Kærunefnd húsamála hefur hafnað kröfu fyrirtækis í tryggingu sem leigjandi íbúðar í eigu þess lagði fram. Sagðist fyrirtækið gera kröfuna einkum í því skyni að nýta tryggingaféð til að mála íbúðina.
Kom fram í kröfunni að við skil leigjandans á íbúðinni í september 2025 hafi fasteignaumsjónamaður á vegum fyrirtækisins tekið íbúðina út með leigjandanum þar sem gengið hafi verið um íbúðina og útbúin skoðunarskýrsla þar sem skráð hafi verið hvert ástand hennar væri. Í skýrslunni hafi komið fram tvær athugasemdir, þ.e. að það þyrfti að mála loft og veggi og taka niður ljós í stofu, og að kostnaður við að bæta úr þessu næmi 109.550 krónum.
Benti fyrirtækið á að í leigusamningi aðila kæmi fram að við lok leigutíma skyldi íbúðinni skilað nýmálaðri en ákvæði þar um hafi verið byggt á 22. grein húsaleigulaga. Að skoðun lokinni hafi fasteignaumsjónarmaðurinn og leigjandinn undirritað skoðunarskýrsluna og þar með staðfest að það sem þar hafi komið fram væri satt og rétt og aðilar væru sammála um að athugasemdir hennar væru réttar. Leigjandinn hafi einnig sett stafi sína við tilgreindan kostnað vegna úrbóta í skýrslunni. Með hliðsjón af þessu væri augljóst og staðfest að leigjandinn hafi í upphafi samþykkt að skila íbúðinni málaðri og hafi staðfest þá skuldbindingu í tvígang í skýrslunni sjálfri.
Vissi ekki
Í andsvörum leigjandans kom fram að hann hefði samþykkt að fyrirtækið gengi á trygginguna vegna leiguvanskila. Aftur á móti hafi sér verið bent á að það væri lögbrot að láta hann greiða fyrir málningarvinnuna. Sagði leigjandinn að aðeins hafi verið göt á vegg sem borað hefði verið í til að hengja upp myndir og hillur, sem flokkist undir hefðbundið slit en þó hafi verið búið að sparsla í götin og pússa.
Sagðist leigjandinn ekki hafa verið meðvitaður um ákvæði laga þegar hann hefði undirritað skýrsluna og það væri ansi hart að láta hann mála alla íbúðina.
Vísaði leigjandinn til þess að samkvæmt húsaleigalögum væri það skylda leigusala að halda hinu leigða húsnæði við. Til þess falli meðal annars að láta mála húsnæðið og endurnýja gólfefni og annað slitlag með hæfilegu millibili. Það þýði að kostnaður vegna málunar falli almennt undir reglubundið viðhald leigusala, nema sýnt væri fram á að um skemmdir eða tjón væri að ræða sem rekja mætti beint til háttsemi leigjanda.
Lögin
Vísaði leigjandinn enn fremur til þess að ein undantekning frá meginreglunni um viðhald leigusala komi fram í 22. grein húsaleigulaga. Þar segi að heimilt sé að semja sérstaklega um að leigjandi annist tiltekið viðhald á sinn kostnað sem ella hvíli á leigusala.
Yrði því að telja að ákvæði í leigusamningi um að leigjandi skuli skila húsnæði nýmáluðu við skil sé almennt ólögmætt. Það leggi á leigjanda viðhaldsskyldu sem lögin hafi falið leigusala og sé því í andstöðu við þau. Jafnframt geti leigusali ekki gengið að tryggingu vegna slíks kostnaðar þar sem lögin takmarki tryggingarfé við greiðslu leigu og bætur fyrir tjón sem leigjandi beri ábyrgð á. Kostnaður vegna málunar sem falli undir reglulegt viðhald sé því ekki bótaskyldur og geti ekki verið grundvöllur kröfu í tryggingu. Leigusala sé þannig almennt óheimilt að setja í samning ákvæði sem kveði á um að leigjandi skuli skila húsnæði nýmáluðu, nema um sé að ræða skýrt samkomulag samkvæmt 22. grein húsaleigulaga.
Þarf ekki að borga
Leigjandinn hafði áður samþykkt að fyrirtækið fengi hluta af tryggingunni vegna vanskila á leigu en hafnaði því að það tæki áðurnefnda upphæð, 109.550 krónur, úr tryggingunni vegna málunar á íbúðinni sem og kostnaðar við að taka niður ljós.
Í niðurstöðu kærunefndar húsamála segir að leigjandanum hafi verið heimilt að breyta afstöðu sinni til kröfunnar í ljósi nýrra upplýsinga um lagalegan rétt hans enda hefði engin greiðsla verið innt af hendi til og hafi leigjandinn enn haft frest til að taka afstöðu til kröfunnar.
Fer nefndin ítarlega yfir lagalegan grundvöll málsins og túlkun ákvæða áðurnefndrar 22. greinar húsaleigulaga. Segir nefndin að í leigusamningi málsaðila hafi ekki sérstaklega verið tekið fram að leigjandinn væri að taka á sig viðhaldsskyldu sem hvíli samkvæmt húsaleigulögum á fyrirtækinu sem leigusala. Af þeim sökum séu skilyrði 22. greinarinnar ekki uppfyllt til að leigjandinn sé bundinn við ákvæði leigusamningsins um að honum bæri að afhenda íbúðina nýmálaða eftir 13 mánaða leigutíma.
Kröfu leigusalans um að honum væri heimilt að fá greiddan kostnað, vegna málunar og við að taka niður ljós, úr tryggingu leigjandans er þar af leiðandi hafnað.
