Landsréttur hefur staðfest fulla og ótakmarkaða bótaskyldu VÍS trygginga vegna líkamstjóns 13 ára stúlku sem var farþegi á breyttu léttbifhjóli þegar bifreið var ekið á það í Mosfellsbæ. Þrjú börn voru á hjólinu. Ökumaður bifreiðarinnar var réttindalaus og ók af vettvangi, en sneri aftur skömmu síðar og var handtekinn.
Slysið varð aðfaranótt 9. ágúst 2021. Stúlkan var önnur tveggja farþega hjólsins. Hún var á fjórtánda aldursári, en ökumaðurinn og hinn farþeginn voru 14 ára, samkvæmt dómi Landsréttar.
Stúlkan slasaðist mikið. Hún hlaut opið lærbeinsbrot, gekkst undir aðgerð á fæti og dvaldi um tíma á gjörgæsludeild Landspítala.
Í dómi Landsréttar frá 8. október 2026 í máli nr. 464/2025 er viðurkenndur réttur hennar til fullra bóta úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá VÍS. Dómurinn ákveður ekki fjárhæð bóta til hennar. Málið er eitt þriggja mála fyrir Landsrétti sem eiga rætur að rekja til sama slyss.
Rofi gat aukið hraðann í 57,6 kílómetra á klukkustund
Ágreiningurinn snerist meðal annars um hvort breytingar á hjólinu gerðu það skráningar- og tryggingarskylt. Komið hafði verið fyrir rofa sem gat tekið hraðatakmörkun þess úr sambandi.
Við rannsókn náði hjólið 25,6 kílómetra hraða á klukkustund með hraðatakmörkuninni virkri, en 57,6 kílómetrum þegar hún var óvirk. Hraðamælirinn hafði fest í um 38 kílómetrum á klukkustund. Ekki var þó hægt að staðfesta að það hefði verið hraði hjólsins þegar áreksturinn varð, né hvort hraðatakmörkunin hefði þá verið virk.
VÍS hélt því fram að hjólið teldist eftir breytingarnar létt bifhjól í flokki II og hefði því átt að vera skráð og tryggt. Félagið taldi ökumann hjólsins bera alla sök á árekstrinum og hafnaði bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar.
Landsréttur féllst ekki á þessa flokkun hjólsins. Rétturinn staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að það hefði verið létt bifhjól í flokki I. Í forsendum héraðsdóms var miðað við að hjólið hefði frá framleiðanda verið hannað til að ná 25 kílómetra hraða á klukkustund. Breytingin með rofanum þýddi ekki að það hefði verið hannað til hraðari aksturs í skilningi lagaákvæðisins sem gilti þegar slysið varð.
Landsréttur taldi stúlkunni því rétt að beina kröfu sinni að VÍS sem vátryggjanda bifreiðarinnar. Bótaskyldan byggist á reglu laga um ökutækjatryggingar um ábyrgð vegna tjóns af notkun ökutækis án þess að sanna þurfi sök ökumanns. Niðurstaðan felur því ekki í sér að ökumaður bifreiðarinnar hafi verið dæmdur einn valdur að slysinu.
Hjálmleysi leiddi ekki til skerðingar bóta
VÍS vildi einnig að bætur stúlkunnar yrðu felldar niður eða lækkaðar vegna eigin sakar hennar. Hún var ekki með hjálm og sat á hjólinu ásamt tveimur öðrum.
Dómurinn taldi þessa háttsemi gáleysislega. Hún var þó ekki metin stórkostlegt gáleysi sem réttlætti skerðingu bóta, með hliðsjón af aðstæðum og því að stúlkan var aðeins 13 ára þegar slysið varð.
Í forsendum héraðsdóms kemur jafnframt fram að ekki hafi verið sýnt að slysið hafi orsakast af því að tveir farþegar voru á hjólinu. Ekkert í gögnum málsins studdi að stúlkunni hefði mátt vera ljóst að hraðaeiginleikum þess hefði verið breytt. Þá voru ekki færðar nægilegar sönnur fyrir því að ökumaður hjólsins hefði verið undir áhrifum áfengis eða að stúlkan hefði mátt vita af skertri akstursfærni hans af þeim sökum.
Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum hafði áður talið að stúlkan ætti rétt á bótum úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar, en að skerða ætti þær um fjórðung vegna stórkostlegs gáleysis. Sú skerðing varð ekki niðurstaða dómstólanna.
VÍS var gert að greiða 1,5 milljónir króna í málskostnað fyrir Landsrétti, sem rennur í ríkissjóð. Stúlkan naut gjafsóknar.
