Las fyrir skemmstu bókina Um tímann og vatnið eftir Andra Snæ Magnason. Andri Snær er lipur penni og bókin bæði fróðleg og skemmtileg. Á milli þess sem hann rifjar upp minningar úr eigin lífi, sögur af fjölskyldunni og bandarískum frænda sínum, sem hafði gert það að ævistarfi sínu að bjarga krókódílum í útrýmingarhættu, viðrar hann áhyggjur sínar og Dalai Lama af loftslagsbreytingum af mannavöldum. Hann styður mál sitt ýmsum tölum. Gerði mér t.d. ekki grein fyrir að framræsluskurðir á Íslandi eru samanlagt um 33.000 kílómetrar, munar minnstu að þeir nái hringinn í kringum hnöttinn. Sennilega skýring þess að við komum alltaf svona illa út í losunarbókhaldinu? Hann nefnir líka að 30% af því CO2 sem mannskepnan losar endar í hafinu og veldur súrnun þess, en 70% fara út í andrúmsloftið og koma í veg fyrir að sólarljósið endurkastist að fullu aftur út í geim og jörðin hitnar. Það er hins vegar engin ljóstillífun í þessu reiknisdæmi. Læt þetta duga í bili en get hæglega mælt með þessari bók.
Las svo pistil skrifaðan til varnar ETS-kerfi ESB. Eins og alvanalegt er með þannig skrif, þá byrjar pistlahöfundur á því að útlista hvað við séum miklir umhverfissóðar, mestir á byggðu bóli, og styður þær fullyrðingar allskonar tölum. Inntakið er: Íslendingar eiga bara að skammast sín og borga upp í topp. Sakna þess eilítið að fá aldrei að sjá forsendur þessara útreikninga, en látum það liggja á milli hluta. Höfundur styður mál sitt m.a. með því að losun gróðurhúsalofttegunda hafi dregist saman um 30% í ESB frá 1990, þökk sé öllum reglugerðunum og umhverfissköttunum. Ég heimsótti Berlín fyrir margt löngu og tók þar leigubíl. Leigubílstjórinn var skrafhreifinn eins og títt er um þessa stétt manna og upplýsti mig um það að hann hefði áður unnið hjá stórfyrirtækinu Siemens í borginni, en þeir væru nú búnir að loka, farnir með framleiðsluna úr landi og hann, vægast sagt, ekki kátur. Getur verið að árangur ESB í loftslagsmálum sé að hluta til vegna þess að stór iðnfyriratæki hafa flutt starfsemi sína annað eða jafnvel hætt hluta starfseminnar? Veit það ekki, bara pæling. Þá rifjast upp fyrir mér brandari sem ég heyrði um CE-merkingu vöru í Evrópu. CE stendur fyrir Conformité Européenne, en nú segja gárungarnir að CE þýði einfaldlega Chinese Equipment.
Svo kemur samanburður Íslands við önnur lönd. Að þessu sinni valdi pistlahöfundur Danmörku og skemmst frá því að segja að við komum afar illa út í þeim samanburði enda ,,nemur heildarlosun Íslands með landnotkun um fjórðungi af heildarlosun Danmerkur, þótt Danir séu 15x fleiri”. Ég hef lika gaman af tölum og ef ég gef mér að tölur pistlahöfundar séu réttar, þá fæ ég út að þótt við losum næstum 4x meira á mann, þá losar Danmörk um 10x meira af gróðurhúsaloftegundum heldur en Ísland á ferkílómetra. Snýst þá framsetning talna um það hvernig hún styður best við málstaðinn?
Tvær spurningar. Er það rétt að vegna sölu á upprunavottorðum raforku er skráð orkunotkun Íslands aðallega vegna bruna jarðefnaeldsneytis og kjarnorku? Hefur það áhrif á útreikninga í losunarbókhaldinu?
Það er ekki hægt að skrifa pistil um loftslagsmál án þess að minnast á vísindin, við verðum að trúa þeim og treysta. En blessuð vísindin eru langt í frá óskeikul. Veit ekki hvort pistlahöfundur hefur kynnt sér örlög RCP8.5 sviðsmyndarinnar, sem hefur legið til grundvallar þúsunda rannsóknarskýrslna um yfirvofandi hamfarahlýnun og pólitískra loflagsaðgerða (umhverfisskatta) árum saman. Þessari sviðsmynd hefur nú verið sett í salt og m.a.s. IPCC nefnd Sameinuðuþjóðanna hefur lagt til að þessi sviðsmynd verði aflögð. Geri ráð fyrir að þessar ákvarðanir fá einhverja umfjöllun á næstu COP-ráðstefnu?
Að lokum er það mantran um að þeir borga sem menga. Get ekki varist þeirri hugsun að reikningurinn endi inn á eldhúsborði hjá mér og þér í lok dags.
Bestu kveðjur úr óbærilegum léttleika tilverunnar.
