Páll Vilhjálmsson skrifar:

Byggðakosningarnar á laugardag voru stórt tap fyrir ríkisstjórnina, sérstaklega Samfylkingu. Tap í þjóðaratkvæði um ESB-umsókn þýðir endalok ríkisstjórnarinnar. Alveg sama er hvaða spurning stendur á atkvæðaseðlinum. Þorri manna mun greiða atkvæði út frá spurningunni ,,Treysti ég ríkisstjórninni?"

Í nýafstöðum byggðakosningum tefldi Samfylking fram sínu sterkasta vopni, Kristrúnu formanni. Forsætisráðherra gerði sig gildandi í Kópavogi, Reykjavík og í Fjarðarbyggð. Alþjóð veit hvernig fór um sjóferð þá. Staða formanns Samfylkingar veiktist stórlega um helgina.

Eina vopn ESB-sinna er Þorgerður Katrín utanríkisráðherra. Slag í slag sýna skoðanakannanir formann Viðreisnar í litlu áliti almennings sem vantreystir Þorgerði Katrínu til að fara með íslensk mál gagnvart Evrópusambandinu.

Svöðusárið sem ríkisstjórnin fékk í kosningunum 16. maí verður ekki gróið í ágúst og heldur ekki í október - fari svo að þjóðaratkvæði verði frestað.

Allt frá byrjun mars, þegar ríkisstjórnin kynnti tillögu um þjóðaratkvæði í þágu Viðreisnar hefur ESB-aðild tröllriðið umræðunni. Gert var nokkurra daga hlé á síðustu metrum kosningabaráttunnar til sveitastjórna. ESB-sinnar ríða ekki feitum hesti frá orrahríðinni. Undirferli og fals einkennir málflutning ESB-sinna. Sameiginlegt þorra aðildarsinna er að þeir koma ekki til dyranna eins og þeir eru klæddir Þeir segjast ekki endanlega búnir að gera upp hug sinn, vilja bara kíkja í pakkann. ESB-sinnar tala mest um allar þær frábæru undanþágur sem Íslendingar gætu vænst ef við aðeins kíkjum í pakkann. Við höfum nú þegar varanlegustu og bestu undanþáguna með því að standa utan ESB.

Ein meginregla í stjórnmálum, þekktust í búningi Machiavelli, er að pólitískir sigrar skuli vinnast hægt og sígandi. Þannig fá sigrarnir yfirbragð óhjákvæmileika og verða gjarnan stærri og sætari. Tap í pólitík, samkvæmt reglunni, er illskást þegar það ber brátt að og gleymist fljótt. Ríkisstjórnin þverbrýtur meginregluna. Eftir stórtap í byggðakosningum æðir hún út í ESB-foraðið.

ESB-leiðangur ríkisstjórnar Kristrúnar er vanhugsaður í undirbúningi og hörmulegur í framkvæmd. Spurningin, sem átti að spyrja þjóðina, hélt ekki vatni og var hent í ruslið. Ný útgáfa spurningarinnar fléttar saman sviplegum endalokum stjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur og sitjandi ríkisstjórnar. ,,Á Ís­land að hefja á ný aðildar­viðræður við Evrópu­sam­bandið?" Undanskilið: eða viltu sýna vinstristjórninni 2026 í tvo heimana líkt og fyrsta hreina vinstristjórn lýðveldisins var kolfelld vorið 2013?

Dagsetning þjóðaratkvæðis, 29. ágúst, er valin til að sem fæstir mæti á kjörstað. Alþingi er í sumarleyfi sem þýðir að pólitísk umræða er í lágmarki. Samráð utanríkisráðherra er meira og nánara með embættismönnum í Brussel en alþingi og þjóðinni. Jafnvel þeir sem litt gefa gaum alþjóðapólitík og utanríkismálum sjá svindlið og blekkinguna.

Með nokkurri rausn í garð ESB-sinna má skipta þjóðinni í þrjá jafna hluta hvað Evrópumál snertir. Einn hluti er fylgjandi aðild, annar á móti en þriðjungur óákveðinn. Veðmál ríkisstjórnarinnar er að aðildarsinnar flykkist á kjörstað en hinir séu værukærir og mæti illa til kjörfundar. En, eins og sagði hér að ofan, spurningin í huga kjósenda er hvort þeir treysti ríkisstjórninni eða ekki. Fólk sér tækifæri til að sýna ríkisstjórninni seinna gula spjaldið í fyrri hálfleik kjörtímabilsins. Í fótbolta þýðir það rautt, brottvísun af velli.

Ríkisstjórnin fékk löðrung 16. maí og vill ólm fá kjaftshögg síðsumars. Breitling-úr forsætisráðherra mælir nákvæmlega síðustu stundir stjórnvalds sem vissi aldrei hvert skyldi stefnt en fékk þá hugdettu að í Brussel byggi hamingjan.