Það er ekki sama hvort þú ert í Kópavogi eða Vesturbæ Reykjavíkur þegar þú hlustar á söng skógarþrasta. Skógarþrestir á Íslandi hafa nefnilega svæðisbundnar mállýskur og syngja því ekki allir sama lagið.
Hlynur Steinsson líffræðingur hefur umsjá með nýju rannsóknarverkefni hjá Náttúrusafni Kópavogs sem snýst um söfnun og kortlagningu á mállýskum skógarþrasta út um allt land.
„Við erum að byrja söfnun meðal almennings, þar sem við fáum upptökur frá fólki af skógarþröstum í sínu hverfi og við greinum þær til mállýskna.“
Allt annað lag á milli hverfa
Hlynur hefur þó sjálfur um tíma safnað upptökum af söng skógarþrasta og segir hann söng þeirra magnað fyrirbæri.
„Þeir syngja mjög svæðisbundið, sama lagið er sungið á ákveðnu svæði. Til dæmis innan höfuðborgarsvæðisins eru um 15 meginmállýskur.“
Skógarþrestir í Vesturbænum syngja til dæmis allt annað lag en þeir sem eru á Arnarnesi eða á Kársnesinu, segir Hlynur.
Hér má heyra söng- og mállýsku frá ýmsum svæðum.
Uppgötvað 50 mállýskur á ferð sinni um landið
Fyrir nokkrum árum fór Hlynur í hringferð um landið og tók upp sögn þrastanna. Á ferðalaginu uppgötvaði hann um 50 mismunandi mállýskur og telur að í heildina séu þær líklega um hundrað á landinu.
Eru sumir skógarþrestir þá kannski „harðmæltari“ en aðrir?
„Já, það má kannski segja það, við á Íslandi erum kannski með um sex mállýskur á meðan skógarþrestirnir eru með kannski alveg sex til átta hundruð mállýskur, mjög breytilegt eftir svæðum.“
Verkefnið er óhefðbundið og segist Hlynur sjálfur bera sig að líkt og veiðimaður, finni gott tré þar sem fuglinn er að syngja, leggi við hlustir í um eina mínútu og haldi svo kurteislega áfram á næsta stað.
Hægt er að kynna sér efnið nánar á Vöku þjóðlistahátíð á laugardaginn í Náttúrusafni Kópavogs þegar menning skógarþrasta verður kynnt.
„Oft er talað um íslenska tungu, en kannski mætti líka tala um „tungumál“ ýmissa skepna sem hafa sínar eigin menningarhefðir og mállýskur.“
