Um 40% nemenda í framhaldsskóla hafa spilað fjárhættuspil síðastliðið ár samkvæmt nýrri könnun. Dósent við Háskóla Íslands kallar eftir auknum forvörnum fyrir þennan hóp.
Háskóli Íslands leggur Íslensku æskulýðsrannsóknina fyrir annað hvert ár í framhaldsskólum til að kortleggja líðan og viðhorf ungs fólks. Í fyrsta sinn voru þau spurð hvort þau hefðu spilað fjárhættuspil síðustu tólf mánuði.
Í ljós kom að tæplega 55% ungra karla eldri en 18 ára höfðu gert það og 33% ungra kvenna.
Og rúmlega 44% drengja sem voru undir 18 ára og um 28% stúlkna.
„Þetta er alltof há tala. Við búum í landi þar sem er bannað að stunda fjárhættuspil,“ segir Ragný Þóra Guðjohnsen, dósent hjá HÍ og faglegur stjórnandi íslensku æskulýðsrannsóknarinnar.
Svipaður fjöldi í grunnskólunum hafði prófað fjárhættuspil miðað við niðurstöður æskulýðsrannsóknarinnar þar.
Kallar eftir auknum forvörnum
Þegar ungmennin eru spurð hvaða fjárhættuspil þau hafi prófað segja flestir spilakassa á netinu eða 15%. Þar á eftir komu skafmiðar og bingó og spil um peninga eins og póker. Rúmlega 11% sögðust hafa prófað veðmál á netinu og 9% spilavíti á netinu.
„Það er mjög mikilvægt að setja inn auknar forvarnir fyrir börn og ungmenni og ungt fólk. Því við sjáum að stærsti spilahópurinn er ungt fólk 18–25 ára og það er að lenda í alls konar vanda samhliða,“ segir Ragný Þóra.
„Þau skuldsetja sig, jafnvel fjölskyldur sínar, og finna fyrir ýmis konar geðrænum áskorunum. Þetta er svona bolti sem fer að rúlla þannig þetta hefur mikil áhrif á velferð þessa unga fólks,“ bætir hún við.
Meiri einmanaleiki og kvíði
Þegar kemur að andlegri líðan líður stelpum almennt verr en strákum. Þær eru til að mynda kvíðnari og stunda frekar sjálfskaðahegðun.
Einmanaleiki hefur aukist milli kannana. 40% ungra kvenna segjast vera einmana alltaf eða oft. Hlutfallið hefur aukist um tíu prósentustig á tveimur árum.
Rúmlega 30% ungra karla segjast einmana miðað við um 24% í síðustu könnun.
„Það er ýmislegt sem við getum gert og við getum ekki bara hugsað um; þau eru á biðlista eftir að komast að hjá sálfræðingi eða geðlækni. Þetta er samfélagsverkefni, við þurfum að gera þetta heima, í skólanum, frístundum, samfélaginu,“ segir Ragný Þóra.
Nú er aukning í andlegri vanlíðan og líka fjárhættuspilum – tengist það eitthvað?
„Já, við vitum að áhættuþættir fyrir þátttöku í fjárhættuspilum eru vanlíðan, vandamál í samskiptum, ef þú ert einn og einmana,“ svarar Ragný Þóra.
„Og það sjáum að það er aukning í einmanaleika hjá ungu fólki, 23% segja að þau eigi í vandamálum með samskipti við jafnaldra, það er næstum því fjórðungur. Það er líka áhættuþáttur til að fara að stunda fjárhættuspil á netinu og einangra þig svolítið. Við getum haft það í huga að styrkja ungmennin á þessum sviðum og þá er það verndandi þáttur til að spila,“ bætir hún við.
