Í nýjasta þjóðarpúlsi Gallups þar sem spurt var um atkvæðagreiðsluna í lok sumars kom fram að mjótt er á munum milli þeirra sem hallast að því að segja já og þeirra sem ætla að segja nei. Heldur fleiri segjast öruggir um jáið eða 39% en 35% segjast örugglega munu segja nei.
Könnunin var gerð 12. til 24. júní. 26% eru ekki alveg afdráttarlaus en 13% segjast líklega munu segja já og 13% eru á því að líklega verði neiið ofan á.
Það eru væntanlega þessi 26%, sem eru ekki tilbúin til að segjast örugglega ætla að kjósa svona eða hinsegin, sem barist er um í sumar.
Togast á um þá sem ekki hafa ákveðið sig
29. ágúst skal þjóðin svara spurningunni á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið með jái eða nei. Það var togast á um orðalag spurningarinnar, þetta var hitamál á þingi og lengst af öllum málum var þar talað um þingsályktunartillögu utanríkisráðherra.
Það sljákkaði nokkuð í umræðunni þegar þingi lauk en vissulega ber töluvert á umfjöllun um atkvæðagreiðsluna og ESB í fjölmiðlum, ekki síst í skoðanagreinum og á samfélagsmiðlum.
Flóknari og dreifðari umræða
Jón Gunnar Ólafsson, lektor við Stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, hefur kannað í Íslensku kosningarannsókninni (ÍSKOS) hvernig fólk aflar sér upplýsinga og fylgist með stjórnmálaumræðu. Hann segir aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu alltaf verða annan en fyrir þingkosningar.
Við erum vön því hvernig umræðan fer fram og hún hverfist um stjórnmálaflokkana sjálfa, leiðtoga þeirra og stefnuskrár en því er ekki til að dreifa nú. Öll umræða verði á suman hátt flóknari og dreifðari. Afstaða flokkanna og forystumanna fyrir atkvæðagreiðsluna er þó skýr hjá sumum, sérstaklega þeim sem eru á móti - Miðflokksins, Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins.
Af stjórnarflokkunum er Viðreisn afdráttarlaus í sínum stuðningi. Forystumenn Flokks fólksins og Samfylkingarinnar hafa talað um að treysta verði þjóðinni þótt afstaða flokkanna hafi verið hvor á sinn bóginn.
Óvíst hver áhrif gervigreindar verða
Jón Gunnar á von á að verulega herðist á umræðunni þegar líður á sumarið og atkvæðagreiðslan nálgast. Fyrst núna sé fólk að átta sig á samfélagsmiðlum og hvernig þeir virka og um leið rísi alveg nýr veruleiki gervigreindarinnar. Rannsóknir skorti á því hvernig kjósendur nýta sér hana, bæði hér heima og erlendis en þó séu vísbendingar um að hún geri lítinn greinarmun á traustum heimildum og skoðanaskrifum á netinu.
Í íslensku kosningarannsókninni er spurt hvað fólk ver miklum tíma á dag í það að fylgjast með kosningabaráttunni og um helmingur segist taka í það um hálftíma eða minna og minnihluti fólks fer á vefsíður flokkanna og les stefnuskrár.
Meirihlutinn fylgist með umræðuþáttum á lokametrunum fyrir þingkosningar en spurningin er hvernig það verður matreitt fyrir atkvæðagreiðsluna í ágúst segir Jón Gunnar.
