Mikil ólga er í Suður-Afríku eftir mótmæli og ofbeldi gegn innflytjendum síðustu vikur. Mótmælahreyfingar gáfu fólki án dvalarleyfis frest þar til í dag til að yfirgefa landið.
Þúsundir hafa þegar farið úr landi af ótta við mótmælendur. Reiði þeirra beinist að innflytjendum frá öðrum Afríkuríkjum eins og Simbabve, Mósambík og Malaví. Margir hafa komið þaðan til Suður-Afríku í leit að vinnu vegna efnahagsstöðunnar heima.
Í síðustu viku var 29 ára karlmaður frá Malaví myrtur þegar hópur af reiðu fólki réðst á hann. Yfirvöld í Mósambík segja að fimm ríkisborgarar þaðan hafi verið drepnir í Suður-Afríku.
Þessar myndir og viðtöl hér að neðan eru frá hollenska ríkissjónvarpinu sem var borginni Durban, sem er sú þriðja fjölmennasta í landinu.
„Við lyftum spjótum okkar og erum tilbúin að berjast,“ söngla mótmælendur.
„Heimamenn fá ekki vinnu svo við segjum að þeir verði að fara. Þeir þurfa að fara burt úr okkar samfélögum, við höfum fengið nóg,“ segir einn mótmælenda.
„Þeir dópa, taka öll störfin. Þeir gera ljóta hluti og við höfum fengið nóg af þeim,“ segir annar.
Á öðrum stað í sömu borg hafa þúsundir manna frá Malaví haldið til og beðið eftir því að komast burt. Noel Kawala, sem starfaði í verslun, segir að hann sé stundum spurður þegar hann er á gangi um borgina hvenær hann ætli heim. „Þau segjast geta drepið alla útlendinga.“
„Ég er að fara af því að þau hata okkur,“ segir Patricia Chinseu sem vann við þrif og er á leið til heimalandsins Malaví.
Vel skipulagðar og fjármagnaðar hreyfingar
Mótmælin hafa verið skipulögð með óformlegu samstarfi minni stjórnmálaflokka og borgaralegra hreyfinga. Sumar hreyfingar eru undir forystu karla í hefðbundnum Zúlú-klæðnaði með prik og skjöld.
Mótmælendur halda því fram að innflytjendur stundi glæpi og taki störf frá heimafólki. Þetta kyndir undir spennu, ekki síst í bæjum þar sem fátækt og atvinnuleysi er mikið og löggæsla af skornum skammti.
Hreyfingarnar eru sagðar bæði vel skipulagðar og fjármagnaðar. Einnig eru þær virkar á samfélagsmiðlum. „Þetta er ný tegund af ofbeldi svartra gegn svörtum og beinir athyglinni frá hinum raunverulegu sökudólgum í bágu efnahagsástandi,“ segir Sandile Swana, stjórnmálafræðingur við AFP.
Búist við að stjórnvöld herði reglur
Cyril Ramaphosa, forseti Suður-Afríku, hitti nokkra af skipuleggjendum mótmælanna í gær til þess að reyna að draga úr spennu. Hann hefur hvatt fólk til að mótmæla friðsamlega og vera ekki að beita ofbeldi eða stunda skemmdarverk.
Í tilkynningu í dag sagði forsetinn að það ætti að hlusta á þá sem hafa áhyggjur af komu innflytjenda. Búist er við því að stjórnvöld herði reglurnar.
Margir sérfræðingar hafa bent á að þetta snúist í grunninn ekki endilega um innflytjendur, heldur um miklu snúnari vandamál í landinu. Þar er eitt mesta atvinnuleysi í heimi, þriðjungur allra Suður-Afríkumanna er án vinnu.
Þá hafi stjórnvöld ekki gert nóg til að bæta ástandið og spilling sé mikil.
