30 árum eftir að æskuvinirnir Þorsteinn Guðjónsson og Kristinn Rúnarsson hurfu á fjallinu Pumori í Nepal fengu aðstandendur þeirra svör við ráðgátunni um hvað hefði orðið um þá. Í nóvember 2018 fann bandarískur gönguhópur fatnað undir fjallinu sem virtist hafa legið þar lengi.
Sagan af leiðangri æskuvinanna Þorsteins og Kristins er rakin í sjónvarpsþættinum Á gamans aldri þar sem rætt er við Rúnar Guðbjartsson og í hlaðvarpsþættinum Mannshvörfin í Himalaja sem fluttur var á Rás 1. Í hlaðvarpsþættinum segja ferðafélagar og aðstandendur Þorsteins og Kristins frá atburðarásinni og áhrifunum sem málið hefur haft á þá.
Fjallamennirnir Jón Geirsson og Steve Aisthorpe hugðust klífa hið 7161 metra háa fjall Pumori með Kristni og Þorsteini. Þeir þurftu hins vegar báðir frá að hverfa eftir að hafa veikst á leiðinni upp. Líklega varð það þeim til lífs.
18. september 1988 réðust Þorsteinn og Kristinn til atlögu að tindinum. Að minnsta kosti tvö vitni fylgdust með því hve vel þeim gekk að klífa fjallið. Svo hurfu þeir úr augsýn og sáust ekki framar.
Vonuðu að þeir hefðu gengið í klaustur
Hvarf Þorsteins og Kristins var áfall fyrir aðstandendur þeirra, vini og fjallasamfélagið allt. Ekki síst af því að enginn vissi hvað hafði komið fyrir eða orðið um þá.
Ráðgátan nagaði aðstandendur þeirra í áratugi. Margir vildu ekki trúa því að þeir hefðu látist og ímynduðu sér að þeir væru einhvers staðar á lífi.
Elsta systir Þorsteins, Hafdís Guðjónsdóttir, segir í hlaðvarpsþættinum frá því að foreldrar hans og systkini hafi lengi vel haldið í vonina.
„Eftir að hann hvarf og þegar við töluðum um hann þá var í huga okkar alltaf að hann væri þarna einhvers staðar. Kannski gekk hann bara í klaustur, það var svona vinsælast.“
Jón Geirsson segist lengi vel hafa ímyndað sér að þeir hefðu komist lifandi niður af fjallinu.
„Fyrst þá vildi maður ekki trúa því að eitthvað hefði komið upp. Maður var að halda í þá von að þeir hefðu farið niður Tíbet-megin á fjallinu og væru kannski þar að leita eftir hjálp,“ segir Jón.
Breski fjallamaðurinn Steve Aisthorpe hélt ítarlega dagbók í leiðangrinum. Í hlaðvarpsþættinum heyrum við hvernig honum leið aðeins 25 ára gömlum þegar hann áttaði sig á því að vinir hans hefðu sennilega látið lífið á fjallinu. Hann þurfti að standa fyrir umfangsmikilli leit að þeim og á endanum færa fjölskyldum þeirra harmafregnir af hvarfi þeirra.
Flóknar tilfinningar toguðust á
Þegar Kristinn og Þorsteinn hurfu átti Kristinn von á sínu fyrsta barni. Fjölskylda Kristins þurfti því að glíma við missi og sorg á sama tíma og unnusta Kristins, Hildur Björnsdóttir, gekk með barn þeirra.
Barnið kom í heiminn fjórum mánuðum eftir hvarfið og hlaut nafnið Kristinn Steinar í höfuðið á Kristni föður sínum og Þorsteini besta vini hans. Í hlaðvarpsþættinum er rætt við Kristin Steinar.
Hann lýsir því meðal annars hversu tilfinningaþrungin sú stund var þegar aðstandendur fundu merkingar Kristins og Þorsteins á fatnaðinum sem fannst undir fjallinu og fengu þar með svör við því hvað hefði orðið um þá.
„Ég held að það hafi hjálpað öllum, allavega mér. Það var svona ákveðin lokun og hjálpaði öllum að tala meira um þetta,“ segir Kristinn Steinar Kristinsson.
Í myndbandinu hér að neðan má sjá búnaðinn sem fannst á jöklinum undir fjallinu Pumori í Nepal árið 2018. Margt af því sem þeir félagar höfðu með sér á jökulinn er enn heilt í dag, svo sem heimaprjónaður lopavettlingur sem ekki sér á.
„Þetta hefði átt að vera ég“
Þessir sorglegu atburðir mörkuðu djúp spor í líf fjölskyldna Þorsteins og Kristins.
Jón Geirsson sem var með þeim í leiðangrinum er enn að kljást við erfiðar hugsanir.
„Ég er búinn að lifa við það síðan að þetta hefði átt að vera ég vegna þess að einhvern veginn fannst mér eins og ég hefði verið svona sá sem var svona frumkvöðullinn í þessu.“
Í þættinum Á gamans aldri er rætt við föður Kristins, Rúnar Guðbjartsson.
