Evrópski seðlabankinn tilkynnti í dag um hækkun stýrivaxta úr 2% í 2,25%. Þetta er fyrsta vaxtahækkun bankans frá því í september 2023. Þá var verið að bregðast við verðbólgu vegna stríðsins í Úkraínu en ástæðan nú er átökin í Miðausturlöndum og sú verðbólga sem þau hafa leitt af sér.
Eins og víðast hvarannars staðar hefur verðbólga farið vaxandi á evrusvæðinu frá því stríð Bandaríkjanna og Íran hófst. Ársverðbólgan í maí var 3,2% en verðbólgumarkmið Evrópska seðlabankans er 2%.
Bankinn er fyrsti stóri seðlabankinn sem bregst með þessum hætti við stöðunni. Það gæti þó breyst strax í næstu viku þegar Englandsbanki og Seðlabanki Bandaríkjanna ákveða sína vexti.
Hagvaxtarspá lækkuð
Evrópski seðlabankinn hækkaði einnig verðbólguspá sína fyrir þetta ár úr 2,6% í 3% og lækkaði jafnframt hagvaxtarspá sína úr 0,9% í 0,8%. „Horfurnar eru áfram óvissar. Áfram er hætta á meiri verðbólgu og minni hagvexti,“ segir í tilkynningu frá bankanum. Áhrifin í heild sinni fari eftir því hversu mikil hækkun orkuverðs verður, hversu lengi hún varir og hvað óbein áhrif verða mikil.
Tilgangur með vaxtahækkun er yfirleitt að gera lánin dýrari til að draga úr eftirspurn og þar með verðbólgu. Sífellt fleiri hagfræðingar hafa hins vegar lýst efasemdum um að vaxtahækkanir beri tilætlaðan árangur þegar verðbólgan skýrist frekar af skorti á orku – olíu í þessu tilviki - en aukinni eftirspurn.
