Greint var frá því í gær að verð á máltíðum afgreiddum af Reykjavíkurborg í heimsendingu, til íbúa í þjónustuíbúðum og í félagsmiðstöðvum aldraðra muni hækka um allt að sjötíu prósent. Formaður velferðarráðs segir þetta einungis viðbragð við óráðsíu fyrri meirihluta.
Það var snemma í störfum hennar sem formaður sem á hana fóru að renna tvær grímur. Hún lýsir áfalli við að komast á snoðir um vinnubrögð fyrri borgarstjórnarmeirihluta. „Ég var í sjokki þegar ég komst að þessu,“ segir Ragnhildur Alda.
„Þessi vinnubrögð voru alls staðar, við erum á fullu að vinda ofan af því að það voru gerðir samningar sem voru ekki fjármagnaðir.
Afleiðingarnar séu alvarlegar.
„Nú er þjónusta í uppnámi víða um borg því að þau stunduðu þetta.“
Formaður velferðarráðs segir forvera sinn í starfi, Sönnu Magdalenu, oddvita Vinstrisins, vel hafa vitað hver staðan sé.
„Þau vissu það öll,“ segir Ragnhildur Alda. „Peningurinn er bara búinn og einhvern veginn þarf að fjármagna þetta svo við getum veitt þessa þjónustu.“
Ekki hefur verið tekin endanleg ákvörðun um gjaldskrárhækkunina þar sem hún krefst samþykktar borgarráðs. Næsti fundur þar fer fram á fimmtudag.
„Fyrsta skrefið er að geta fjármagnað þessa þjónustu svo við getum skaffað fólki mat. Næsta skref er að finna leið til að skýla þeim sem minnst hafa á milli handanna,“ segir Ragnhildur sem er harðorð í garð fyrri meirihluta.
„Allt þetta er eitthvað sem fyrri meirihluti, sem bjó til þennan samning og lét ekki peninginn fylgja með, vissi í hvað stefndi og gerði ekki neitt.“
Málið vekur upp sterkar tilfinningar hjá formanninum sem er mikið niðri fyrir.
„Ég er svo reið. Þetta er alltaf sama sagan, þú veist, þetta lendir bara á gamla fólkinu,“ segir hún og staldrar við.
„Kaldhæðnin í þessu öllu er að þetta sama fólk þykist svo koma af fjöllum,“ segir hún og vísar þar til flokka gamla meirihlutans sem nú mynda minnihluta í borgarstjórn ásamt Miðflokknum. Miðflokkurinn sat hjá við afgreiðslu málsins í velferðarráði en Samfylkingin og Vinstrið greiddu atkvæði gegn málinu.
Sanna Magdalena Mörtudóttir veitti fréttastofu viðtal um málið í gær, áður en rætt hafði verið við Ragnhildi Öldu.
Eldhúsið sem gaf sig
Stór áhrifavaldur í málinu er eldhús Reykjavíkurborgar að Vitatorgi þar sem framreiddar voru um 900 máltíðir á dag. Ragnhildur Alda segir frá því að það hafi árum saman verið vitað að eldhúsið að Vitatorgi væri úr sér gengið en það hafi fengið að starfa áfram á undanþágum frá Heilbrigðiseftirlitinu.
„Þau sinna engu viðhaldi í fleiri, fleiri ár – eins og með leikskólana,“ segir formaðurinn blóðheitur.
„Svo gerist það óumflýjanlega að það kemur upp listeríusýking og þá þurfa þau bara að loka með snatri.“
Í kjölfar þess hafi í mikilli skyndi farið í að bjóða út framleiðslu eldhússins.
„Það er drifið sig af stað og sá samningur tekinn, ja, sá eini sem bauðst, við Krydd og kavíar. Þetta eru miklu betri hráefni, miklu betri matur og eldhús sem stenst ítrustu kröfur, ólíkt fyrra eldhúsi – en það kostar meira.“
Hálfs milljarðs samningur til 2028
Ragnhildur hefur lítið álit á þessum vinnubrögðum fyrri meirihluta.
„Það er búið að læsa Reykjavíkurborg inni í þessum samningi, síðasti meirihluti og síðasti formaður velferðarráðs, Sanna, læsa borgina inni í þessum samningi til ársins 2028. Nema hvað, svo útbúa þau fjárhagsáætlun fyrir árið 2026, samningurinn kostar hálfan milljarð ef á að fullfjármagna hann, þau láta ekki fylgja með nema 280 milljónir. Þau fjármagna ekki einu sinni samninginn sem þau gera sjálf,“ segir Ragnhildur sem fullyrðir að fjármunirnir sem hafi verið áætlaðir í þetta hafi í raun aðeins dugað fram í mars á þessu. Það hafi því verið vitað löngu fyrir kosningar, sem fram fóru í maí, að upphæðin dygði ekki til að halda úti þessari þjónustu Reykjavíkurborgar.
Málið er sem stendur unnið í flýti. „Þetta er komið í algjört óefni og við verðum bara að geta veitt fólkinu mat og við getum það ekki öðruvísi en að fylla einhvern veginn í þetta gat,“ útskýrir Ragnhildur.
„Vandamálið er auðvitað að þetta er bara eitt dæmi af mörgum um þessi vinnubrögð, þannig að það er alls konar þjónusta úti um alla borg sem er í uppnámi vegna þess að þeir létu ekki fjármagnið fylgja,“ segir formaðurinn. „Ég bara skil ekki þessi vinnubrögð. Síðasti meirihluti eyddi öllu á debetkortinu og öllu á kreditkortinu.“
Ekki liggur fyrir hvernig reynt verður að koma til móts við þann hóp sem minnst hefur milli handanna.
„Það eru margar hugmyndir á borðinu,“ segir Ragnhildur. „En fyrst þurfum við að reyna að finna fjármagn.“
Þrátt fyrir gjaldskrárhækkunina verða máltíðir enn niðurgreiddar um fjörutíu prósent, segir Ragnhildur. Sem stendur sé verið að niðurgreiða máltíðirnar um sjötíu og fimm prósent.
Mötuneyti Vitatorgs lokar um helgar
Auk gjaldskrárhækkana verður lokað fyrir þjónustu á Vitatorgi um helgar. Þar var hægt að mæta alla daga vikuna í hádegismat en frá fyrsta september verður lokað fyrir það, gangi tillögur meirihluta velferðarráðs fram.
Til útskýringar segir Ragnhildur að einfaldlega sé of dýrt að halda þjónustunni úti um helgar eftir að eldhúsið lokaði. Matur sé þó áfram afgreiddur um helgar af Reykjavíkurborg eins og áður í heimsendingum og til íbúa í þjónustuíbúðum.
