Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins leggur nú æ meiri áherslu á að EES-ríkin, aðallega Noregur og Ísland, innleiði og taki upp í löggjöf þær reglugerðir og tilskipanir (gerðir) sem ríkjunum er skylt að gera samkvæmt samningnum um Evrópska efnahagssvæðið.
Þrýstingur á þetta hefur ítrekað komið fram á fundum þingmanna EES ríkjanna og embættismanna, nú síðast á fundi sameiginlegu þingmannanefndarinnar sem kom saman í Lichtenstein síðasta föstudag og átti meðal annars viðræður við háttsettan fulltrúa framkvæmdastjórnarinnar.
„Það kom skýrt fram í máli hans, að þol framkvæmdastjórnarinnar gagnvart seinagangi EES ríkjanna hvað þetta varðar er að minnka verulega,“ sagði Grímur Grímsson þingmaður sem fer fyrir nefndinni. „Skilaboð þessa embættismanns var að EES ríkin þyrftu að herða sig, ekki síst hvað varðar innleiðingu þessara gerða í lagaumhverfi ríkjanna.“
Búist er við að þetta verði aðal umræðuefnið á fundi EES-ráðsins hér í Brussel í morgun. Þangað mæta utanríkisráðherrar Noregs og Lichtenstein, en frá Íslandi kemur Martin Eyjólfsson ráðuneytisstjóri í stað Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra.
Mikilvægar gerðir á biðlistanum
Viðmælendur fréttastofu í stjórnarráðinu sem þekkja til þessara mála taka undir orð Gríms, og sömu skilaboð komu fram á fundi sameiginlegu EES-nefndarinnar um síðustu mánaðamót. (Í þessari nefnd sitja sendiherrar Noregs, Íslands og Lichtenstein ásamt fulltrúa úr framkvæmdastjórn ESB).
Sameiginlega nefndin sér meðal annars um að taka upp þær gerðir sem ríkin hafa öll samþykkt að innleiða. Fyrir nefndarfundinn 30. apríl voru 595 gerðir á biðlistanum, en á fundi nefndarinnar voru afgreiddar 69 gerðir, flestar þeirra um matvælaöryggi.
Mikilvægar gerðir, þar á meðal um orkumál, hafa hins vegar verið í talsvert langan tíma á biðlistanum, ekki síst vegna pólitískra aðstæðna í Noregi; norski Verkamannaflokkurinn hefur ekki viljað innleiða gerðir sem snúast um svokallaðan hreinorkupakka Evrópusambandsins frá 2018 og reyndar má rekja stjórnarslitin í Noregi í fyrra til deilna um þessar gerðir.
Viðamiklar breytingar í vændum
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur um langt skeið gert athugasemdir við þann fjölda gerða sem beðið hafa upptöku og innleiðingar hjá EES-ríkjunum, og málið hefur reglulega verið tekið upp á fundum embættismanna og ráðherra. En viðmælendur fréttastofu eru hins vegar sammála um að þessi pressa hafi verið að aukast verulega að undanförnu.
Í nýlegri grein norsku NTB fréttastofunnar um þetta mál er leitt að því líkum að ein ástæðan fyrir þessu séu áform Evrópusambandsins um að leggja á þessu ári fram bunka af tillögum til að endurbæta og auka virkni innri markaðsins sem EES-ríkin eru hluti af. Pakkinn gengur undir nafninu „One Europe - One market“ og var staðfestur í síðasta mánuði af leiðtogum þriggja mikilvægustu stofnana ESB, framkvæmdastjórninni, ráðherraráðinu og Evrópuþinginu.
Aukin áhersla á verndarstefnu og aðgerðir Evrópusambandsins til að koma mikilvægum iðngreinum í aðildarríkjunum í betra skjól fyrir samkeppni, meðal annars frá Kína, er að líkindum einnig ástæðan fyrir þessari þróun.
