Litlar og millistórar útgerðir biðu þess með óþreyju eftir að Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra gæfi út reglugerð um ráðstöfun þess afla sem rennur til byggðakerfisins svonefnda, sem einnig er nefnt 5,3% kerfið. Það vísar til þess hlutfalls sem dregið er frá heildarafla fyrir almenna úthlutun kvóta til byggðakerfis sjávarútvegsins.
Reglugerðin var gefin út í gær og lækkun aflamarks til byggðakerfisins nemur 5,8%. Mikael Rafn Steingrímsson, framkvæmdastjóri fiskvinnslunnar Drangs og útgerðarfélagsins Skúla á Drangsnesi, er einn þeirra sem finna verulega fyrir áhrifum skerðingarinnar.
Fyrirtækin eiga takmarkaðan eignarkvóta en starfsemin byggist að miklu leyti á almennum byggðakvóta, sértækum byggðakvóta og línuívilnun.
Helmingsskerðing á örfáum árum
„Það slær mann strax þarna að byggðakvóti, almennur byggðakvóti og sértækur byggðakvóti séu skert í takti við ráðgjöfina en línuívilnun og skel- og rækjubætur eru skertar langt um fram það,“ segir Mikael um fyrstu viðbrögð sín við reglugerðinni.
Hann bendir á að á Drangsnesi búi um sjötíu manns. Hlutfall starfa sem Drangur og Skúli standa undir sé því mikilvæg undirstaða fyrir byggðafestu, en fyrirtækin eru með fólk í vinnu bæði á sjó og á landi. Um 13 manns starfa í fiskvinnslunni og um tíu manns í útgerðinni.
„Bara frá '21–'22 er þetta yfir helmingsskerðing á kvóta sem við fáum úr línuívilnun og við erum náttúrlega með fimm manns sem starfa hérna allt árið að beita,“ bætir Mikael við og segir farir sínar undanfarið ekki sléttar. „Við höfum nú þegar fengið okkur hærri veiðigjöld, hærri kolefnisgjöld, hærri flutningskostnað vegna kílómetragjaldsins, samdrátt í þorski, ýsu og grásleppu, sem eru okkar tegundir.“
Von á uppstokkun í kerfinu
Samkvæmt Mikael hefur óvissan haft áhrif, en reglugerðin er gefin út þegar talsverður tími er liðinn frá upphafi fiskveiðiársins 1. september. Þau sjávarútvegsfyrirtæki sem reiða sig á úthlutanir í byggðakerfinu hafi því átt erfitt með að skipuleggja starfsemina.
Ráðherra hefur lengi rætt um þörf þess að stokkað sé upp í byggðakerfinu en hann hefur áður gert tilraun til að afnema línuívilnun og skel- og rækjubætur. Sú ákvörðun mætti harðri andstöðu og var dregin til baka.
Engum vafa er þó undiropið að breytingar séu í farvatninu en í tilkynningu innviðaráðuneytisins um reglugerðina segir að þessar sértæku lausnir þjóni ekki lengur upphaflegum markmiðum sínum.
