Ungur tölvunarfræðingur og einn stofenda netöryggisfyrirtækis framvísaði fölsuðum rafrænum skilríkjum án athugasemda kjördeildar í Breiðagerðisskóla í borgarstjórnarkosningunum í maí.
Áður en kom að því að kjósa spurði hann hvort ekki væri rétt að framvísa löglegum skilríkjum fyrst, sem hann og gerði.
Tilgangurinn, segir hann, hafi verið að benda á hversu auðvelt sé að falsa rafræn ökuskírteini með sannfærandi hætti.
Þá bendir hann á að fölsuð ökuskírteini gangi kaupum og sölum á svörtum markaði. Þau séu það fullkomin að ekki sé hægt að sannreyna uppruna þeirra nema með því að skanna þau. Hann hvetur stjórnvöld til að koma slíku fyrirkomulagi á fyrir næstu kosningar.
Auðvelt að útvega falsapp
„Það er mjög auðvelt að útvega app sem hermir eftir sömu virkni og er í Ísland.is-appinu,“ segir Níels Ingi Ólafsson, 29 ára tölvunarfræðingur og einn stofnenda netöryggisfyrirtækisins Ambögu.
Hann segir að á kjördag hafi hann framvísað fölsuðu skilríki án athugasemda.
„Í framhaldinu spurði ég hvort þau hefðu ekki áhuga á því að skanna það. Þær sögðu að það væri ekki lengur gert. Þá sagði ég þeim að þetta væri falsað skilríki. Þau sögðu bara „ok“ og héldu áfram að aðstoða aðra sem voru að koma að kjósa. Þá spurði ég þau hvort þau vildu ekki sjá raunveruleg skilríki mín. Þau vildu það og fengu plastkortið mitt. Svo fór ég inn í kjörklefann að velja mér flokk. Frammi heyrði ég þær sem voru að vinna í kjördeildinni furða sig á því að skilríkið væri falsað, þar sem í því kom fram að það hefði nýlega verið uppfært,“ segir Níels.
Hann áréttar að hann telji ekki við starfsmennina að sakast en telur þetta vera brotalöm sem beri að laga.
Bara pixlar á skjá
„Þeir sem hafa farið yfir hefðbundin skilríki í gegnum tíðina eru þjálfaðir í að fara yfir þau og reyna að meta hvort um raunveruleg skilríki sé að ræða. Ýmsar varnir eru í gömlu plastskilríkjunum en erfiðara er að sannreyna rafræn skilríki með sjónrænu mati. Þau eru á skjá og eru í raun bara pixlar sem auðvelt er að falsa,“ segir Níels Ingi.
Skanni til staðar sem ekki var notaður
Hann segir að skanni sé til staðar í Ísland.is-appinu sem hægt sé að nota til að sannreyna skilríkin, en ekkert slíkt hafi verið notað á kjördag.
„Ég hef heyrt fjölmargar frásagnir frá fólki sem segir að skilríki þess hafi ekki verið skönnuð. Mér skilst að kjörstjórn hafi metið málið svo að þess þyrfti ekki,“ segir Níels.
Hann segir að fyrirtækið hafi reynt að koma þessum öryggisgalla á framfæri um árabil. Raunar hafi svipað verið uppi á teningnum í borgarstjórnarkosningunum árið 2021.
Að hans mati er eina leiðin til að láta slík skilríki virka sem skyldi að taka út mynd, kennitölu og aðrar persónuupplýsingar og hafa eingöngu strikamerki til skönnunar.
