Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, kveðst ekki hafa orðið þess áskynja að þær raskanir sem hafa orðið hjá Icelandair undanfarna daga og vikur hafi gert ferðalanga órólega og hvað þá haft áhrif á bókanir ferðaþjónustufyrirtækja:
Hann segir það þekkt um allan heim að reglulega komi upp alls kyns kjaradeilur, vinnustöðvanir og lokanir hjá flugvöllum og flugfélögum og hafi yfirleitt lítil áhrif á hegðun ferðamanna né valdi flugfélögum langvarandi orðsporsáhættu.
„Hins vegar er það bagalegt, og eitthvað sem ég hef margoft sagt í fyrri kjaradeilum flugstéttanna á undanförnum árum, að það er ekki sérlega heilbrigt umhverfi að fámennar stéttir geti einfaldlega sett flug til landsins úr skorðum þegar þeim svo sýnist.“
Jóhannes er á meðal þeirra sem rætt er við í ítarlegri umfjöllun Morgunblaðsins á föstudag þar sem kjaradeila Icelandair er skoðuð frá ýmsum hliðum. Hann segir það áhyggjuefni fyrir ferðaþjónustuna að í haust sé útlit fyrir 11-12% minnkun í flugframboði til og frá Íslandi.
Kaflaskil verða með A321 XLR
Ragnar Már Gunnarsson ráðgjafi leggur einnig orð í belg í blaði morgundagsins.
Að hans sögn er það fyrst og fremst verðið sem ræður valinu við kaup á flugfari og líklegt að hinn almenni erlendi ferðalangur láti sig litlu skipta með hvaða félagi hann flýgur enda gæði þjónustunnar meira eða minna þau sömu. Fólk opni einfaldlega leitarvélarnar og velji ódýrasta miðann.
Þetta þarf að hafa í huga þegar spurt er hvort Icelandair hafi svigrúm til að hækka farmiðaverðið til að eiga fyrir hærri launakostnaði. „Í fjárfestakynningu sem WOW lét gera, vegna skuldabréfaútgáfu skömmu áður en félagið fór á hausinn, var bent á erlenda rannsókn sem sýndi að verðteygni flugfargjalda á Atlantshafsmarkaðinum væri 1,4 en það þýðir að ef verð hækka um 10% mun seldum miðum fækka um 14% og sömuleiðis að ef verð lækka um 10% fjölgar farþegum um 14%.“
Ragnar segir að hafa verði þetta til hliðsjónar þegar horft er á þá miklu fjölgun ferðamanna sem varð upp úr 2010. „Sú fjölgun skýrist aðallega af lækkun farmiðaverðs og þegar upp var staðið voru það hluthafar WOW, Play og Icelandair sem niðurgreiddu það.“
En er þá kannski viðskiptamódel Icelandair hreinlega ekki sjálfbært? Ragnar segir að sparneytnar mjóþotur með aukna drægni hafi dregið úr styrkleika þess viðskiptamódels að tengja áfangastaði vestan- og austanhafs með viðkomu í Keflavík, en hann grunar að meiri háttar kaflaskil muni verða með komu Airbus A321 XLR-vélanna sem stendur til að afhenda 2029. Þar er um að ræða vélar sem gætu t.d. auðveldlega flogið vestur til Las Vegas, lengst suður til Suður-Ameríku og Afríku, og austur til áfangastaða í Asíu. „Icelandair gæti þá tengt saman leiðir sem í dag kalla oftar en ekki á þrjá og jafnvel fjóra leggi. Þar með væri Ísland komið aftur með mikla sérstöðu sem tengimiðstöð og hægt að rukka mikið fyrir þau þægindi að spara kúnnunum eina eða tvær millilendingar.“
