Skemmdir eftir utanvegaakstur ferðamanna á hálendinu um helgina eru með því versta sem sést hefur að sögn landvarða í Hrauneyjum.
Þeir komu fyrir tilviljun auga á mennina í gær og gerðu lögreglu viðvart.
Leiðsögumaður vill að bílar ferðamanna, sem verða uppvísir að utanvegaakstri, verði gerðir upptækir og vill harðari viðurlög.
Komu fyrir tilviljun auga á bíla ferðamannana nærri Hrauneyjum
Sólborg Birgisdóttir, yfirlandvörður í Hrauneyjum, og Helga Mattína, landvörður í Hrauneyjum, höfðu fengið upplýsingar frá samstarfsfólki um utanvegaakstur ferðamannana.
Þær höfðu fengið veður af því að mennirnir væru hugsanlega á leið í Landmannalaugar. Þegar þær voru sjálfar á ferð á svæðinu í gær komu þær, fyrir tilviljun, auga á bíla mannanna.
„Þeir voru líklegast þá á leiðinni inn á Fjallabak, inn á friðlýst svæði,“ segir Sólborg.
Sólborg segir það hlutverk landvarða að ræða við ferðamenn til að, meðal annars, koma í veg fyrir utanvegaakstur.
„Þannig við vildum bara ná tali af þeim og helst snúa þeim við áður en þeir kæmu inn á svæðið. Og þeir stöðva áður en þeir koma af malbikinu og þá gefum við okkur á tal við þá.“
Sólborg segir að í fyrstu hafi hún ekki verið viss um að þetta væru mennirnir sem leitað hafði verið að. Þeir hafi svo, aðspurðir, viðurkennt fyrir henni utanvegaaksturinn og sýnt henni myndir af athæfum þeirra.
Ferðamennirnir eru þrír og ferðast um landið á tveimur bílum.
Þeir komu hingað til lands, með Norrænu, á vel búnum Land Rover jeppum og sást til utanvegaaksturs þeirra meðal annars á lokuðu svæði við Kötlujökul, Einhyrning og í Hvanngili.
„Miðað við myndir er þetta með því verra sem ég hef allavega séð. Og ég er búin að vera í þessu í átta ár,“ segir Sólborg.
Lögreglan hafði ekki tök á að sækja mennina
Landverðirnir voru í símasamskiptum við lögregluna á Suðurlandi, sem ræddi svo við einn mannanna í síma.
Helga segir að lögreglumaður hafi beðið mennina að koma til skýrslutöku á lögreglustöðina á Selfossi.
„Við heyrum af hans hliðs samtalsins að það er verið að biðja þá að fara á Selfoss í skýrslutöku,“ segir Helga.
Eftir að hafa farið í skýrslutöku hjá lögreglu og greitt sekt héldu mennirnir áfram ferð sinni um landið og voru komnir í Landmannalaugar klukkan tíu í gærkvöldi.
Landvörðum í Landmannalaugum brá við að sjá mennina þar og ferðaþjónustuaðilar eru ekki par sáttir.
„Það þarf að vera bara mjög skýrt, ég er eiginlega bara svekktur yfir að sjá þessa bíla hérna. Hér eru þeir bara að halda áfram í fríinu sínu,“ segir Gunnar Arngrímur Birgisson, leiðsögumaður.
Viðurlögin við akstri utan vega eru sektir sem geta verið allt að milljón en upphæð sektar er matsatriði hverju sinni.
Frönsku ferðamennirnir greiddu hundruð þúsunda í sekt og málinu er lokið.
Gunnari finnst ekki tekið nógu hart á utanvegaakstri ferðamanna.
„Sektirnar þurfa að vera tekjutengdar, það þarf að taka bílana af fólkinu. Það þarf að láta það svíða þar sem það virkilega er sárt. Þetta fólk er með þessa bíla, það er búið að sérútbúa þessa bíla. Eyða rosa miklu tíma í að gera þá. Bara taka þá af þeim eða setja þá í vörslusviptingu þar til þeir fara úr landi.“
Þakka samstöðu og samvinnu að mennirnir náðust
Auka þarf fræðslu um afleiðingar utanvegaakstur til ferðamanna sem koma til landsins, segja landverðir.
Þær Sólborg og Helga eru sammála um að ferðamennirnir hefðu aldrei náðst ef ekki væri fyrir samheldni og samvinnu milli almennings, landvarða, leiðsögumanna og trússa á svæðinu.
„Þetta er ekki inni á neinu friðlýstu svæði þannig það eru ekki neinir landverðir þarna. Þannig þetta hefði aldrei frést ef almenningur hefði ekki látið vita af þessu,“ segir Sólborg.
„Þarna getum við bara þakkað ótrúlega góðri samvinnu hálendissamfélagsins,“ segir Helga.
