Dýraverndarsamband Íslands gagnrýnir blóðtöku úr hryssum og vill stöðva hvalveiðar
Á aðalfundi Dýraverndarsamband Íslands sem fram fór 20. maí voru samþykktar nokkrar ályktanir þar sem meðal annars er gagnrýnt leyfi fyrir blóðtöku úr fylfullum hryssum, fyrirhugaðar hvalveiðar og eitrun dýra með frostlegi.
Í einni ályktun fundarins er harðlega gagnrýnt að Matvælastofnun hafi veitt Ísteka skilyrt tveggja ára starfsleyfi fyrir blóðtöku úr fylfullum hryssum til framleiðslu á PMSG-hormóni.
Dýraverndarsambandið segir starfsemina ekki samræmast Evróputilskipun um vernd dýra sem notuð eru í vísindaskyni og bendir á að aðrar aðferðir og lyf séu til staðar sem geti þjónað sama tilgangi.
Í ályktuninni segir einnig að ávinningur starfseminnar sé fyrst og fremst fjárhagslegur en ekki samfélagslegur eða til hagsbóta fyrir dýravelferð.
Þá vekur sambandið athygli á því að Fagráð um velferð dýra hafi veitt umsókninni neikvæða umsögn.
Sambandið skorar á stjórnvöld að afturkalla leyfið og tryggja að framkvæmd leyfisveitinga samræmist skuldbindingum Íslands samkvæmt Evróputilskipun 2010/63/ESB.
Í annarri ályktun hvetur Dýraverndarsambandið stjórnvöld til að koma í veg fyrir að hvalveiðar hefjist á ný í sumar.
Tilefnið eru fyrirætlanir Hvalur hf. um langreyðaveiðar og áform NORA Seafood á Ísafirði um að hefja hrefnuveiðar í Ísafjarðardjúp eftir níu ára hlé.
Dýraverndarsambandið telur veiðiaðferðirnar „einstaklega harðneskjulegar og ómannúðlegar“ og segir ekki hægt að réttlæta veiðar á hvölum með gildum rökum.
Samtökin kalla einnig eftir því að núgildandi lög um hvalveiðar verði felld úr gildi eða ný lög sett sem komi alfarið í veg fyrir slíkar veiðar í framtíðinni.
Í þriðju ályktuninni er varað við síendurteknum eitrunum dýra með frostlegi víða um land.
Samtökin segja frostlög sem innihalda etýlenglýkól sérstaklega hættulegan þar sem efnið hafi sætt bragð sem laði dýr að sér og geti valdið alvarlegum nýrnaskaða og kvalafullum dauðdaga. Í ályktuninni kemur fram að slíkt eitur sé viljandi settur í mat til að gefa dýrum.
Vísað er til nýlegra dauðsfalla gæludýra í Kjós og Sandgerði vegna slíkrar eitrunar.
Dýraverndarsambandið, ásamt Villikettir og Dýrfinna, skorar á stjórnvöld að draga úr innflutningi og sölu á frostlegi sem inniheldur etýlenglýkól og setja skýrari reglur um öryggi slíkra vara.
Hér fyrir neðan má sjá ályktanir aðalfundarins í heild sinni.
Ályktanir aðalfundar Dýraverndarsambands Íslands 2026
Ályktun aðalfundar vegna leyfisveitingar fyrir blóðtöku úr fylfullum hryssum til vinnslu á PMSG hormóni
Matvælastofnun hefur nú ákveðið að veita lyfja- og líftæknifyrirtækinu Ísteka ehf. skilyrt starfsleyfi fyrir blóðtöku úr fylfullum hryssum til næstu tveggja ára.
Ákvörðun stofnunarinnar vekur alvarlegar efasemdir þar sem starfsemin stenst ekki ákvæði Evróputilskipunar um vernd dýra sem eru notuð í vísindaskyni sem byggir á því að takmarka skuli notkun dýra í slíkum tilgangi. Samkvæmt tilskipuninni skal ávallt nota aðrar aðferðir í stað lifandi dýra þegar það er mögulegt. Jafnframt þarf að sýna fram á nauðsyn og skýran ávinning af notkun dýranna.
Fyrir liggur að til er fjöldi kemískra frjósemislyfja og aðferðir í búfjárrækt sem geta þjónað sama tilgangi og PMSG-hormónið sem unnið er úr blóði hryssanna. Þá er ávinningur starfseminnar fyrst og fremst fjárhagslegur en felur hvorki í sér augljósan samfélagslegan ávinning né bætta velferð dýra.
Fagráð um velferð dýra veitti umsókninni neikvæða umsögn. Það vekur því athygli að Matvælastofnun skuli ganga gegn áliti ráðsins og veita leyfið þrátt fyrir að starfsemin standist ekki ákvæði reglugerðarinnar.
Dýraverndarsamband Íslands skorar á stjórnvöld að afturkalla leyfisveitinguna og tryggja að framkvæmd leyfisveitinga er varða notkun á dýrum í vísindaskyni sé í samræmi við skuldbindingar Íslands samkvæmt Evróputilskipun 2010/63/ESB. Leyfisveitingin setur varhugavert fordæmi og gengur gegn markmiðum um aukna vernd dýra.
Ályktun aðalfundar vegna fyrirhugaðra hvalveiða í sumar
Dýraverndarsamband Íslands hvetur stjórnvöld til að gera allt það sem í þeirra valdi stendur til að koma í veg fyrir að hvalveiðar hefjist að nýju við Ísland í sumar.
Hvalur hf hefur lýst því yfir að fyrirtækið hyggist stunda veiðar á langreyðum í sumar. Þá hefur Nora Seafood á Ísafirði uppi áform um að hefja hrefnuveiðar í Ísafjarðardjúpi en slíkar veiðar hafa ekki verið stundaðar við landið í níu ár.
Dýraverndarsambandið (DÍS) mótmælir harðlega þessum áformum en DÍS telur að hvalveiðar standist ekki gildandi lög um dýravelferð. Veiðiaðferðinar eru einstaklega harðneskjulegar og ómannúðlegar og það er ekki með nokkrum gildum rökum hægt að halda því fram að veiðar á þessum risavöxnu villtu spendýrum séu nauðsynlegar.
DÍS hvetur ennfremur stjórnvöld til að láta verða af því á fyrstu dögum haustþings að afnema núgildandi lög um hvalveiðar og/eða setja ný lög sem komi alfarið í veg fyrir slíkar veiðar í framtíðinni enda hefur Atvinnuvegaráðherra lýst því yfir að það sé hennar vilji.
Þá vill DÍS freista þess að höfða til samvisku forráðafólks Hvals hf og NORA Seafood og hvetja þau til að endurskoða nú þessar veiðar sem ættu að heyra fortíðinni til.
Ályktun aðalfundar vegna eitrana á dýrum með frostlegi
Reglulega er eitrað fyrir dýrum víða um land með mat sem hefur verið lagður í frostlög og skilinn eftir úti í náttúrunni. Um er að ræða alvarlegt dýravelferðarmál og brot gegn lögum um velferð dýra. Nýverið hafa gæludýr dáið vegna frostlögseitrunar, meðal annars í Kjós og Sandgerði.
Frostlögur sem inniheldur etýlenglýkól getur haft sætt bragð sem laðar dýr að sér án þess að þau geri sér grein fyrir hættunni. Slík eitrun veldur alvarlegum nýrnaskaða og leiðir til kvalafulls dauðdaga.
Í mörgum Evrópulöndum hafa stjórnvöld og framleiðendur gripið til ráðstafana til að draga úr hættu á frostlögseitrun, meðal annars með notkun beiskjuefna sem gera frostlöginn slæman á bragðið og með aukinni notkun öruggari valkosta á borð við frostlög sem inniheldur própýlenglýkól.
Dýraverndarsamband Íslands, Villikettir og Dýrfinna skora á stjórnvöld að vinna að því að draga úr innflutningi og sölu á frostlegi sem inniheldur etýlenglýkól og að settar verði skýrari reglur um öryggi slíkra vara. Jafnframt er skorað á fyrirtæki sem selja frostlög að bjóða eingöngu uppá frostlög sem inniheldur beiskjuefni eða eru án etýlenglýkóls þar sem því verður við komið.
