Nýtt landamærakerfi hefur haft aukinn fælingarmátt að sögn lögreglunnar á Suðurnesjum. Kerfið auðveldar að rekja og staðfesta ferðasögu útlendings inn og út af Schengen-svæðinu, en áður var stuðst við blekstimpla í vegabréfi viðkomandi sem gátu máðst út.
Nýja kerfið hefur dregið úr hvata þeirra útlendinga sem hyggjast ekki virða heimildir til lögmætrar dvalar á Íslandi.
Nokkurra klukkustunda bið eftir kúnnum
Enn myndast langar biðraðir við landamæraeftirlit í Leifsstöð á hverjum morgni eftir að farþegar frá Bandaríkjunum og öðrum löndum utan Schengen-svæðisins hafa lent. Biðin er að jafnaði 60-90 mínútur.
„Þegar það eru stórir dagar eins og var hérna í síðustu viku þá var allt upp í þriggja tíma bið eftir kúnnunum hérna út,“ segir Einar Árnason bílstjóri.
„Svo getum við ímyndað okkur hvernig þetta verður hérna 8., 9., 10. og 11. ágúst fyrir sólmyrkvann. Þá verða um 80 þúsund manns hérna og það verða mörg skemmtiferðaskip líka. Ég get ímyndað mér að þá verði 3-4 klst. bið eftir fólki.“
Ekki náðst að virkja sjálfsafgreiðslustöðvar
Ómar Mehmet Annisius aðstoðaryfirlögregluþjónn á Suðurnesjum segir helstu breytuna fyrir sumarið vera að ekki náðist að virkja sjálfsafgreiðslustöðvar.
„Það þýðir að við þurfum að taka alla að landamærahliðinu og skrá þá inn í kerfið þar. Það er upplýsingataka, lífkennataka og við erum líka að spyrja spurninga og svo fær viðkomandi landgöngu.“
Embætti ríkislögreglustjóra vinnur að því að koma sjálfsafgreiðsluvélunum í gang en flest bendir til að það verði ekki fyrr en í haust eða um áramót.
Starfsmenn leggja sig fram um að hleypa farþegum sem þurfa að ná tengiflugi fram fyrir raðir
„Þannig að við reynum að sjá til þess að fólk sé ekki að missa af tengiflugi og öðru þvíumlíku,“ segir Ómar.
Eftirlitið nú þegar að skila árangri
Þrátt fyrir alla vinnuna sem fer í að taka alla að landamærakerfinu í skráningu eru hliðin ekki fullmönnuð.
„Ég er með fleiri landamæraverði í vinnu en nokkru sinni áður. En við erum ekki að fylla í öll hliðin. Við náðum bara ekki að ráða allt það starfsfólk sem við þurftum. Við setjum mjög stífar kröfur um þá sem við ráðum sem landamæraverði. Við gerðum okkar besta í sumar og fengum meiri mannskap. Ég vil hrósa mínu fólki sérstaklega sem hefur staðið sig framúrskarandi vel við að handskrá hvern einasta farþega sem kemur til landsins,“ tekur Ómar fram.
Hann segir að eftirlitið sé nú þegar farið að skila árangri.
„Við erum að fá færri tilfelli þar sem fólk hefur komist aftur inn á svæðið, fólk sem hefur fengið brottvísun og endurkomubann. Með tíð og tíma munum við sjá betra öryggi inni á Schengen-svæðinu eins og mörg aðildarríki hafa verið að kalla eftir. Þetta er risastórt verkefni og það tekur tíma að innleiða þetta með fullnægjandi hætti og sjá þann langvarandi árangur sem við vonumst eftir.“
„Landamæraeftirlit snýr að þjóðaröryggi og við ætlum ekki að gefa neinn afslátt hvað það varðar þó svo að það hafi einhver minniháttar óþægindi í för með sér,“ segir Ómar að lokum.