Lífeyrissjóðurinn Birta telur afar óheppilegt að Kvika banki hafi tilkynnt um uppsagnir ellefu starfsmanna samhliða rúmlega tíu milljarða króna sérstakri arðgreiðslu. Sjóðurinn er þriðji stærsti hluthafi Kviku banka. Þetta kemur fram í svari frá staðgengli framkvæmdastjóra sjóðsins, Kristjáni G. Péturssyni, í tölvupósti. Framkvæmdastjóri sjóðsins, Ólafur Sigurðsson, hafði ekki tök á að svara spurningum um uppsagnirnar og arðgreiðsluna.
Orðrétt segir í svari sjóðsins:
„Það er mat Birtu lífeyrissjóðs að þær uppsagnir sem Kvika banki réðst í rúmist innan þess umboðs sem stjórnendur bankans hafi á hverjum tíma og sér ekki ástæðu til að draga réttmæti þeirra í efa, svo fremi sem gætt sé að réttindum þeirra starfsmanna sem í hlut eiga.
Mat stjórnenda bankans var að ráðast hefði þurft í hagræðingaraðgerðir með uppsögnum á starfsfólki og jafnframt að ekki yrði ráðið í stöður sem hafa losnað og munu losna á næstu mánuðum. Sjóðurinn gerir ekki athugasemdir við þær skýringar bankans að breytt og krefjandi umhverfi á fjármálamarkaði kalli á stöðugt aðhald í rekstri.
Hvað varðar tillögu stjórnar um sérstaka arðgreiðslu sem samþykkt var á hluthafafundi bankans 4. júní sl. þá er hún í fullu samræmi við arðgreiðslustefnu félagsins, þó svo að taka megi undir þá gagnrýni sem fram hefur komið að tímasetning uppsagna samhliða arðgreiðslu sé afar óheppileg.“
Í svörum Birtu er fjallað um það að Kvika tilkynnti um uppsagnir á ellefu starfsmönnum sama daginn í síðustu viku og hluthafafundur bankans ákváðu að greiða rúmlega tíu milljarða króna sérstaka arðgreiðslu út úr bankanum.
Svar Birtu er hluti af umfjöllun fréttaskýringaþáttarins Þetta helst um uppsagnirnar og arðgreiðsluna hjá Kviku banka. Þáttinn má hlusta á hér:
Samkvæmt tilkynningunni um uppsagnirnar frá 4. júní bætast þessar ellefu við sjö aðrar sem ráðist hefur verið í á þessu ári. Kvika lýsti þessum uppsögnum sem sársaukafullum. Í tilkynningunni kom jafnframt fram að þrátt fyrir umtalsverðan vöxt á flestum sviðum bankans kalli breytt og krefjandi umhverfi á stöðugt aðhald í rekstrinum. Með uppsögnunum sparar bankinn um 400 milljónir króna á ári.
Fréttirnar um uppsagnirnar og arðgreiðsluna vöktu talsverða athygli eftir að fréttamiðillinn Vísir sagði fyrstur frá þeim í lok síðustu viku.
Gildi segir um tvær aðskildar ákvarðanir að ræða
Af þremur stærstu hluthöfum Kviku þá er Lífeyrissjóður verslunarmanna stærsti hluthafinn með rúmlega níu prósenta hlut, Gildi er með 8,4 prósent og Birta er með 8,35 prósent.
Þetta helst sendi spurningar um uppsagnirnar og arðgreiðsluna til þessara þriggja sjóða. Meðal annars var spurt að því hvort sjóðirnir væru hlynntir uppsögnum starfsfólksins og arðgreiðslunni og hvort sjóðirnir, eða fulltrúar þeirra í stjórn, hefðu komið að ákvarðanatökunni um arðgreiðsluna.
Í svari Davíðs Rúdólfssonar, framkvæmdastjóra Gildis, kemur fram að um tvö aðskilin mál sé að ræða, annars vegar arðgreiðslu og hins vegar uppsagnir. Hann segir að eiginfjárstaða Kviku hafi verið óvenju sterk og að þetta fé hafi ekki nýst með skilvirkum hætti í reksturinn að mati stjórnar. Davíð segir að ákvörðun um uppsagnirnar sé rekstrartengd og að Gildi komi ekki að slíkum ákvörðunum. Hann segir líka að auðvitað sé alltaf miður þegar uppsagnir eiga sér stað.
Orðrétt segir í svari Davíðs til fréttastofu:
„Þarna er um tvö aðskilin mál að ræða. Það eru stjórn og stjórnendur Kviku sem bera ábyrgð á að félagið sé rekið með hagkvæmum hætti til lengri tíma. Þeim er á sama tíma ætlað að tryggja að eigið fé félagsins sé nýtt með skilvirkum hætti í þágu hluthafa og annarra haghafa þess.
Fyrir liggur að eiginfjárstaða Kviku var óvenju sterk og að félagið hafði töluvert umfram eigið fé til að greiða út til hluthafa, fé sem að mati stjórnar félagsins nýttist ekki með skilvirkum hætti við áframhaldandi rekstur og uppbyggingu bankans. Þessi nálgun er í samræmi við hluthafastefnu Gildis, þ.e. að félög viðhaldi skilvirkri fjármagnsskipan.
Hagræðingaraðgerðir eins og uppsagnir starfsmanna eru annars eðlis og við komum ekki að slíkum rekstrartengdum ákvörðunum sem hluthafi. Slík mál heyra undir forstjóra félagsins sem hefur þegar gert grein fyrir þessari ákvörðun. Það er hins vegar auðvitað alltaf miður þegar kemur til uppsagna starfsfólks.“
Þrír aðrir fjárfestar en lífeyrissjóðir í hópi tíu stærstu
Stærsti einkafjárfestirinn í hópi tíu stærstu hluthafa Kviku er fjárfestingarfélagið Stoðir sem er í eigu þekktra fjárfesta eins og Fenger-fjölskyldunnar, Magnúsar Ármanns, Einars Arnar Ólafssonar, Helga Magnússonar og fleiri.
Svo kemur fjárfestingarfélagið Frigus ehf. sem er í eigu Lýðs Guðmundssonar, stofnanda matvælafyrirtækisins Bakkavarar, sem var meðal annars einn stærsti hluthafi Kaupþings í bankahruninu 2008.
Arion banki er svo tíundi stærsti hluthafinn.
Þetta eru einu þrír hluthafarnir í hópi stærstu hluthafa Kviku sem ekki eru lífeyrissjóðir.
Stoðir fá rúmlega 550 milljónir króna af þessari 10 milljarða arðgreiðslu og félag Lýðs fær rúmlega 360 milljónir króna. Félag Lýðs er í eigu félags á Kýpur sem er í eigu sjóðs í Sviss.
Hluti af umræðunni um sameiningu Kviku og Arion
En hver er bakgrunnur þessarar sérstöku arðgreiðslu Kviku banka núna? Kvika banki tilkynnti um að þessi arðgreiðsla stæði til þann 8. maí. Þá var boðað til hluthafafundarins sem haldinn var í síðustu viku þar sem ákveðið var að greiða arðinn út.
Í kauphallartilkynningunni um hluthafafundinn í maí var sérstaklega nefnt að ein helsta ástæðan fyrir arðgreiðslunni væri sú að ekkert varð af sameiningu Kviku banka við Arion banka. Í tilkynningunni sagði orðrétt: „Í ljósi þess að ekki verður af samruna Kviku og Arion banka og eiginfjárstaða félagsins er áfram mjög sterk, er nú til staðar umtalsvert svigrúm til að skila fjármunum til hluthafa.”
Sagt hafði verið frá því um miðjan apríl að ekkert yrði af þessum samruna og vakti það eðlilega talsverða athygli. Ástæðan fyrir því að ekkert varð af honum var sú að ekki var talið líklegt að Samkeppniseftirlitið heimilaði samrunann. Arðgreiðslan út úr Kviku núna er því líka hluti af stærri sögu sem snýst um tilraunir bankans til að sameinast öðru stærra fjármálafyrirtæki með tilheyrandi væntanlegum hagnaði fyrir hluthafa hans og auðvitað alls kyns samlegðaráhrifum og minni kostnaði við rekstur sameinaðs stærri banka.
Fjallað var um viðræðurnar um þennan samruna og hvað Samkeppniseftirlitið taldi vera að honum í Þetta helst í lok apríl. Þann þátt má hlusta á hér:
