Zack Polanski leiðtogi flokks Græningja í Bretlandi hefur vakið mikla athygli þar í landi undanfarin misseri. Hefur hann verið mjög fyrirferðarmikill og farið með himinskautum á hinu pólitíska sviði með þeim árangri að fylgi flokksins, í skoðanakönnunum, hefur verið í sögulegum hæðum. Polanski hefur hins vegar hlotið talsverða gagnrýni fyrir viðbrögð sín við hnífsstunguárás sem gerð var í Golders Green í norðurhluta London í gær. Árásin er rannsökuð sem hryðjuverk en tveir karlmenn sem eru Gyðingar voru stungnir. Báðir lifðu af en annar þeirra særðist alvarlega. Annar mannanna var stunginn þegar hann var nýkominn út úr samkunduhúsi Gyðinga. Talið er ljóst að mennirnir hafi orðið fyrir árásinni aðeins vegna þess að þeir eru Gyðingar. Lögregla yfirbugaði og afvopnaði árásarmanninn en einhverjir gagnrýndu handtökuna eftir að myndbönd af henni fóru í dreifingu og sögðu lögregluna hafa beitt of mikilli hörku. Polanski deildi einni slíkri færslu á X og hefur vegna þess verið sakaður um að taka málstað árásarmannins.
Græningjar
Polanski er 43 ára og tók við sem flokksleiðtogi í september á síðasta ári. Hann hefur verið fyrirferðarmikill í breskri stjórnmálaumræðu og m.a. lagt áherslu á að stemma verði stigu við ójöfnuði í landinu og að hægri flokkarnir saki innflytjendur að ósekju um að vera helsta vandamál Bretlands. Polanski segir þvert á móti auðjöfra sem hirði allan auðinn og forði sér undan skattgreiðslum vera helsta vandamálið. Hann hefur mikið talað um háan framfærslukostnað og kallað eftir aðgerðum til að bæta lífsskilyrði alþýðufólks í Bretlandi. Polanski á ekki sæti á breska þinginu en situr í borgarstjórn London.
Græningjar hafa síðan þeir komu til sögunnar fengið lítið fylgi í þingkosningum og þar til í síðustu kosningum höfðu þeir mest fengið eitt þingsæti. Í kosningunum 2024 fengu þeir hins vegar mesta fylgið hingað til, 6,7 prósent atkvæða á landsvísu og 4 þingsæti en 650 þingmenn sitja á breska þinginu. Síðan Polanski tók við hafa Græningjar hins vegar verið að mælast með á bilinu 13-21 prósent, á landsvísu í skoðanakönnunum.
Golders Green er hverfi í norðurhluta London en um helmingur íbúa þar eru Gyðingar. Árásarmaðurinn heitir Essa Suleimaner, er ættaður frá Sómalíu og er 45 ára gamall. Hann flutti til Bretlands á barnsaldri og er breskur ríkisborgari. Hann hafði áður verið undir smásjá yfirvalda vegna grunns um að hann aðhylltist öfgahyggju og hyggðist fremja hryðjuverk en rannsókn var á endanum hætt. Til rannsóknar er hvort hann hafi framið árásina að undirlagi íranskra samtaka.
Þetta er alls ekki fyrsta árásin sem beinst hefur sérstaklega að Gyðingum í Bretlandi undanfarið. Breskir Gyðingar óttast um sinn hag og hafa rætt það opinskátt við breska fjölmiðla að þeir telji ekki óhætt fyrir þá að búa lengur í Bretlandi.
Keir Starmer forsætisráðherra hlaut óblíðar móttökur þegar hann heimsótti Golders Green fyrr í dag og var sakaður um að gera ekkert vegna þeirra árása og hatursglæpa sem beinst hafa að breskum Gyðingum.
Spark
Á myndböndum sem birst hafa á samfélagsmiðlum og í fjölmiðlum má sjá tvo lögreglumenn og vegfaranda yfirbuga árásarmanninn og afvopna hann. Annar lögreglumannanna sést skjóta úr rafbyssu sinni á Suleimaner sem fellur á endanum í götuna en rígheldur í hnífinn. Annar lögreglumannanna sést sparka í höfuð Suleimaner á meðan kollegi hans og vegfarandinn reyna að ná af honum hnífnum sem á endanum tókst.
Á samfélagmiðlum bar á gagnrýni á þessar aðferðir lögreglumannsins og Zach Polanski hefur deilt einni slíkri færslu á X. Í þeirri færslu var fullyrt að Suleimaner glímdi við geðræn veikindi.
Fyrir þessa deilingu hefur Polanski verið töluvert gagnrýndur til að mynda í fjölmiðlum og af pólitískum andstæðingum. Bent hefur verið í því samhengi á að Suleimaner hafi streist á móti, reynt að ráðast að lögreglumönnunum og verið með bakpoka meðferðis sem ekki hafi verið vitað á þeim tímapunkti hvort að innihéldi sprengiefni. Þingmenn úr Íhaldsflokknum og Verkamannaflokknum segja það dæmigerða hegðun hjá Polanski að taka afstöðu með hryðjuverkamanni sem hati Gyðinga en sýna lögreglumönnunum sem stöðvuðu hann fyrirlitningu.
Polanski er raunar sjálfur Gyðingur en hann hefur í þó nokkurn tíma verið sakaður um að leyfa gyðingahatri að grassera innan Græningja. Nokkuð hefur verið um að fólk hafi verið rekið úr flokknum fyrir að lýsa opinberlega yfir hatri gagnvart Gyðingum.
Á samfélagsmiðlum flokksins hefur árásin í Golders Green verið fordæmd og sögð sprottin af gyðingahatri. Í yfirlýsingu sem hann sendi frá sér síðdegis í dag sagði Polanski að árásin hefði beinst sérstaklega að Gyðingum og stjórnmálamenn úr öllum flokkum yrðu að vinna saman við að vernda breska Gyðinga en pólitískir andstæðingar hans nýttu hins vegar tækifærið til árása á hann. Hann sagðist sjálfur verða fyrir gyðingahatri á hverjum degi. Polanski leggur hins vegar áherslu á að hertar aðgerðir til verndar Gyðingum í Bretlandi megi ekki skerða rétt fólks til að mótmæla hernaði Bandaríkjanna og Ísrael í Miðausturlöndum.
