Nýtt ríkisfyrirtæki, Göng & brú, sem ætlað er að hraða uppbyggingu samgöngumannvirkja á Íslandi, kynnti í dag áform sín fyrir innlendum og erlendum fjárfestum og verktökum á sérstökum kynningarfundi í Hörpu.
Fyrirtækið var stofnað með lögum sem Alþingi samþykkti í júní og fær það það hlutverk að fjármagna, byggja og reka stór samgöngumannvirki, meðal annars með veggjöldum.
Til þess að hægt sé að flýta slíkum verkefnum segir Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, að nauðsynlegt sé að fá fjárfesta úr einkageiranum inn í verkefnin – bæði innlenda og erlenda. Hann hafnar því að með þessu sé verið að einkavæða ákveðin samgöngumannvirki.
„Það finnst mér ekki, þetta er alltaf spurning um hvernig þú stendur að fjármögnun og ef ríkið ætlaði að fjármagna sérstaklega þessi stærri verkefni þá myndi það koma ofan á aðra lánsfjármögnunarþörf ríkisins sem er bara takmörk fyrir því hvað hægt er að gera,“ segir Daði.
Á fundinum flutti Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra ávarp um framtíðarsýn stjórnvalda fyrir fyrirtækið. Þá kynntu fjármála- og innviðaráðherra hlutverk sinna ráðuneyta og Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins, ræddi mikilvægi öflugra samgangna fyrir samkeppnishæfni og verðmætasköpun í íslensku atvinnulífi.
Mikill áhugi meðal fjárfesta
Daði segir að merkja hafi mátt mikinn áhuga frá innlendum sem erlendum fjárfestum á að taka þátt í verkefninu. Aðspurður hvaða hag erlendir fjárfestar hafi af því að byggja upp samgöngumannvirki hér telur hann að þeir sem dæmi til sterks efnahags Íslands.
„Við erum með háar þjóðartekjur og höfum mikinn möguleika til að vaxa inn í framtíðina og ég held að fjárfestar sjái tækifæri í því,“ segir Daði sem nefnir einnig að fjármál íslenska ríkisins séu í betra lagi en hjá mörgum öðrum ríkjum.
„Opinberar skuldir eru til þess að gera lágar, staða heimila og fyrirtækja er mjög sterk og þetta saman verður að mjög álitlegum kosti,“ segir Daði.
Fyrst og fremst stærri verkefni
Fyrstu verkefnin sem heyra undir fyrirtækið eru ný Ölfusárbrú, Sundabraut í Reykjavík og önnur jarðgöng við Hvalfjarðargöng. Samanlagt er áætlað að þessi verkefni kosti um 150 milljarða króna á næsta áratug.
Daði segir að mörg önnur verkefni í samgönguáætlun komi einnig til greina. Ekkert hafi þó verið ákveðið varðandi það enn þá.
Uppbygging verkefna og fjármögnun þeirra verður fyrst og fremst hlutverk innviðafélagsins. Vegagerðin haldi þó áfram að reka vegakerfið. Samvinna félagsins og Vegagerðarinnar verði þó mikil. „Sérstaklega til að byrja með,“ segir Daði sem nefnir að Vegagerðin hafi haft umsjón með undirbúningi Sundabrautar, Fljótaganga og tvöföldunar Hvalfjarðarganga.
Alltaf jákvætt að hafa valkost
Fjármögnun þeirra mannvirkja sem félagið hyggst byggja verður að hluta greidd með veggjöldum. „Það verður alltaf þannig, það er í raun grundvallarhugmyndin undir félaginu,“ segir Daði sem nefnir að Hvalfjarðargöngin hafi verið byggð með þessum hætti. Þar voru veggjöld innheimt í rúm 20 ár.
„Ég held að þegar við horfum til baka einmitt á Hvalfjarðargangaverkefnið þá megir þú leita lengi áður en þú finnur einhvern sem er ósáttur við að sú framkvæmd hafi farið fram,“ segir Daði.
„Spurningin hlýtur alltaf að vera þessi hér: Viljum við mannvirkið til dæmis frekar eftir 5 ár en einhvern tímann í framtíðinni á óskilgreindum tímapunkti,“ segir Daði. „Svo lengi sem það er gætt að hófi varðandi veggjöld þá er það á endanum undir hverjum og einum sem nýtir sér mannvirkið að svara þeirri spurningu fyrir sig. Að hafa þann möguleika er alltaf betra en að hafa hann ekki.“
