Alþjóðasamband Rauða krossins og Rauða hálfmánans, IFRC, hefur fjarlægt úr opinberri birtingu teiknimynd sem samtökin létu gera um flóttasögu afganska mannsins Sharif Ahmadzai. Ástæðan er að Ahmadzai, sem var aðeins 15 ára þegar myndin var gerð, hefur nú verið ákærður fyrir að hafa myrt skosku konuna Elisabeth-Jane Ross í Aþenu.
Málið hefur vakið mikla athygli í Bretlandi og Grikklandi. Ross, sem var 38 ára og frá Edinborg, hafði árum saman tekið þátt í góðgerðarstarfi og ferðast til Grikklands til að aðstoða meðal annars flóttafólk og aðra sem stóðu höllum fæti.
Lík hennar fannst í ferðatösku í yfirgefnu húsnæði í Aþenu í júlí.
Sharif Ahmadzai, 26 ára afganskur maður sem hefur búið í Grikklandi frá því hann kom þangað sem unglingur árið 2016, hefur verið ákærður fyrir manndráp af ásetningi auk þjófnaðar og vopnalagabrots. Hann hefur ekki verið sakfelldur og neitar því að hafa orðið Ross að bana.
Rauði krossinn gerði sérstaka mynd um Sharif
Tíu árum áður en Ahmadzai var ákærður í málinu var saga hans gerð að stuttmynd á vegum IFRC.
Myndin bar heitið Game of Life: The Story of Sharif og sagði sögu hans sem 15 ára afgansks drengs sem flúði heimaland sitt eftir að fjölskylda hans hafði verið drepin.
Í kynningarefni Rauða krossins sagði að Sharif hefði verið skotið á og hann fangelsaður á um sex vikna ferðalagi sínu um Íran og Tyrkland áður en hann komst til Evrópu. Þegar myndin var gerð hafði hann dvalið í um níu mánuði í flóttamannabúðum á grískri eyju.
Markmið myndarinnar var, samkvæmt IFRC, að varpa ljósi á „fólkið á bak við tölfræðina“ og segja sögur þeirra sem væru meira en einfaldlega skilgreiningarnar „farandi“ eða „flóttamaður“.
Teiknarinn Karrie Fransman vann að myndinni með IFRC og lýsti sögu Sharifs á sínum tíma sem efni sem væri nánast eins og úr Hollywood-kvikmynd.
Hún sagðist hafa viljað vekja samkennd með Sharif þannig að hann yrði ekki einfaldlega enn eitt andlitið í hópi flóttamanna heldur sæist sem „hugrakkur og hvetjandi ungur maður“ sem hefði lifað af miklar hörmungar.
Myndin tekin úr opinberri birtingu
Eftir að Ahmadzai var ákærður vegna dauða Ross hefur IFRC ákveðið að taka myndina úr opinberri birtingu.
Upplýsingar um myndina og framleiðslu hennar eru þó enn að finna á eldri síðum tengdum Rauða krossinum og hjá þeim sem unnu að gerð hennar. Einnig er enn að finna afrit af myndinni annars staðar á netinu, en hér má sjá afrit af myndinni.
Málið hefur því fengið sérstaka athygli vegna þess hversu óvenjuleg atburðarásin er: Ungur maður, sem alþjóðleg hjálparsamtök völdu til að segja persónulega sögu flóttafólks og vekja samkennd með aðstæðum þess, stendur nú áratug síðar frammi fyrir ákæru um að hafa myrt konu sem sjálf hafði helgað mikinn tíma hjálparstarfi.
Ross hafði aðstoðað flóttafólk
Elisabeth-Jane Ross var þekkt meðal vina sinna sem Lisa. Hún var kristin og hafði ferðast reglulega til Grikklands þar sem hún tók þátt í verkefnum sem aðstoðuðu meðal annars flóttafólk við heilbrigðisþjónustu og aðlögun að grísku samfélagi.
Leiðir hennar og Ahmadzai lágu saman í gegnum hjálparstarfið. Ahmadzai hafði sjálfur snúist til kristinnar trúar, kvænst bandarískri konu og tekið þátt í rekstri kristilegs hjálparstarfs fyrir flóttafólk í Aþenu.
Ahmadzai hafði jafnframt getið sér gott orð sem hnefaleikamaður eftir komuna til Grikklands.
Samkvæmt rannsókn grísku lögreglunnar fannst lík Ross í ferðatösku. Ahmadzai hefur viðurkennt að hafa komið líkinu fyrir í töskunni og losað sig við það, en heldur því fram að Ross hafi þegar verið látin þegar hann fann hana.
Hann hefur einnig viðurkennt að hafa notað bankakort hennar eftir dauða hennar. Saksóknarar telja hins vegar að frásögn hans um hvernig Ross lést standist ekki og hafa ákært hann fyrir að hafa banað henni af ásetningi.
Ahmadzai kom fyrir dómara í Aþenu á fimmtudag. Þar nýtti hann rétt sinn til að tjá sig ekki um sakargiftirnar. Málið er enn til rannsóknar og enginn dómur hefur fallið um sekt hans.
