Bandaríski samfélagsmiðlarisinn Meta stendur frammi fyrir málaferlum sem kunna að reynast afar afdrifarík fyrir framtíð fyrirtækisins.
Dómsmálaráðuneyti fjögurra ríkja, Kaliforníu, Colorado, Kentucky og New Jersey, hafa höfðað alríkismál í Kaliforníu þar sem þetta stærsta samfélagsmiðlafyrirtæki heims er sakað um að vísvitandi gera miðlana Instagram og Facebook vanabindandi fyrir börn og ungmenni.
Öll segja þau Meta hafa brotið neytendalög og alríkislög sem ætlað er að vernda allar upplýsingar um börn og ungt fólk. Fyrirtækið hafi hannað eiginleika til að halda þeim föngnum við miðlana þannig að þau haldi endalaust áfram að fletta og fái yfirgengilegan fjölda „læka“.
Þannig er spjótunum fremur beint að hönnun smáforritanna en efninu sem þar birtist og því sniðgengin sú víðtæka undanþága sem netmiðlar njóta í Bandaríkjunum frá ábyrgð á efni sem notendur þeirra skapa.
Fyrir liggur langur kröfulisti um takmarkanir á starfsemi miðlanna gagnvart yngri notendum auk þess sem krafist er sektargreiðslu allt að 1,4 billjónum bandaríkjadala. Það jafngildir nærri öllu markaðsvirði Meta á föstudaginn var.
Sú fjárhæð er reiknuð út frá þeim fjölda fólks sem talinn er hafa hlotið skaða af völdum Meta í ríkjunum fjórum. Stofnandinn og aðalframkvæmdastjórinn Mark Zuckerberg er eitt höfuðvitna í málinu.
Réttarhöldin eru hápunktur ásakana í garð Meta sem hófust síðla árs 2021 þegar fyrrverandi vörustjóri Facebook, Frances Haugen, lak umfangsmiklum gögnum sem sýndu að fyrirtækið hefði mælt þann skaða sem miðlarnir geti valdið samtímis og það gerði lítið úr honum opinberlega.
Uppljóstrunin, Facebook-skjölin svokölluðu, leiddi af sér sameiginlega rannsókn tuga ríkja og ákæru af hálfu 30 dómsmálaráðherra tveimur árum síðar. Réttarhöldin hefjast á miðvikudag þegar kviðdómur verður valinn í borginni Oakland skammt frá San Francisco.
Búist er við að lögmenn flytji upphafsræður sínar 18. ágúst og að málaferlin taki um sex vikur. Dómsúrskurðar er að vænta snemma í október. Kviðdómnum er aðeins ætlað að gefa ráðgefandi álit, dómarinn Yvonne Gonzalez Rogers ákveður refsinguna tapi Meta málinu.
Rogers var dómari í deilum Apple og Epic Games og málaferlum auðkýfingsins Elons Musk gegn OpenAI. Foreldrar táninga sem taldir eru hafa hlotið skaða af völdum samfélagsmiðlafyrirtækja mega vera viðstaddir í dómsal en aðrir geta fylgst með beinu hljóðstreymi frá réttarhöldunum á YouTube.
Fjöldi foreldra, skólaumdæma og saksóknara víðs vegar um Bandaríkin hefur lögsótt YouTube, sem er í eigu Google.
Tímamótadómur féll í máli gegn YouTube og Meta í mars þegar kviðdómur í Los Angeles úrskurðaði að bæði bæru ábyrgð á samfélagsmiðlafíkn táningsstúlku. Þeim var gert að greiða henni sex milljónir dala í bætur.
Þau fyrirtæki auk SnapChat og TikTok komust í maí að samkomulagi um greiðslu 27 milljóna dala bótagreiðslu til skólayfirvalda í Kentucky til að komast hjá á annað þúsund svipaðra málshöfðana.
Síðasta fimmtudag úrskurðaði dómari í Nýju Mexíkó að Meta beri að greiða yfir hálfan milljarð dala vegna ásakana yfirvalda um að valda almenningi óþægindum og börnum skaða. Meta hyggst eða hefur áfrýjað þeim dómi.
