Eyjólfur Vilberg Gunnarsson bendir á að allt aðrar aðstæður séu uppi í sveitarfélaginu en þegar fyrra verðmat var gert. Þórkatla keypti eignir af íbúum á 95 prósent af brunabótamati og fullyrðir Eyjólfur að það hafi í mörgum tilvikum verið nálægt markaðsvirði eigna áður en náttúruhamfarirnar hófust.
Þórkatla býður Grindvíkingum að kaupa eignir með þriggja ára skilarétti á meðan óvissa ríkir vegna eldsumbrota.
„Hvað er verið að selja í dag?“ spyr Eyjólfur. „Nú búa um 500 manns í Grindavík. Stór hluti þjónustunnar sem áður var til staðar er horfinn. Skólastarf, verslun og aðrir samfélagslegir innviðir eru langt frá því sem áður var.
Framtíð bæjarins er enn háð verulegri óvissu, bæði vegna náttúruvár og þess hversu margir munu raunverulega snúa aftur. Samt virðist ríkið ganga út frá því að fasteignirnar séu jafn mikils virði og áður,“ bætir hann við í færslu á Facebook-síðu sinni.
Hann dregur það í efa að óháður kaupandi myndi vera til í að greiða sama verð fyrir fasteign í Grindavík í dag og árið 2023. Þá ályktar hann að kaupendur væru með þessu að taka á sig umtalsvert tap.
„Áður en jarðhræringarnar og eldgosin hófust var Grindavík eitt öflugasta bæjarfélag landsins. Hér var kraftmikið atvinnulíf, góð atvinnutækifæri og tekjur íbúa almennt háar.
Hér voru reknir tveir grunnskólar, tveir leikskólar, banki, verslanir og margvísleg þjónusta. Íþróttastarf, félagslíf og öflugt samfélag gerðu Grindavík að eftirsóknarverðum stað til að búa á,“ segir Eyjólfur.
Fasteignaverð hafi endurspeglað þetta og fólk verið að kaupa heimili í samfélagi sem „hafði alla burði til að vaxa og dafna“. Í dag sé framtíð bæjarins áfram háð verulegri óvissu vegna náttúruvár. Þá sé óljóst hversu margir íbúar snúi til baka og standi undir þjónustu.
Spyr hver eigi að bera tapið
„Markaðsverð fasteignar ákvarðast ekki af því hvað ríkið greiddi fyrir hana. Það ákvarðast af því hvað kaupandi er tilbúinn að greiða við þær aðstæður sem ríkja á markaðnum.
Og aðstæður í Grindavík hafa gjörbreyst. Á að láta þá sem vilja snúa aftur bera tapið?“ skrifar Eyjólfur í færslu sinni.
Hann bætir við að Grindvíkingar sem hafi trú á framtíð bæjarins og vilji taka þátt í uppbyggingu hans gætu endað á því að bjóðast lægra verð fyrir eignina síðar meir.
„Er það virkilega fólkið sem við ætlum að láta taka á sig mesta fjárhagslega áhættu við endurreisn Grindavíkur? Er verið að nýta sér neyð og heimþrá Grindvíkinga?“
Eyjólfur bendir á að Grindvíkingar hafi gengið í gegnum margt og þurft að yfirgefa samfélagið sem þeir hafi byggt upp líf sitt í.
„Fólk sem hefur í mörgum tilfellum þurft að flytja oftar en einu sinni, dvalið í tímabundnu húsnæði, leitað að nýju heimili og reynt að skapa sér og fjölskyldum sínum einhvern stöðugleika í algjörri óvissu.
Fólk sem hefur misst daglegt samneyti við vini, nágranna og fjölskyldu. Börn hafa þurft að skipta um skóla, fjölskyldur hafa tvístrast og líf sem áður var fyrirsjáanlegt hefur verið sett á hvolf.
Og þrátt fyrir allt þetta er enn fólk sem þráir ekkert heitar en að komast heim.“
Veki upp spurningar
Eyjólfur segir að hafa beri í huga að ríkið sé að selja fólki aftur heimili sem það hafi neyðst til að yfirgefa vegna náttúruhamfara.
„Mér er spurn hvort að forsætisráðherra og ríkisstjórn Íslands ætlist til þess að fólk sem hefur gengið í gegnum slíkt áfall sé svo örvæntingarfullt eftir að komast heim að það samþykki nánast hvaða verð sem er til að endurheimta brot af sínu fyrra lífi?
Er verið að treysta á að tilfinningaleg tengsl fólks við heimili sín vegi svo þungt að það horfi fram hjá þeirri fjárhagslegu áhættu sem fylgir kaupunum?
Ég vil ekki trúa því að það sé meðvituð stefna stjórnvalda. En fyrirkomulagið vekur óneitanlega þessar spurningar.“
Vinni gegn endurreisn Grindavíkur
Eyjólfur telur fyrirkomulagið ekki merki um endurreisnarstefnu heldur beinlínis vinna gegn endurreisn Grindavíkur.
„Ríkið hefur þegar tekið á sig kostnaðinn við kaup fasteignanna. Sá kostnaður er orðinn að veruleika og hverfur ekki þótt ríkið ákveði að krefjast sama verðs við endursölu.“
Hann kallar eftir því að endurkaupsfyrirkomulagið verði endurskoðað og óháð mat gert á raunverulegu markaðsvirði fasteigna í Grindavík við núverandi aðstæður. Þá þurfi endurkaupaverð að hvetja fólk til þess að snúa aftur en „ekki refsa því fjárhagslega“.
„Og hvort er hagkvæmara fyrir ríkið til lengri tíma litið? Að eiga fjölda tómra fasteigna í bæ sem nær sér ekki á strik eða að selja þær á raunhæfu verði og skapa þannig forsendur fyrir því að samfélagið byggist upp á ný?“
„Þetta fólk hefur þegar greitt nógu hátt verð fyrir þær hamfarir sem dundu yfir Grindavík,“ segir Grindvíkingurinn Eyjólfur Vilberg Gunnarsson.
