Mark Carney, forsætisráðherra Kanada verður heiðursgestur í Evrópuþinginu næsta miðvikudag, þegar Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins heldur sína árlegu stefnuræðu. Viðvera Carneys er söguleg að því leytinu til að hann er fyrsti þjóðarleiðtoginn sem verður viðstaddur stefnuræðu forseta framkvæmdastjórnar ESB.
Daginn eftir heldur Carney svo sína eigin ræðu frammi fyrir þingmönnum á Evrópuþinginu þar sem búist er við að hann leggi áherslu á „samband Kanada og Evrópusambandsins á tímum aukinnar spennu í alþjóðasamfélaginu,“ svo vitnað sé í tilkynningu frá Evrópuþinginu.
Carney vakti auðvitað mikla athygli fyrir ræðu sem hann hélt á efnahagsráðstefnunni í Davos í Sviss í janúar á þessu ári, þar sem hann varaði við yfirgangi stórvelda og að meðalstór ríki yrðu að standa saman. „Ef við erum ekki við borðið þá verðum við á matseðlinum,“ var líklega eftirminnilegasta línan úr ræðu Carneys; það kæmi ekki á óvart ef svipuð skilaboð verði að finna í ræðu hans í Evrópuþinginu næsta fimmtudag.
Ræður leiðtoganna tveggja gætu markað tímamót í samskiptum og samstarfi Evrópusambandsins og Kanada, ef eitthvað er að marka nýlega grein Bloomberg fréttastofunnar.
Þar er fullyrt að verið sé að vinna að nýju og viðamiklu samkomulagi ESB og Kanada um aukið samstarf, meðal annars í varnar- og öryggismálum, en ekki síður hvað varðar viðskipti, á sama tíma og stjórnvöld í Kanada eiga nú í harðnandi tollastríði við Bandaríkjamenn.
Í grein Bloomberg segir að búist sé við að Von der Leyen greini frá þessum áformum í ræðu sinni í Evrópuþinginu í Strassborg á miðvikudaginn; gangi það eftir má búast við að Carney hnykki á þessu í sinni ræðu í þinginu daginn eftir.
„Stjórn Carneys hefur sett nánara samstarf við Evrópusambandið sem forgangsmál og er að skoða alla möguleika nema beina aðild,“ er haft eftir ónefndum kanadískum embættismanni í grein Bloomberg.
Það vakti einnig athygli þegar Anita Anand, utanríkisráðherra Kanada mætti á óformlegan fund utanríkisráðherra Evrópusambandsríkjanna á Írlandi í síðustu viku; það er í fyrsta sinn sem utanríkisráðherra Kanada mætir á slíkan fund.
Við erum alltaf að leita leiða til að styrkja þetta mjög svo mikilvæga samband [við Evrópusambandið], sagði Anand við upphaf fundarins. „Okkar utanríkisstefna sprettur uppúr stefnu okkar innanlands [...] Við viljum styrkja efnahag okkar á sama tíma og við viljum styrkja sambönd okkar út í heim, og Evrópusambandið er efst á þeim lista.“
Þróun í átt að auknum tengslum og samstarfi
Evrópusambandið er annar stærsti áfangastaður útflutningsgreina í Kanada, og viðskipti milli ESB og Kanada hafa aukist verulega síðan viðamikill fríverslunarsamningur (CETA) var gerður 2017.
Sama ár var svokallað Strategic Partnership Agreement staðfest, meðal annars um samstarf í varnar- og öryggismálum, og Kanada var fyrsta ríkið utan Evrópu til að taka þátt í SAFE áætlun Evrópusambandsins (Security Action For Europe) sem gengur út á að auðvelda og fjármagna sameiginleg innkaup vegna varnar- og öryggismála; áætlun sem Bretar hafa einnig sóst eftir að verða hluti af, en ekki hefur enn tekist að semja um.
Ótvíræð velvild í Brussel
Næsti leiðtogafundur Evrópusambandsins og Kanada verður haldinn vestanhafs í lok október. Þessa dagana er verið að vinna að undirbúningi þeirra mála sem þar verða tekin fyrir; farið var yfir þá vinnu á reglulegum fundi fastafulltrúa ESB-ríkjanna hér í Brussel síðasta miðvikudag, þar sem fram kom ótvíræður vilji aðildarríkjanna til að finna nýja fleti á samstarfi Evrópusambandsins og Kanada.
Í orðsendingu frá fastanefnd Írlands (sem nú með fer með formennsku í ráðherraráði ESB), kemur fram að sameiginlegur skilningur hafi verið á þessum fundi um mikilvægi Kanada sem líkt-þenkjandi samstarfsríkis og að leiðtogafundurinn fæli í sér tækifæri til að styrkja sambandið.
Í grein Politico sem birtist fyrr í þessari viku um fundinn kemur einnig fram að þennan velvilja sé einnig að finna meðal þeirra aðildarríkja Evrópusambandsins sem í gegnum tíðina hafa litið til Bandaríkjanna og hafa ógjarnan viljað styggja stjórnvöld í Hvíta húsinu.
Fundur fastafulltrúanna var haldinn daginn eftir að Bandaríkjamenn svöruðu hefndartollum Kanada með því að tilkynna um enn fleiri kanadískar vörutegundir sem eiga að fá hærri tolla.
