Fyrirhuguð hækkun virðisaukaskatts á baðlón úr 11% í 24% á eftir að skila sér í hærra verði til neytenda, segja eigendur. Þetta gæti fækkað gestum verulega, sérstaklega hjá smærri baðlónum á landsbyggðinni.
Fréttastofa hafði samband við sjö baðlón og stjórnendur allra kvíða fyrirhuguðum skattahækkunum sem eigi eftir að bitna á neytendum og valda fækkun gesta. Baðlónin eru misjöfn eins og þau eru mörg og aðgangseyrir ofan í böðin mishár. Allir gera ráð fyrir að hækka hann, verði af þessum hækkunum.
„Það eru bara ég og þú, sem förum í baðlón, sem borgum þennan skatt“
Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, er harðorður um skattahækkannirnar sem hann telur ganga þvert á loforð ríkisstjórnarinnar um að skattleggja ekki ferðaþjónustuna. Hann segir að þrátt fyrir að sum lónin séu arðbær sé þetta skattur sem leggist á neytendur:
„Við skulum bara byrja á því að átta okkur á að virðisaukaskattur er skattur á neytendur en ekki fyrirtæki þannig að það eru bara ég og þú, sem förum í baðlón, sem borgum þennan skatt,“ segir Jóhannes. Hann telur fyrirhugaða hækkun glapræði.
Þetta er hreinlega fáránleg hugmynd. Það liggur fyrir að hækkun virðisaukaskatts á ferðaþjónustu er neikvæð efnahagsaðgerð sem mun hafa áhrif á okkur öll.
Baðlón á landsbyggðinni finni meira fyrir skattahækkunum
Smærri baðlón, sérstaklega á landsbyggðinni, gætu fundið frekar fyrir þessum hækkunum og fækkun ferðamanna.
Allir sem rætt var við sjá fram á verðhækkanir og Kristín Dröfn Halldórsdóttir, framkvæmdastjóri Vakar við Urriðavatn á Fljótsdalshéraði, sagði að mögulega yrði lokað hluta úr ári.
Finnur Aðalbjörnsson, eigandi Skógarbaðanna við Akureyri, segir að fyrirhuguð skattlagning hafi sett framkvæmdir í uppnám. Þar er verið að byggja hótel og stækka böðin.
Sigríður Margrét Oddsdóttir, forstjóri Bláa lónsins við Grindavík, telur óskynsamlegt að hækka virðisaukaskatt á baðlónin. Annars staðar í Evrópu er virðisaukaskattur á ferðaþjónustu víðast hvar 12%.
Helga María Albertsdóttir, framkvæmdastjóri Sky Lagoon í Kópavogi, segir að samkeppnishæfni Íslands minnki við þessar hækkanir. Ferðamenn jafnt sem Íslendingar setji bara afmarkað fé í upplifanir á borð við baðlónin á ferðum sínum um landið. Þetta muni draga úr gestafjölda og gera Ísland að minna aðlaðandi áfangastað.
Skortir fyrirsjáanleika
Allir sem fréttastofa ræddi við eru byrjaðir að selja erlendum ferðaskrifstofum og skipafélögum aðgang í böðin árið 2027 fyrir löngu síðan og komi til hækkana taki þau þann kostnað á sig.
„Fyrirsjáanleikinn í þessu máli er enginn. Þetta mál fer inn í fjárlög ef fram fer sem horfir. Það þýðir að það verður afgreitt einhvern tímann í desember,“ segir Jóhannes Þór. Hann tekur dæmi af innviðagjaldi sem sett var á skemmtiferðaskip um síðustu áramót. Algjört hrun hafi orðið í komum þeirra, sérstaklega smærri skipa út um landsbyggðina. Ráðamenn séu fyllilega meðvitaðir um mikilvægi fyrirsjáanleika fyrir ferðaþjónustuna sem væri ákjósanlegast að væri 18-24 mánuðir.
Formaður fjárlaganefndar skilur erfiða stöðu smærri baðlóna
Sigurjón Þórðarson, formaður fjárlaganefndar Alþingis, staðfestir að ekki sé formlegt samtal við ferðaþjónustuna um þessar hækkanir. Hann deilir áhyggjum af að hækkanirnar skili sér út í verðlag og segist skilja erfiða stöðu smærri baðlóna en það sé kallað eftir samræmingu skattþrepa og að endar náist saman í ríkisfjármálum. Ríkisstjórnin hafi lagt mikla áherslu á að skila hallalausum fjárlögum. Sigurjón segist þó hafa meiri áhyggjur af hækkun stýrivaxta og verðbólgu og áhrifum þess á fyrirtæki í ferðaþjónustu sem væru með skuldir eða hefðu lítið eigið fé.
Að öðru leyti bendir hann á fjármála- og efnahagsráðherra. Ekki náðist í hann við vinnslu fréttarinnar.
