fjögur kjördæmi landsins nei. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson setur hlutina í samhengi í Vísis-grein:
Annars vegar er auðlinda- og útflutningshagkerfi víða um land sem skapar stærstan hluta gjaldeyristekna þjóðarinnar (Nei), og hins vegar er stjórnsýslu-, sérfræði- og þjónustuhagkerfið sem þjappast hefur saman á suðvesturhorninu (Já). […]Sjávarútvegur, fiskeldi, orkufrekur iðnaður og stór hluti náttúrutengdrar ferðaþjónustu byggjast á auðlindum og samfélögum hringinn í kringum landið sem skapa um 60% útflutningsverðmæta. Á þessum svæðum býr um þriðjungur þjóðarinnar.
Tillögur starfshóps dómsmálaráðherra um breytingu á kosningalögum gerir ráð fyrir að fjórir þingmenn úr norðurkjördæmunum tveim flytjist til SV-kjördæmis (sem sagði raunar nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni).
Kosningin á höfuðdaginn staðfestir pólitískan og menningarlegan mun á Reykjavík og landsbyggðinni. Þorvaldur Lúðvík útskýrir skilmerkilega að tvö ólík hagkerfi starfa í landinu, eitt út á landi og annað á höfuðborgarsvæðinu.
Misvægi atkvæða má reikna frá ólíkum forsendum. Ein er reikna kjósendafjölda á bakvið hvern þingmann. Önnur er að meta hagsmuni byggða og landshluta. Sú þriðja er að spyrja um verðmætasköpun. Í þeim efnum er ekkert algilt.
Af hálfu ríkisstjórnarmeirihlutans er varhugavert, svo ekki sé dýpra í árinni tekið, að breyta kosningalögum til hagsbóta fyrir höfuðborgarsvæðið á kostnað landsbyggðarinnar. Ríkisstjórnin stendur tæpt eftir ósigurinn 29. ágúst. Sá grunur vaknar að breyting á kosningalögum sé til að rétta hlut stjórnmálamenningar á alþingi er fór halloka í héraði.
Kristrún forsætisráðherra, a.m.k. að nafninu til, sagði í stefnuræðu fyrir nokkrum dögum: ,,Nú horfum við fram á veginn. Ein þjóð í einu landi.“ Fylgi hugur máli forsætisráðherra lætur Kristrún ekki sverfa til stáls í kjördæmamálinu. Þorgerður Katrín, á hinn bóginn, leitar að nýjum ófriði til að draga athyglina frá ósigrinum 29. ágúst. Hér er kominn enn einn prófsteinninn á hvor fari með forræði ríkisstjórnarinnar, forsætisráðherra eða utanríkisráðherra.