Þá eru tvær bílaleigur til viðbótar búnar að greiða hátt í 500 milljónir vegna endurákvörðunar virðisaukaskatts, en þær voru ekki með dreifingarsamning við vátryggingarfélögin. Sá virðisaukaskattur sem fyrirtækjunum er gert að greiða er skattur af þóknunum vegna vátryggingarsamninga. Þetta segir Kristinn Jónasson, lögmaður hjá KPMG, í samtali við Morgunblaðið, en hann gætir hagsmuna bílaleiganna í málinu.
Hann segir að ríkisskattstjóri krefjist nú líka greiðslu virðisaukaskatts af bílaleigum vegna þóknana tengdum dreifingu vátryggingarsamninga, á grundvelli samninga við tryggingafélögin.
„Það er algerlega á skjön við skýlausa löggjöf um virðisaukaskatt og dreifingu vátrygginga,“ segir Kristinn.
Hann segir forsöguna þá að árið 2006 hafi yfirskattanefnd úrskurðað að tiltekin bílaleiga gæti ekki selt vátryggingar í eigin nafni. Málið fór fyrir Hæstarétt sem kvað upp úr með að bílaleiga gæti ekki selt vátryggingar, enda ekki tryggingafélög með réttindi til þess.
Síðan þetta gerðist hafa aðilar á markaði selt vátryggingar samhliða annarri vöru og þjónustu, s.s. farsímatryggingum. Þá gaf ríkisskattstjóri út ákvarðandi bréf, sem er í raun leiðbeiningar til aðila sem selja vátryggingar sem umboðsmenn. Þar kom fram að í ákveðnum tilfellum væri hægt að halda sölu vátrygginga utan virðisaukaskatts, þótt seljandinn væri ekki vátryggingafélag.
Var heimilt 2017
Í Morgunblaðinu í gær kom fram að bílaleiga hefði fengið tilkynningu um endurákvörðun virðisaukaskatts upp á 700 milljónir. Kristinn segir að fulltrúi fyrirtækisins hafi, ásamt lögmönnum, gengið á fund Skattsins, lagt fram dreifingarsamning við vátryggingafélag og spurt hvort heimilt væri að veita slíka þjónustu. Í framhaldinu fékk viðkomandi bréf frá Skattinum þess efnis að það væri heimilt. Þetta gerðist árið 2017.
Kristinn segir að árið 2019 hafi gengið í gildi lög um dreifingu vátrygginga. Í framhaldi af því var samningum bílaleiganna og vátryggingafélagsins breytt til samræmis við fyrirmæli laganna. Segir hann að í lögunum sé kveðið á um að viðkomandi geti verið dreifingaraðili vátrygginga fyrir hönd vátryggingafélagsins og fengið þóknun fyrir þá þjónustu, þ.e. fyrir að koma á réttarsambandi á milli vátryggingafélagsins og leigutakans.
„Þóknunin er án virðisaukaskatts og það er þrætueplið í málinu,“ segir Kristinn.
Dreifing undanþegin
Hann nefnir að gerð hafi verið lagabreyting á því sem kallað sé fjármálaundanþága sem sé umdeild í lögum um virðisaukaskatt. Þar komi fram að ákveðin fjármálastarfsemi sé undanþegin virðisaukaskatti, sem og vátryggingastarfsemi og dreifing vátrygginga.
„Það er algerlega skýlaust ákvæði um að dreifing vátrygginga sé undanþegin,“ segir Kristinn. Hann nefnir að bílaleigur hafi tilkynnt Fjármálaeftirliti Seðlabankans að þær dreifi vátryggingum og séu þar skráðar sem slíkar.
„Skatturinn virðir þetta að vettugi og segir að verið sé að setja eitthvað í lagalegan búning. Í raun sé þetta bara kostnaður bílaleiganna, sem þær séu að velta yfir á leigutakana, og verði því að vera inni í svokölluðu skattverði, sem er sá verðstofn sem virðisaukaskattur er rukkaður af,“ segir Kristinn.
Kemur á versta tíma
Hann segir að reynt hafi verið að fá fund með ríkisskattstjóra um málið sem hafi hafnað slíkum fundi og fulltrúar Skattsins hafi sagt málið borðleggjandi.
„En það sem verra er að þetta fyrirtæki, sem búið er að fá boð um endurákvörðun virðisaukaskatts, er með 100 manns í vinnu. Miðað við málshraða Skattsins gætu þessir 100 starfsmenn misst vinnuna um leið og reikningurinn kemur frá Skattinum,“ segir Kristinn, en von er á reikningnum í lok næsta mánaðar, þar sem fyrirtækið verður rukkað um 700 milljónir ásamt álagi og dráttarvöxtum að auki. Hann segir að heildarupphæðin gæti numið 1.200–1.300 milljónum.
Kristinn nefnir að verið sé að reyna að fá lengri frest hjá Skattinum og er fundur í fjármálaráðuneytinu áformaður í næstu viku vegna málsins.
„Menn eru í öngum sínum yfir því að þurfa að segja upp hundruðum starfsmanna og að ferðaþjónustan geti ekki útvegað erlendum ferðamönnum bílaleigubíla í sumar,“ segir hann og bendir á að áhrifin geti orðið mjög víðtæk, svo sem á hótelgeirann og ferðaþjónustuna almennt. Þá séu bankar farnir að íhuga að frysta lánalínur til bílaleiganna vegna þessa.
„Þetta kemur á versta tíma fyrir fyrirtækin,“ segir Kristinn.
