Fjörudoppu, tegund af kuðungi, rak nýlega á fjörur líffræðings í Gróttu á Seltjarnarnesi. Þetta er í fyrsta sinn sem slík finnst á lífi hér á landi.
Fjörudoppa er kuðungur, náskyld þangdoppu og klettadoppu. Svanhildur Egilsdóttir, líffræðingur og ljósmyndari, var í óðaönn að undirbúa fjörudag í Gróttu og við leit að sjávarfangi til að sýna áhugasömum varð forvitnilegur kuðungur á vegi hennar.
„Svo er ég að róta í þanginu og þá allt í einu dettur þessi kuðungur fyrir framan mig og ég kannaðist ekki við hann. Ég hef verið mikið í fjörum og áttaði mig ekki alveg strax á því hvað þetta væri, hélt kannski að þetta væri klettadoppa en hann var svo rosalega stór,“ segir Svanhildur.
Fyrsta fjörudoppan í meira en milljón ár
Svanhildi var þá hugsað til fjörudoppu. „Ég var 99 prósent viss en til að staðfesta það endanlega tókum við bút úr dýrinu og létum raðgreina,“ segir Svanhildur.
Raðgreining staðfesti að kuðungurinn væri fjörudoppa. Einu heimildir um fjörudoppu á Íslandi eru steingervingar sem fundust í setlögum í Búlandshöfða á Snæfellsnesi, sem talin eru vera frá hlýskeiði fyrir 1,1 milljón ára. Þetta er í fyrsta sinn sem lifandi fjörudoppa finnst á Íslandi.
Kuðungurinn var stór eða um 32 millimetrar á hæð þannig að um fullorðið, nokkurra ára gamalt dýr er að ræða. Tegundin er öflug.
„Hún getur bæði haft áhrif á þær lífverur sem fyrir eru og eins breytt fjörunni með því að éta þörunga sem binda set og annað slíkt. Svo er alltaf hættulegt þegar nýr afræningi kemur inn í vistkerfi sem hefur náð einhverjum stöðugleika,“ segir Svanhildur.
Hefur áhyggjur af áhrifunum
Það eru blendnar tilfinningar að finna dýr sem hefur ekki verið hér á landi í mörg hundruð þúsund ár að sögn Svanhildar. Áhrif loftslagsbreytinga eru óljós.
„Ég hef fyrst og fremst bara áhyggjur af því hvaða áhrif hún getur komið til með að hafa hérna. Við erum alls ekki að standa okkur í að rannsaka fjörur nógu vel. Við þyrftum að vera að vakta fjörur núna, skoða hvað er að gerast. Það eru það miklar breytingar.“
Fjörudoppur hafa haft mikil áhrif á lífríki þar sem þær hafa numið land. Það er því mjög brýnt að fylgjast vel með hver framvindan verður.
Hafrannsóknastofnun biður „áhugasama fjörulalla“ um að hafa augun opin og láta vita með tölvupósti á erindi@hafogvatn.is ef þeir telja sig hafa fundið fjörudoppu. Líklegast er að finna fjörudoppur í klettafjörum og fjörupollum við sunnan- og suðvestanvert landið.
